สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๔ · ๒๖ ตุลาคม ๒๕๕๘

เลิศรัตน์ รัตนวานิช หารือเรื่องการปรับปรุงองค์การมหาชนและระบบการแต่งตั้งข้าราชการ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริการและประสิทธิผลในการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการกำหนดอำนาจหน้าที่ชัดเจนและแก้ไขพระราชบัญญัติองค์การมหาชน

พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ขออนุญาตอภิปราย เสริมในเรื่องของการบริหารราชการแผ่นดินนะครับ ก็คงจะไม่ชื่นชมท่านวิทยากรทั้ง ๒ ท่าน

เพิ่มเติมนะครับ เพราะว่าทุกท่านได้ชื่นชมท่านมาแล้ว ซึ่งเปึนคนเก่งของ สปช. แล้วก็ทุ่มเท ทำงานกันมาตลอดเวลานะครับ คือท่านยงยุทธกับท่านเบญจวรรณ ผมขอพูดสั้น ๆ ๒ เรื่อง คือเรื่ององค์การมหาชนแล้วก็ เรื่องการแต่งตั้งข้าราชการ ในฐานะที่เปึนประธานของ องค์การมหาชนอยู่แห่งหนึ่งในทุกวันนี้นะครับ ก็อยากจะกราบเรียนว่าการศึกษาในเรื่องนี้ ที่ได้ทําไว้ก็มีประโยชน์นะครับ แล้วก็น่าจะนําไปสู่การปรับปรุงองค์การมหาชนซึ่งมีอยู่ ๓๙ แห่งภายใต้การกำกับของ ๑๐ กว่ากระทรวง แล้วก็ของสำนักนายกรัฐมนตรี และของ ท่านนายกรัฐมนตรีเองก็เปึ้นผู้กำกับอยู่ ๓-๔ แห่ง ประเด็นปัญหาที่สำคัญของ องค์การมหาชนซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อมาแก้ระบบราชการที่แข็งตัวที่อุ้ยอ้าย แล้วก็เพิ่ม ประสิทธิภาพในการบริการในการที่จะทำงานเฉพาะกิจเฉพาะเรื่องให้ได้ประสิทธิผล ประสิทธิภาพสูงสุดด้วยกําลังคน อย่างที่ผมเปึนอยู่ก็มีคนเพียงแค่ ๖๐ กว่าคนนะครับ ที่ทำงาน ใช้งบประมาณป้ละ ๓๐๐-๔๐๐ ล้านบาท ประเด็นที่คิดว่าน่าจะปรับปรุงพัฒนา หลายประเด็นก็สอดคล้องกับผลการศึกษาที่ได้ทำเอาไว้ ปัจจุบันนี้องค์การมหาชนทั้งหมด อยู่ภายใต้การกำกับของ ก.พ.ร. ซึ่ง ก.พ.ร. มีภาระหน้าที่ต่าง ๆ มากมาย เพราะฉะนั้น เขาก็คงไม่สามารถที่จะมาดูแลกำกับองค์การมหาชนตั้งเกือบ ๔๐ องค์กรได้อย่างมี ประสิทธิภาพ จึงน่าจะมีการตั้งกรรมการกลางขึ้นมาเปึนซูเปอร์บอร์ด (Super board) มากํากับ เพื่อช่วยในการเพิ่มสมรรถนะติดตามผลงานต่าง ๆ เสนอแนะการปรับปรุงแก้ไข พระราชกฤษฎีกาในการจัดตั้ง หรือจะยุบ จะเพิ่มเติมอย่างไรเพื่อให้มีประสิทธิภาพ เพิ่มมากขึ้น เพราะว่านั่นคือวัตถุประสงค์หลักของการเปึนองค์การมหาชน อีกทั้งในเรื่องของ การจัดตั้งองค์การมหาชนพระราชกฤษฎีกาหลาย ๆ ฉบับก็น่าจะได้มีการแก้ไขเพื่อที่จะให้มี ประสิทธิภาพจริง

สิ่งที่เปึนปัญหาอย่างเช่นในเรื่องของการที่เข้ามาแทรกแซงของฝ์ายการเมือง เพราะฉะนั้น ตรงนี้ก็น่าจะดำเนินการได้ด้วยการที่จะให้คณะกรรมการบริหารมีอิสระให้มากขึ้น เช่น มีข้าราชการน้อยลง หรืออย่างที่เสนอไว้ว่าไม่ควรให้ปลัดกระทรวงมาเปึน เพราะถ้าปลัดกระทรวงมาเปึนก็ต้องสนองนโยบายของรัฐมนตรีที่กำกับ ในองค์กรที่ผมเปึนอยู่ ก็เปึนการสรรหาประธานแล้วก็ผู้ทรงคุณวุฒิเข้ามา เรื่องงบประมาณก็เช่นเดียวกัน สำนักงบประมาณเองอาจจะมีความเข้าใจในวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งหรือการต้องการ ผลสัมฤทธิ์ขององค์การมหาชนแต่ละองค์การนี่ไม่ดีพอ เพราะว่าเขาก็จะมุ่งแต่การที่จะใ ห้ งบประมาณให้น้อยที่สุดเพื่อจะสนองตอบนโยบายของรัฐบาลในการจัดสรรงบประมาณ ในแต่ละป้ ฉะนั้นจะมีคนกลางเปึนใครที่จะมาบอกสำนักงบประมาณว่าภารกิจเหล่านี้ ควรจะต้องทำให้สำเร็จในระยะเวลา เพราะถ้าตั้งขึ้นมาแล้วให้ทำแบบราชการคือ ๒๐ ป้ ค่อยสำเร็จนี่ผมคิดว่ามันก็คงจะไม่แตกต่างกว่าการเปึนหน่วยราชการ อาจจะทำงาน ๕ ป้ ๑๐ ป้สำเร็จแล้วก็ยุบทิ้งไปเลย ก็ต้องใช้เงิน ใช้คนพอสมควรในการดำเนินงาน เพราะฉะนั้น ตรงนี้เปึ้นอีกปัญหาหนึ่งที่ควรจะได้พิจารณาแก้ไข สรุปแล้วก็ในเรื่องของการดำเนินการของ องค์การมหาชนนั้นก็ถือว่าเปึนหน่วยงานที่มีความ สำคัญ เพราะฉะนั้นจะให้มีประสิทธิผล อย่างไรก็ควรจะต้องกําหนดอํานาจหน้าที่ให้ชัดเจนด้วย เพราะฉะนั้นการแก้ไข พระราชกฤษฎีกาก็ต้องมีการดำเนินการเพื่อเป่ดช่อง เพราะว่าบางทีให้อำนาจมาทำเรื่องหนึ่ง แต่ไปเกี่ยวกับอีกเรื่องหนึ่งแล้วก็ไม่สามารถดำเนินการได้ ก็เห็นด้วยกับผลการศึกษาแล้วก็ ฝากเพิ่มเติมว่าควรจะแก้ไขพระราชบัญญัติว่าด้วยองค์การมหาชน ซึ่งขณะนี้รัฐบาลได้ส่ง เข้าไปอยู่ที่ สนช. ก็มีหลายประเด็นที่ตรงกันกับหลายประเด็นที่ยังไม่ได้พิจารณาอยู่ ในพระราชบัญญัติฉบับนั้น ประเด็นที่ ๒ คือเรื่องการแต่งตั้งข้าราชการ ผมคิดว่าเปึนเรื่องที่มี ความสําคัญในการบริหารราชการแผ่นดิน จะถือว่าสําคัญที่สุดก็ได้ เพราะเรื่องคนก็สําคัญ ในทุก ๆ เรื่องถ้าเราต้องการจะปฏิรูปหรือปรับปรุงประสิทธิภาพประสิทธิผลขององค์กร ของหน่วยงานหรือของการทำงาน ในการแต่งตั้งข้าราชการของกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ นั้น ยังไม่มีมาตรฐานที่ชัดเจน อย่างของกระทรวงกลาโหมอย่างน้อยก็ยังมีพระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยการแต่งตั้งนายทหารชั้นนายพล แต่ในของกระทรวง ทบวง กรมทั้งหลายนี่น่าจะได้มี การออกพระราชบัญญัติการแต่งตั้งข้าราชการด้วยระบบคุณธรรม ซึ่งเขาก็ใช้กันมาในเกือบ ทุกประเทศทั่วโลกในการแต่ง ตั้งข้าราชการต่าง ๆ มันก็ต้องมีกฎ กติกา มีผู้แต่งตั้ง

ซึ่งเปึนกลาง ปลอดจากการเมืองให้มากที่สุด เพราะฉะนั้นในอนาคตผมคิดว่าถ้าเราสามารถ ยกร่างพระราชบัญญัติในการแต่งตั้งข้าราชการด้วยระบบคุณธรรมในระดับต่าง ๆ ตั้งแต่ ปลัดกระทรวงลงมาเลยก็จะทําให้การแต่งตั้งข้าราชการนั้นมีประสิทธิภาพแล้วก็เปึนขวัญ และกำลังใจแก่ผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ว่าเข้าสามารถที่จะเจริญเติบโตก้าวหน้าในหน่วยงานได้ โดยไม่ต้องไปพึ่งพานักการเมือง เพราะฉะนั้นอันนี้ผมก็คิดว่าเปึนเรื่องที่สําคัญยิ่ง หรือจะไป กําหนดไว้ในรัฐธรรมนูญส่วนหนึ่งก็น่าจะเปึนไปได้แล้วก็มายกร่างเปึ้นพระราชบัญญัติ ให้มีการแต่งตั้งข้าราชการด้วยระบบคุณธรรมก็จะเปึนการเพิ่มประสิทธิภาพของการบริหาร ราชการแผ่นดินครับ ขอบพระคุณครับท่านประธาน