กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ แล้วก็ท่านกรรมาธิการปฏิรูปการเมือง ดิฉันต้องขอขอบคุณที่ทํารายงานแล้วก็เห็นด้วยกั บ หลายข้อ แต่วันนี้ขอเรียนอนุญาตด้วยความเคารพมีประเด็นที่เพิ่มเติม ดิฉันได้อ่านรายงาน ในส่วนที่เปึนข้อเสนอแนะ ดิฉันคิดว่าข้อเสนอแนะหลายประการนั้นอยากจะฝาก ท่านกรรมาธิการว่าควรจะลงในรายละเอียดเพิ่มขึ้นในหลายข้อก็ไล่ไป ดิฉันขออนุญาต ยกตัวอย่างในบางประเด็นที่ดิฉั นคิดว่ามีความสําคัญ ในข้อเสนอแนะของกรรมาธิการ หลายหัวข้อนั้นบางข้อก็ละเอียด บางข้อก็ยังไม่ค่อยละเอียด บางข้อนั้นเพียงแต่บอกว่า รัฐบาลหรือว่าผู้ที่จะดําเนินการปฏิรูปทางการเมืองนั้นต้องทําอะไร แต่ว่ายังขาดข้อความหรือ การคิดลงไปอีกระดับหนึ่งว่าจะต้องทําอย่างไร ดิฉันคิดว่าอันนี้เปึนโจทย์ที่สําคัญที่ประชาชน แล้วก็รัฐบาลคงต้องการจะทราบจาก สปช. ว่าเขาก็คงจะเห็นภาพลาง ๆ ว่าต้องทําอะไรบ้าง แต่ว่าเขาขอให้เราช่วยคิดว่าทําอย่างไรแล้วใครบ้างต้องรับผิดชอบในการดําเนินการ ในส่วนนั้น ยกตัวอย่างเช่น ในหัวข้อเรื่องของการนําผู้ที่มีคุณสมบั ติคนดีเข้าสู่การเมือง หรือกันคนไม่ดีออกจากการเมืองนั้น ดิฉันคิดว่ามีส่วนสําคัญที่อยากจะขอเรียนเพิ่มเติมว่า

ที่จะขาดหายไปก็คือว่าพูดถึงเรื่อง คุณสมบัติ คุณวุฒิ แต่ว่าจริง ๆ แล้วสิ่งที่เปึนคุณสมบัติ ที่จับต้องไม่ได้คือคุณสมบัติด้านจริยธรรม จรรยาบรรณของนักการเมือง ซึ่งดิฉันคิดว่าอันนี้ เปึนจุดอ่อนอันหนึ่งของระบบการเมืองของประเทศไทย เรายังไม่ได้ลงลึกในเรื่องของ หลักจริยธรรม เรามีหลักจริยธรรม จรรยาบรรณของนักการเมือง แต่ไม่เคยนํามาขยายผล หรือนํามาสร้างความเข้าใจ ฉะนั้นประเด็นต่อมาดิ ฉันคิดว่าจําเปึนต้องปฏิรูปกลไก ในการเป่ดเผยข้อมูลและสร้างความรู้ความเข้าใจซึ่งในรายงานนั้นก็มีบอกเหมือนกัน แต่ว่า อาจจะยังไม่ครอบคลุม ดิฉันขออนุญาตเสนอว่าจริง ๆ แล้วในการสร้างความรู้ความเข้าใจนั้น อย่างเช่นเรื่องของหลักจริยธรรม จรรยาบรรณนั้นอาจจะต้องนํามาสื่อสารให้กับสาธารณชน หรือประชาชนได้เข้าใจว่าหลักจริยธรรมต่าง ๆ นั้นมันหมายถึงอะไร อย่างเช่นการเปึน นักการเมืองท่านจะต้องซื่อสัตย์และไม่พูดปด คําว่าโกหกนั้นหมายความว่าอะไร แล้วทํา พฤติกรรมอย่างไรถึงเรียกว่าเปึนนักการเมืองที่ไม่อยู่ในหลั กจริยธรรม จรรยาบรรณ การที่ ไม่ซื่อสัตย์ต่อครอบครัวนั้น แล้วนักการเมืองเหล่านั้นจะซื่อสัตย์ต่อประชาชนได้อย่างไร ถ้าเปึนในต่างประเทศนั้นหลักการนี้เปึนหลักการที่คนที่เปึนบุคคลสาธารณะหรืออาสา จะเข้ามาเปึนบุคคลสาธารณะนั้นจะต้องประพฤติปฏิบัติตัวอยู่ในกรอบจริยธรรม จรรยาบรรณ ในด้านนี้ ดิฉันคิดว่าในการปฏิรูปการเมืองนั้นสิ่งที่ต้องทําคือสร้างกระแสให้ประชาชนได้มี ความรู้ความเข้าใจ ได้พูดถึง การสร้างความตระหนักรู้ให้เปึนแอก ทีฟ ซิติเซน (Active citizen) แต่ถ้าระบบกระบวนการในการเป่ดเผยข้อมูลนั้นยังไม่มีผลสัมฤทธิ์ที่น่าชัดเจ นนั้น จะทําให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมได้อย่างไร ประเด็นต่อมาดิฉันคิดว่ามีความสําคัญก็คือ ว่า จําเปึนจะต้องนําเอาสื่อมวลชนเข้าสู่กระบวนการในการที่จะเป่ดเผยแล้วก็เข้ามาในการที่จะ นําเสนอข้อมูลต่าง ๆ อย่างจริงจัง เพราะฉะนั้นจึงจําเปึนต้องมีกลไกทางประชาสังคม ที่จะเกาะติดประเด็นต่าง ๆ สิ่งเหล่านี้จะนําไปสู่การสร้างบรรทัดฐานทางสังคมที่มี ความสําคัญนะคะ

อีกด้านหนึ่งที่ดิฉันอยากจะนําเสนอเปึนเรื่องสุดท้ายก็คือเรื่องของการคัดเลือกบุคลากรเข้าสู่ กลไกต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสํานักงานการตรวจเงินแผ่นดินนั้นดิฉันคิดว่าเราให้ความสําคัญ กับการเลือกระดับบนหรือระดับกรรมการ แต่จริง ๆ ดิฉันคิดว่ากลุ่มบุคคลที่มีความสําคัญ คือกลุ่มคนที่จะเข้าไ ปเปึนผู้ปฏิบัติ ในองค์กรเหล่านี้ จําเปึนต้องมีกระบวนการพิเศษ ในการคัดสรรหรือสรรหาบุคลากรที่มีความเหมาะสมแล้วก็เปึนบุคลากรที่มี ขออนุญาต ใช้คําภาษาอังกฤษนะคะ มีอินทิกริตี (Integrity) ที่ค่อนข้างสูงกว่าข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ ในองค์กรอื่น ๆ อันนี้เพื่อลดสิ่งที่เรียกว่าข้อกังขาหรือคําครหาที่อาจจะเกิดขึ้นในสังคมนะคะ ลดความเสี่ยงในการที่สํานักงาน ปปง. จะเข้าไปตรวจสอบติดตามการทํางานขององค์กรต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องและเที่ยงธรรม ประการสุดท้ายก็คือว่าในสํานักงานเหล่านี้ ไม่ว่าจะเปึน สํานักงานสิทธิมนุษยชนแห่ งชาติ สํานักงาน ปปง. หรือสํานักงานข้อมูลข่าวสารนั้น จําเปึนต้องมีระบบการเป่ดเผยข้อมูลต่อสาธารณชนที่เหมาะสมแล้วก็ดําเนินการ อย่างต่อเนื่องแล้วก็ทันสมัยค่ะ ขอขอบพระคุณค่ะ