สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๕๐ · ๗ กรกฎาคม ๒๕๕๘

ไพโรจน์ พรหมสาส์น หารือเรื่องการจัดการน้ำที่สำคัญของประเทศไทย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการจัดการน้ำในปริมาณและคุณภาพ และแนะนำแนวคิดการจัดการน้ำแบบ catchment board จากนั้นเรียกร้องให้มีการจัดการน้ำที่เป็นระบบครบวงจร และเสนอแนวทางในการพิจารณาและทบทวนข้อมูลก่อนเสนอขึ้นไปที่รัฐบาล

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

กระผม ไพโรจน์ พรหมสาส์น สมาชิก สภาปฏิรูปแห่งชาติ เรื่องน้ําเปึนเรื่องที่สําคัญที่สุดนะครับ น้ําคือชีวิต พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวเคยทรงรับสั่งว่าไม่มีไฟฟัาเราอยู่ได้แต่ไม่มีน้ําเราอยู่ไม่ได้ พอพูดถึงน้ํามันก็มี ปัญหาทั้งในเรื่องของเชิงปริมาณและคุณภาพ ปริมาณก็คือน้ํามาก น้ําน้อย คุณภาพก็คือน้ําดี น้ําเสีย ความพอดี ความพอเพียงอยู่ที่ตรงไหน น้ํามากเปึนอย่างไร ป้ ๒๕๕๔ เราประสบแล้ว น้ําน้อยเปึนอย่างไร ป้นี้เราประสบแล้ว เพราะฉะนั้นการบริหารจัดการน้ํามากเปึนเรื่องที่ สําคัญมาก ๆ ในบางประเทศที่เขาเปึนประเทศเกษตรกรรม ผมเคยไปศึกษาดูงานประเทศ ออสเตรเลีย ประเทศนิวซีแลนด์ เขาถึงขนาดว่าจัดเขตการบริหารงานเปึนแคตช์เมนต์ บอร์ด (Catchment Board) หรือบริหารจัดการน้ําในเขตลุ่มน้ํานั้นว่าจะจัดการดูแลน้ําอย่างไร น้ําใต้ดิน น้ําบนดินอะไรต่าง ๆ ไปดูงานที่ประเทศสหรัฐอเมริกาโครงการทีวีเอ (TVA) เมื่อหลายป้มาแล้ว น้ําท่วม น้ําเสียอะไรต่าง ๆ เขาสร้างเขื่อนมาเก็บน้ํา ๔๙ ตัว แก้ปัญหา น้ําแล้ง น้ําอะไรต่าง ๆ ได้ดีพอสมควร อันนี้ผมยกตัวอย่างให้ดู เพราะฉะนั้นการบริหารจัดการน้ํา ต้องยอมรับว่าที่แล้วมาเราปล่อยปละละเลยมาพอ สมควร ไม่เปึนระบบครบวงจร ต่างคนต่างทํา กรมชลประทาน ท่านปราโมทย์ ประทานโทษนะครับ ท่านอดีตวุฒิสมาชิก เปึนอธิบดีกรมชลประทานมาก่อนนะครับ เราใช้เงินมากมายมหาศาลในการสร้างเขื่อน ทําไฟฟัาทําอะไรต่าง ๆ ก็โอเค (OK) นะครับ แต่ต้องไม่ลืมว่าเราได้น้ําเก็บกักไว้ใช้ เพื่อการเกษตรอะไรต่าง ๆ ผมคิดว่า ๒๐ บวก ลบ ประมาณนั้น เท่าไรตัวเลขไม่แน่นอน อีก ๘๐ เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ของประเทศไทยอาศัยลมฟัาอากาศ อาศัยเทวดา ถ้าป้ไหน ฝนมากก็ท่วม ฝนน้อยก็แล้งอย่างที่เห็น เพราะฉะนั้นการบริหารจัดการน้ําเปึนเรื่องใหญ่ ที่จะต้องมีระบบบริหารจัดการ เปึนเรื่องดีที่คณะกรรมาธิการหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมา เปึนเรื่องดี ที่อาจจะให้มีคณะกรรมการระดับชาติ แต่ก็ไม่เห็นด้วยว่าจะต้องมีหน่วยงานแยกออกมา คณะกรรมการทรัพยากรน้ําแห่งชาติ โอเคนายกรัฐมนตรีหรือผู้ได้รับมอบหมายเปึนประธาน เหมือนอย่างคณะกรรมการปัองกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ กระผมเปึนกรรมการอยู่ หรือกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติอะไรต่าง ๆ เหล่านี้เปึนต้น ฝ์ายกรรมการ ประกอบด้วยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โอเคสํานักนายกรัฐมนตรี ท่านนายกรัฐมนตรีเปึนประธาน ไม่เปึนไร แต่ว่าฝ์ายเลขาธิการผมคิดว่าอยากจะให้ใช้กระทรวงทรัพยาก รธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะกรมทรัพยากรน้ําซึ่งมีอยู่แล้ว กรมชลประทานก็ว่าในเรื่องใหญ่ ๆ ไป

เราจะต้องจัดการปัญหาเรื่องน้ําที่ว่ามันควรจะสร้างขึ้นมา มีแผนงานโครงการสร้างที่ไหน ที่ยังไม่สร้างและสามารถจะสร้างได้ ภาคอีสานสร้างเขื่อนไม่ได้นะครับ ได้เหมือนกันมันแฟลต (Flat) มันไม่คุ้มค่า มันเปึนพื้นที่ราบ น้ําขึ้นมาน้ําก็จะท่วมอะไรต่าง ๆ เพราะฉะนั้นก็เปึน เรื่องที่ว่า ๑. มีองค์กร ๒. การบริหารการจัดการจะต้องมีความชัดเจนว่าความรับผิดชอบ จะอยู่ที่ตรงไหน ใครจะรับผิดชอบอะไร อย่างไร จะแบ่งกันไปอย่างไร มีทั้งน้ําฟัา น้ําใต้ดิน น้ําบนดิน หลายเรื่องหลายอย่างเลย ปัองกันน้ําท่วมอะไรด้วย ทั้งการเกษตรอะไรต่าง ๆ เราจะทําอย่างไร พื้นที่มันไม่มีน้ําพอที่จะปลูกทําการเกษตรอย่างที่เราเห็น มันจะเอาน้ําจากไหน อะไร อย่างไร เพราะฉะนั้นเรื่องนี้จะต้องมีการบริหารจัดการที่ชัดเจน แล้วก็จะต้องมีหน่วย ที่รับผิดชอบ กฎหมายอาจจะไม่จําเปึนต้องมีร่างพระราชบัญญัตินี้ขึ้นมาครับ ใช้กฤษฎีกาหรือ ใช้คําสั่งสํานักนายกรัฐมนตรี มติคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งคณะกรรมการทรัพยากรน้ําแห่งชาติ แต่งตั้งกรรมการระดับต่าง ๆ มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผมคิดว่าบริหารจัดการไปได้ ในชั้นนี้ ขอให้ท่านไปตรวจตราระเบียบ กฎหมาย ที่มีอยู่และปรับปรุงแก้ไขให้สามารถจัดการเรื่องนี้ ให้ได้ จัดการน้ําระดับชาติ แผนงานโครงการแหล่งน้ําขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก ขนาดกลาง แล้วอย่าทิ้งนะครับ เดิมเรามีพระราชบัญญัติการชลประทานราษฎร์ กระผมเปึนปลัดอําเภอ นายอําเภอ ป้ ๒๕๒๗-๒๕๓๑ กระผมเปึนผู้อํานวยการกองปกครองท้องที่ ทําเรื่องน้ํากิน น้ําใช้ น้ําเพื่อการเกษตร รณรงค์ปัุนโอ่งปัุนไห ๒,๕๐๐ ลิตร/ครอบครัว รวมทั้งมีแบบ มข. ๒๗ สร้างฝายประชาอาสากั้นตามลําห้วย ลําธารเล็ก ๆ กั้นน้ํา เอาไว้เพื่อให้มีน้ําใช้สอย ในช่วงฤดูแล้ งน้ํามันซึมไปใต้ดิน ขุดบ่อบาดาลก็ได้อะไรต่าง ๆ เพราะฉะนั้นน้ําระดับ ๒๐ เปอร์เซ็นต์คุณทําไป ขุดคูคลองส่งน้ําอะไรก็ว่าไป แต่อีก ๘๐ เปอร์เซ็นต์ต้องมีทางออก ทางแก้ในเรื่องที่จะบริหารจัดการอย่างไรถึงจะมีน้ําไ ว้กินไว้ใช้ ไว้ใช้เพื่อการเกษตร กฎหมายมาทีหลัง ถ้ามัวแต่สร้างกฎหมายอยู่รับรองไม่ได้ทําเรื่องนี้ครับ พรุ่งนี้เสนอ ครม. ไป ตั้งคณะกรรมการระดับที่ว่านี้ขึ้นมาบริหารจัดการได้เลย มีกรรมการ มีฝ์ายเลขานุการ บริหารจัดการได้เลยเหมือนหลาย ๆ เรื่อง ไม่ใช่ว่าอะไรที่เปึนกรรมการระดับชาติแล้วต้องเอา นายกรัฐมนตรีมาเปึนประธานเท่านั้น หรือจะต้องมีหน่วยงานรองรับ หลายท่านก็ได้พูด มาแล้ว

ผมออกจะคิดว่ารูปแบบแนวทางที่เหมาะสมนั้นจะเปึนประการใด น่าจะได้มีการพิจารณา ทบทวนอย่างถ่องแท้ ก่อนที่เราจะเสนอรัฐบาลขึ้นไป ขอบพระคุณมากครับ