กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นายเกษมสันต์ จิณณวาโส สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ลําดับที่ ๑๖ เรื่องแรกคือเรื่องที่ทาง คณะอนุกรรมาธิการเสนอเรื่องการปฏิรูประบบการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมมายังที่ประชุม จริง ๆ ในชุดนี้ผมก็มีโอกาสเข้าร่วมหลายครั้ง แต่แต่ละครั้งที่เข้าร่วมนี่พอมีข้อสรุปสุดท้าย ก็พอครั้งไหนไม่ได้เข้าข้อสรุปก็เปลี่ยนไปเรื่อย ก็เลยไม่แน่ใจว่าสิ่งที่ได้มีการหำรือนั้น เปึนข้อยุติในการประชุมแต่ละครั้ง พอครั้งต่อไปก็เปลี่ยนไปอีก

ประการที่ ๑ ผมอยากนําเรียนอย่างนี้ว่าการที่ใช้ชื่อคําว่า การประเมินผล กระทบสิ่งแวดล้อม ถ้าไปใช้คําภาษาอังกฤษว่าแอสเซสเมนต์ แอสเซสเมนต์นี่ทําได้ในระบบ ก็คือเปึนพรีแอสเซสเมนต์ (Pre-Assessment) กับโพสต์แอสเซสเมนต์ (Post-Assessment) พวกนี้เขาจะใช้ในเรื่องของการเตรียมความพร้อมของโครงการว่าก่อนที่จะทําโครงการอะไร ต่าง ๆ นั้นจะทําอย่างไร เสร็จแล้วถึงมาทําฟ่ซิบิลิตี สตัดดี (Feasibility study) คือการศึกษา ความเปึนไปได้ เมื่อทําการศึกษาความเปึนไปได้เสร็จถึง จะมาทําในเรื่องรายละเอียดของ โครงการ นี่คือในกระบวนการจัดเตรียมและการวิเคราะห์โครงการ คือถ้าตรงนี้ท่านยังไม่แน่ใจ ผมแนะนําอย่างนี้ อยากให้ไปดู ผมเขียนไว้เปึนตําราเกี่ยวกับเรื่องการจัดเตรียมและวิเคราะห์ โครงการให้มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชของคณะเศรษฐศาสตร์ท่านไปหาอ่านดู

ประการที่ ๒ ที่ผมอยากนําเรียนก็คือว่าสิ่งที่เราพูดกันนี่เราบอกว่าแล้วเราได้ เสนอแก้ไขในคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ เราก็ตกลงกันว่าทุกอย่างเราจะมาพบกัน ที่จุดแรกก็คือตั้งแต่วางระบบการคิด จัดเตรียมโครงการ ถ้าทุกอย่างมันเริ่มต้นตั้งแต่ตรงนี้ ประเด็นต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นนั้นที่เปึนความขัดแย้งที่ท่านกล่าวถึงนี่เปึนความขัดแย้ง ผมนําเรียนให้ท่านดูว่าจาก ๑,๔๐๐ กว่าโครงการ ในช่วงป้ ๒๕๕๗-๒๕๕๙ นั้น ที่มีคนมา ประท้วงหรืออะไรต่าง ๆ ส่วนใหญ่เขามาร้องขอเราในเรื่องของการให้ข้อมูลข่าวสารทั้งนั้น ไม่ได้ประท้วงในเรื่องระบบการจัดทําอีไอเอเลย ซึ่งท่านก็ทราบเรื่องข้อมูลตรงนี้ดี ระบบที่เรา

ทําอยู่นี่เปึนสแตนดาร์ด (Standard) ที่เราเอารูปแบบของยูเอสอีพีเอ (USEPA) มา ซึ่งเปึนรูปแบบที่ ๑๒๖ ประเทศนี่เขาทํา

ประการที่ ๓ ในเรื่องของ กอสส. ผมเคยอภิปราย ท่านเองยังเคยเสนอให้ยุบ ด้วยซ้ําไป ผมเคยอภิปรายให้ไปประเมินผลก่อน ถ้ามันไม่ได้เรื่องว่าการทํางานที่ผ่านมานี่ ค่อยมาพิจารณาว่าจะปรับปรุงอย่างไร สุดท้ายตัวท่านเองก็จะเอา กอสส. มาร่วมกับ คณะกรรมการผู้ชํานาญการ ซึ่งมันคนละเรื่อง เพราะว่าคนละบทบาท พื้นฐานที่มา ก็คนละเรื่อง เพราะคณะกรรมการผู้ชํานาญการ เราต้องการผู้ชํานาญการที่มีความรู้ ความสามารถเฉพาะทาง อย่างเช่น ท่านที่เปึนกรรมาธิการอยู่กับท่านนี่ท่านก็จะเชี่ยวชาญ เรื่องขยะ เรื่องอากาศ เรื่องน้ําเสีย ดอกเตอร์สุภัทนี่มาเปึนคณะกรรมการผู้ชํานาญการได้ อย่างนี้ผมก็ยอมรับ เพราะว่าอดีตท่านก็เคยเปึนอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เรื่องอีเอชไอเอ ผมก็เคยนําเรียนกับท่านว่าเปึนเรื่องที่มันถูกตั้งขึ้นมาตามระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี ที่มาก็คือมาจากคณะกรรมการ ๔ ฝ์ายเสนอ ขณะนี้อีเอชไอเอซึ่งกําหนดไว้ ๑๑ ประเภท ๑๑ ประเภทที่กําหนดแล้วมีคนต่อว่าอยู่เรื่อย ๆ ก็คือกระบวนการรับฟังความคิดเห็น คําถามคือ สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเปึนคนเขียนระเบียบ สํานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการรับฟังความคิดเห็นหรือเปล่า ไม่ใช่ครับ

คณะกรรมการ ๔ ฝ์ายเปึนคนเสนอมาให้เราครับให้เราไปโพรเซส (Process) ขณะนี้ กราบเรียนท่านผมได้แก้ไขระเบียบนี้แล้วว่าตั้งแต่การทําคอร์ ๑ (Core 1) คอร์ ๒ (Core 2) คอร์ ๓ (Core 3) ให้เป่ดเผยข้อมูลให้หมด ทําไมผมต้องการอยากให้เป่ดเผยข้อมูลให้หม ด เพราะว่าการเป่ดเผยข้อมูลให้หมดเปึนข้อดีที่ทุกคนจะได้รับรู้ข้อมูลข่าวสาร จะได้ให้ความเห็น จะได้ลดความขัดแย้ง จะเพิ่มความโปร่งใสให้กับโครงการนั้น ๆ เรื่องที่สําคัญคือเรื่องของ เอสอีเอเมื่อกี้กล่าวสั้น ๆ ก็คือเราเคยบอกว่าเราอยากจะให้เปึนเรื่องของการประเมิน ยุทธศาสตร์ทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ท่านอย่าลืมนะครับท่านตกลงกับผม เรื่องนี้มาก่อน แต่วันนี้เรื่องเศรษฐกิจกับสังคมหาย ท่านยังกลับมาเปึนเรื่องสิ่งแวดล้อม เหมือนเดิม ถ้ามันเปึนเรื่องการประเมินเชิงยุทธศาสตร์ด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ผมก็นําเรียนท่านครับ เรื่องนี้ไปสอดคล้องกับระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัฒนา ที่ยั่งยืนที่สํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเปึนฝ์ายเลขานุการ สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเปึนผู้ช่วยเลขานุการ เพราะฉะนั้นตรงคณะกรรมการชุดนั้นเขาจะดู ภาพรวมที่เราพยายามมองให้เห็นว่า เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนใน ๓ สาขา คือ เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ซึ่งไปเชื่อมโยงกับ เรื่องนี้ที่ท่านกล่าวถึงก็คือการวางผังเมือง การจัดการพื้นที่เฉพาะ หรือแม้แต่เราจะมีโครงการ สําคัญอะไรขึ้นมาสักโครงการ ถ้าเอาโครงการนี้ไประบุไว้ ในการวางผังเมืองแล้วเรา รับฟังความคิดเห็นใช้ระบบเอสอีเอในเชิงที่ท่านเสนออาจจะไม่ได้ มันเปึนเพียงด้านเดียวคือ ด้านสิ่งแวดล้อม แต่ถ้าทําในเชิงยุทธศาสตร์ที่ผมนํา เรียนก็คือเรื่องเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมนั้นทุกอย่างก็จะครบถ้วน

สุดท้ายขออนุญาตท่านประธานใ ช้เวลาเกินไป นิดหนึ่งคือในกฎหมาย พ.ร.บ. สิ่งแวดล้อมกําหนดว่าทุก ๆ โครงการที่เกี่ยวข้องกับเรื่องอีไอเอ จะต้องมีการติดตาม ประเมินผล ทีนี้ผมได้ยินท่านนําเสนอว่าจะมีการติดตามประเมินผล ซึ่งมันผิดรูปแบบหมด ไปอยู่กับหน่วยงานอนุญาต เดี๋ยวคนเขาก็จะมาต่อว่าอีกว่าการติดตามประเมินผลอนุมัติเอง ทําเอง ประเมินผลเอง ผมว่าเรื่องพวกนี้ถ้าท่านจะกรุณาช่วยลองกลับไปพิจารณาทบทวน อีกสักทีเถอะครับ เพื่อให้ทุกอย่างมันเปึนไปตามที่เราเคยหารือกันบ้าง แล้วก็มันเปึน แสตนดาร์ดไดซ์ (Standardize) ที่ทุก ๆ หน่วยงานเขาทํา ขอบพระคุณครับ