สืบพงศ์ ธรรมชาติ หารือเรื่องความสำคัญของสถาบันอุดมศึกษาไทย โดยเฉพาะจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยอื่นๆ ในการผลิตข้าราชการที่มีคุณภาพและรับใช้ประเทศชาติ และเสนอแนวคิดการปฏิรูปการผลิตบัณฑิตและการประเมินผล รวมถึงการบริหารราชการ โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการปฏิรูปการผลิตบัณฑิตเพื่อให้ประชาชนที่มีคุณสมบัติเหมาะสมเข้าทํางานได้ และการประเมินผลของหัวหน้าและผู้ใต้บังคับบัญชาในหน่วยงานต่างๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพของราชการ
เรียนท่านประธานที่เคารพ ผม รองศาสตราจารย์สืบพงศ์ ธรรมชาติ สปช. หมายเลข ๒๑๖ จังหวัดนครศรีธรรมราช ในการทํางานราชการนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ พระองค์โปรดให้ตั้ง โรงเรียนมหาดเล็กขึ้น ซึ่งทุกวันคือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ด้วยหมายว่า ให้ข้าราชการนั่นแหละมาช่วยดูแลประเทศชาติแทนพระเนตร พระกรรณ การเริ่มต้นตรงนั้น ถือว่าเปึนการเริ่มต้นที่ดีเยี่ยม แล้วก็มีสิ่งต่าง ๆ ตามมามากมาย จนกระทั่งทุกวันนี้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังเปึนสถานที่ผลิตข้าราชการที่มีคุณภาพจนทุกวันนี้ จะเห็นได้ว่า ในหน่วยงานต่าง ๆ ในประเทศนี้โรงเรียนมหาดเล็กเก่านั้นยังรับใช้แผ่นดินไทยได้อย่างดี และนอกจากนั้นก็ยังมีหน่วยงานราชการที่เปึน มหาวิทยาลัยอีกหลายแห่งที่ได้เกิดตามมา และพยายามที่จะผลิตบรรดาข้าราชการออกมารับใช้ประเทศชาติด้วยความเสียสละ และมีอุดมการณ์ และมหาวิทยาลัยทุกมหาวิทยาลัยต่างก็มีอุดมคติ อย่างเช่น ธรรมศาสตร์ ซึ่งถือกันแข็งขัน เข้มแข็งว่าจะต้องเปึนผู้ที่เข้าถึงประชาชน และอีกหลายมหาวิทยาลัย ที่ตามมา วิทยาลัยและส่วนต่าง ๆ สิ่งเหล่านี้ที่เคยเข้มแข็งในอดีตลองย้อนกลับไปทบทวนสิ ทําได้อย่างไร
ผมว่ามันก็ขั้นเริ่มต้น ซึ่งเรามักจะพูดว่าตอนต้นน้ํานั่นแหละครับ ต้นน้ําตอนที่ผลิตบัณฑิต เราผลิตกันอย่างไร นี่คือคําถาม เมื่อไม่นานมานี้มีหน่วยงานเอกชนส่วนหนึ่งประกาศ รับเฉพาะจบจาก ๑๔ มหาวิทยาลัยเท่านั้น นอกนั้นไม่รับ เหตุเพราะอะไร หลายท่านก็งง ก็สงสัยว่าเขาคิดของเขาอย่างไร เมื่อเปึนอย่างนี้บางแห่งก็นึกน้อยเนื้อต่ําใจ ซึ่งรวมไปถึง ที่ผมทํางานอยู่ด้วยนั่นแหละครับ ก็ไม่ปรากฏอยู่ใน ๑๔ ชื่อนั้น ถามว่าเพราะอะไร เราก็ต้อง มองในมุมกลับบ้างเหมือนกันบางทีนะครับว่าเอกชนเขาคิดอย่างนี้ ด้วยเหตุนี้เอกชนบางแห่ง ขณะนี้เขาตั้งโรงเรียนของเขา มหาวิทยาลัยของเขาขึ้นมา เพราะเขาไม่เชื่อมั่นในราชการ เพราะฉะนั้นต้องปฏิรูปละครับ ซึ่งท่านประธานธีรยุทธ์กับคณะก็ทําเต็มที่แล้ว ผมพยายาม อ่านเอกสารที่ท่านทํามาผมว่าก็มีสิ่งที่ดีมีคุณค่ามากมายที่จะทําได้ แต่ที่สําคัญก็คือ การออกกฎหมายลูก ซึ่งปรากฏในหน้าที่เท่าไรนะครับที่ว่าจะมีพระราชบัญญัติประสิทธิภาพ และคุณภาพของราชการตรงนี้ละครับ ผมว่าออกตรงนี้มาให้หนักแน่นแล้วก็ให้ปฏิบัติ ให้ได้จริงเถอะครับ ที่ผ่านมาปฏิบัติไม่ค่อยได้จริง เหตุที่ไม่ปฏิบัติจริงเพราะว่าผู้บังคับใช้ กฎหมายและผู้ปฏิบัติ โดยเฉพาะผู้บังคับบัญชาไม่ได้ทําอะไรที่เปึนไปตามตัวหนังสือ ถึงทําก็ทําไม่มาก เพราะฉะนั้นนี่คือปัญหาของประเทศเราครับ เอาละผลิตได้มาแล้ว ตอนสอบเข้าทํางานก็มีข่าวอยู่บ่อยครับ บางทีคะแนนได้ไม่เท่าไร แต่เข้าทํางานได้ครับ แล้วบางหน่วยงานที่ร้ายกว่านั้นคือบรรดาลูกหลานทั้ง หลายสามารถเข้าทํางาน ในหน่วยงานนั้นได้ ถึงแม้ว่าคนอื่นจะเรียนเก่งเรียนดีแต่เข้าทํางานไม่ได้ ท่านประธานครับ มันเพราะอะไร นี่คือสิ่งหนึ่งครับ จะมีหน่วยไหนบ้าง ตรงไหนบ้าง ก็พอจะทราบกันอยู่ เพราะฉะนั้นสิ่งนี้ต้องปฏิรูปนะครับ ต้องให้สิทธิ ต้องลดความเหลื่อมล้ํา ให้พี่น้องประชาชน ที่เสียภาษีได้เข้าทํางานด้วย ไม่ว่าจะเปึนหน่วยงานของราชการ หน่วยงานรัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงาน ในกํากับ ของรัฐก็แล้วแต่ นี่คือเ รื่องหนึ่งที่เรายังเปึนปัญหาอยู่ ซึ่งคงจะต้องปฏิรูปครับ อีกประการหนึ่งคือการประเมินผล ผมว่าควรจะมีทุกหน่วยงาน ต่อไปนี้นะ ครับ ไม่ว่าจะเปึนโรงเรียนประถม ศึกษา มัธยม ศึกษา อุดมศึกษา หรือหน่วยราชการอื่น ในมหาวิทยาลัยนั้นมีการประเมินกันค่อนข้างจะรอบด้าน อยู่ ๘๐ เปอร์เซ็นต์ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ รอบตัวได้รู้ว่าอะไรเปึนอะไร และที่ต้องประเมินด้วยคือ ประเมินหัวหน้าเสียด้วยครับ ผู้บังคับบัญชำนั้นต้องมีการประเมิน สภามหาวิทยาลัย ต้องประเมินอธิการบดี และผู้ใต้บังคับบัญชาหรือกรรมการการศึกษาต้องประเมิน
อาจารย์ใหญ่หรือผู้อํานวยการ ที่ผ่านมานั้นลูบหน้าปะจมูก ประเมินกันไปประเมินกันมา พ้นหมดครับ นี่คือปัญหาที่มีอยู่ เพราะฉะนั้นเราจึงปฏิรูปอะไรไม่ได้ จริง ๆ ผมมีเรื่องจะพูด อีกยาวครับ เพราะว่าเปึนข้าราชการมาตั้งแต่อายุ ๒๐ ป้ จนทุกวันนี้ก็ย่าง ๖๓ ป้แล้ว เพราะฉะนั้นก็เห็นว่าราชการนี่เปึนอย่างไร ด้วยเหตุนี้สิ่งหนึ่งที่ผมอยากจะให้มี คือการประเมินและการเข้าสู่ตําแหน่งของบางตําแหน่งเข้าแบบไม่ใช่ได้ทําเองนะครับ ไปจ้างทํา อันนี้ไม่ได้หมายถึงทั้งหมด ครับท่านประธาน บางส่วน ไปจ้างทําแล้วพอเขา ถามโน่นถามนี่ อธิบายโน่นอธิบายนี่ ทําไม่ได้ครับท่านประธาน นี่คือปัญหา แล้วได้ค่าตําแหน่งสบาย ๆ คูณ ๒ เท่า นี่คือเรื่องหนึ่งซึ่ง เปึนอยู่ อีกประการหนึ่ง ที่ผมอยากจะฝากเอาไว้คือเสริมความเข้มแข็งให้กับข้าราชการทั้งภาครัฐและในกํากับของรัฐ ให้เขาได้สัมมนา ให้เขาได้อบรม อีกประการหนึ่งคืออย่าเสียเวลากับการเอาระบบ ต่างประเทศมาใช้มากเกินไป เอาทฤษฎีมาท่องจนจําคําฝรั่งไม่ค่อยได้ครับ บางทีนี่มากเกินไป ยาวเฟุ๋อย โน่นนั่นก็ฝรั่ง อันนี้ก็ต้องต่างประเทศทั้งหมดละครับ ไป ๆ มา ๆ คนไทยไม่ได้อะไร ถ้าจะเอามาใช้ก็ต้องปรับให้เข้ากับสังคมและวัฒนธรรมไทยนะครับ ผมขอป่ดท้ายว่า ข้าราชการเราส่วนหนึ่งทําตามสบาย ขายสินค้า หาลําไพ่ ไม่เสียสละ ละทิ้งงาน สุราบาน และการพนัน ขอบพระคุณมากครับ