เฉลิมชัย เครืองาม หารือเรื่องการปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และเสนอแนวทางปฏิบัติในการปฏิรูปการบริหารงาน โดยเฉพาะการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารงานภาครัฐ และการปรับปรุงกฎหมาย ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน เพื่อลดความซับซ้อนของกระบวนการร่างกฎหมาย
ท่านประธานที่เคารพ สปท. เฉลิมชัย เครื่องาม หมายเลข ๐๓๑ ท่านประธานครับ ที่ผมจะอภิปรายจะมีเนื้อหาสาระมาก พอสมควร เพราะฉะนั้นกราบเรียนขออนุญาตเพื่อที่จะใช้เวลาเพิ่มเติมอีกเล็กน้อย ช่วยกรุณา ดูเนื้อหาที่ผมอภิปรายด้วยก็แล้วกันครับ ท่านประธานครับ ผมได้ศึกษาเอกสารที่ทาง สปช. ได้ศึกษามาเปึ้นรูปเล่ม ต้องขอกราบเรียนว่าขอบคุณทาง สปช. แล้วก็กรรมาธิการที่เกี่ยวข้อง ที่ได้ศึกษาแล้วก็ทำเปึนรายงานเอาไว้เปึนประโยชน์อย่างยิ่ง แต่เนื่องจากผมเปึนน้องใหม่ เข้ามาเปึน สปท. ผมมิได้เปึน สปช. ในคณะที่ผ่านมา เพราะฉะนั้นผมย่อมจะมีสิทธิที่จะ มีประเด็นความคิด แง่มุม หรือสาระที่อาจจะเห็นต่างจากทางที่ได้ศึกษาเอาไว้พอสมควร แต่คิดว่าน่าจะเปึนประโยชน์ในการที่จะขับเคลื่อนการปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน ในอนาคต อย่างน้อยที่สุดท่านอาจจะนำไปปรับหรือแก้เล็กน้อยตามที่ท่านเห็นสมควร ผมได้ศึกษาแล้วสาระที่ทางคณะผู้ศึกษา สปช. ได้ทำเอาไว้นั้นมีสาระที่เปึ้นประโยชน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเด็นว่าด้วยการเพิ่มคุณภาพและประสิทธิภาพของการบริหารงาน ภาครัฐ ท่านประธานครับ การปฏิรูประบบราชการหรือการบริหารราชการแผ่นดินนั้น เรามีกฎหมายแม่บทที่มีความสำคัญอย่างยิ่งเปึนปฐมบทของการบริหารบ้านเมือง ในระบบราชการนั่นคือพระราชบัญญัติระเบียบบริ หารราชการแผ่นดิน ผมมองว่าการที่จะ ปฏิรูปให้ประสบผลสำเร็จนั้นเบื้องแรกเราต้องดูกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และกฎหมาย ที่มีความสำคัญที่สุดในการที่จะคิดจะอ่านดำเนินการแก้ไขคือพระราชบัญญัติระเบียบ บริหารราชการแผ่นดิน ผมได้ศึกษาโดยละเอียดจำนวน ๗๐ กว่ามาตราบัญญัติไว้ ตั้งแต่ป้ ๒๕๓๔ และมีการแก้ไขมาโดยลำดับหลายวาระหลายสมัยด้วยกัน ที่มีความสำคัญคือ
ป้ ๒๕๔๕ มีการแก้ไขเพิ่มเติม โดยเฉพาะอย่างยิ่งผมขออนุญาตอ่านมาตราหรือบทบัญญัติ ที่มีการเพิ่มเติมไว้คือมาตรา ๓/๑ ผมคิดว่านี่คือหัวใจสําคัญของกา รปฏิรูประบบราชการ หรือการบริหารราชการแผ่นดินเลยก็ว่าได้ คือมาตรา ๓/๑ นั้นบัญญัติไว้ว่าการบริหารราชการ ตามพระราชบัญญัตินี้ต้องเปึนไปเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน เกิดผลสัมฤทธิ์ ต่อภารกิจของรัฐ ความมีประสิทธิภาพ ความคุ้มค่าในเชิงภารกิจแห่งรัฐ การลดขั้นตอน การปฏิบัติงาน การลดภารกิจและยุบเลิกหน่วยงานที่ไม่จำเปึน การกระจายภารกิจ และทรัพยากรให้แก่ท้องถิ่น การกระจายอำนาจการตัดสินใจ การอำนวยความสะดวก และการตอบสนองความต้องการของประชาชน ทั้งนี้โดยมีผู้รับผิดชอบต่อผลของงาน วรรคถัดไปครับ ในการปฏิบัติหน้าที่ของส่วนราชการต้องใช้วิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งให้คำนึงถึงความรับผิดชอบของผู้ปฏิบัติงาน การมีส่วนร่วมของประชาชน การเป่ดเผยข้อมูล การติดตามตรวจสอบและประเมินผลการปฏิบัติงาน ทั้งนี้ ตามความเหมาะสมของแต่ละภารกิจ ทั้งหมดนี้คือหัวใจของการบริหารราชการแผ่น ดิน เพราะฉะนั้นการที่เราจะคิดอ่านที่จะปฏิรูปแก้ไขระบบการบริหารงานนั้นดูมาตรา ๓/๑ นี้ เพียงพอมากเกินที่เราจะคิดหาวิธีการปฏิบัติหรือการดําเนินการต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปึน การออกกฎหมายลูก กฎหมายพระราชกฤษฎีกาขึ้นมารองรับ ดังจะเห็นได้ว่าระยะเวลา ที่ผ่านมาได้มีการแก้ไข มีการเพิ่มเติมและมีการออกเปึนพระราชกฤษฎีกาเพิ่มเติม หรือแนวทางปฏิบัติมาโดยลําดับ
ยกตัวอย่างในวรรคที่ว่าการปฏิบัติหน้าที่ข องส่วนราชการต้องใช้วิธีการบริหารกิจการ บ้านเมืองที่ดี เราได้มีพระราชกฤษฎีกาวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีเมื่อป้ ๒๕๔๖ ออกมารองรับและเปึ้นบทบัญญัติที่ใช้บังคับอยู่จนถึงทุกวันนี้ ในวรรคที่ว่าด้วย การอำนวยความสะดวก ในป้ ๒๕๕๗ ป้ ๒๕๕๘ นี้เองได้มีพระราชบัญญัติ การอำนวยความสะดวกซึ่งผ่าน สนช. ไปเรียบร้อยแล้วเปึนกฎหมายใช้บังคับ เปึ้นความภาคภูมิใจของรัฐบาล รัฐบาลเขาภูมิใจมากเขาดีใจมากที่มีกฎหมายนี้มาใช้บังคับ กฎหมายนี้ผลักดันมาโดยส่วนราชการระดับกรมแห่งหนึ่งที่ชื่อว่า ก.พ.ร. คือคณะกรรมการ พัฒนาระบบราชการ มิได้มาจาก สวช. ข้อเท็จจริงนั้นมาจากการผลักดันของ ก.พ.ร. ก.พ.ร. คืออะไรครับ ก.พ.ร. เปึนหน่วยงานระดับกรมที่เกิดขึ้นตามบทบัญญัติของพระราชบัญญัติ ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน เขามีหน้าที่ตามชื่อคือการพัฒนาระบบราชการ เปึ้นหน่วยงานที่มีการแบ่งส่วนราชการมามากมายหลายครั้ง มียุทธศาสตร์ มีวิธีการปฏิบัติ มาโดยต่อเนื่อง แต่ขณะเดียวกันจากการศึกษาของ ส่วช. นั้นต้องการให้มีกฎหมายอีกฉบับหนึ่ง คือพระราชบัญญัติการเพิ่มประสิทธิภาพ และคุณภาพการบริหารราชการแห่งรัฐ ให้มี สำนักงานคณะกรรมการคณะกรรมการคณะนี้ขึ้นมาต่างหาก ผมขออนุญาตอ่านอำนาจหน้าที่ ของคณะกรรมการชุดนี้ อ่านแล้วผมเห็นอุปสรรคและเห็นปัญหาในการที่ท่าน จะนำบทบัญญัตินี้ไปใช้ในอนาคต เพราะผมมองว่าแทบจะไม่มีความเปึนไปได้เลย ขออนุญาต เห็นต่างจากคณะผู้ศึกษานะครับ บทบาทอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการพัฒนา ประสิทธิภาพและคุณภาพแห่งชาตินั้นได้แก่ประเมิน ประเมินผลโดยมีอำนาจ ในการสั่งราชการหรือดำเนินการเองก็ได้ตามความเหมาะสม มีอำนาจหน้าที่ในการสั่งราชการ ให้เปึนไปตามภารกิจ มีอำนาจหน้าที่ในการประสานงานและสั่งราชการตามแนวราบ มีอำนาจหน้าที่ในการเปลี่ยนแปลงสถานภาพของหน่วยงาน กำลังคน งบประมาณ ตลอดจน ทรัพยากรอื่น ๆ ที่จำเปึนของส่วนราชการใด ๆ คำว่าสั่งราชการที่ผมมองว่ามันจะเปึนปัญหา เปึ้นปัญหาเพราะว่าถ้าเปึนหน่วยงานใดที่ท่านมีอำนาจหน้าที่ที่จะสามารถไปสั่งราชการ หน่วยราชการอื่นได้ คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการหรือ ก.พ.ร. นั้นในกฎหมายเขียน ไว้ว่ามีหน้าที่ทำคำเสนอแนะ ศึกษาวิเคราะห์แล้วทําคําเสนอแนะ แต่คณะกรรมการชุดนี้ กลับมีอํานาจหน้าที่ในการสั่งราชการ เราเห็นบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญที่มีปัญหาเพราะว่า มีคณะกรรมการที่มีผู้ไปกล่าวหาว่าเปึนซูเปอร์ (Super) ครม. คณะกรรมการชุดนี้จะมีหน้าที่
เกือบจะเปึนซูเปอร์ (Super) ครม. ในการที่จะสามารถไปสั่งราชการหน่วยราชการอื่น ๆ ได้ สั่งโยกย้ายได้ สั่งให้ศึกษาได้ สั่งให้ประเมินได้ สั่งให้วิเคราะห์ได้ สั่งให้เปลี่ยนแปลงสถานภาพ ของหน่วยงาน กำลังคน งบประมาณ ตลอดจนทรัพยากรอื่น ๆ ของรัฐได้ ผมจึงมองว่า นี่น่าจะเปึนอุปสรรค์ จะแก้ไขอย่างไรครับ วิธีการที่ผมขออนุญาตนำเรียนเสนอเพื่อให้สมบูรณ์ และเปึนการต่อยอดจากการศึกษาของคณะกรรมการชุดนี้ พระราชบัญญัติระเบียบบริหาร ราชการแผ่นดินในส่วนที่ ๔ ว่าด้วยคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ ท่านไปแก้ไข ในส่วนที่ ๔ ของพระราชบัญญัติฉบับนี้ เพิ่มอำนาจหน้าที่ของ ก.พ.ร. หรือคณะกรรมการ พัฒนาระบบราชการ เพิ่มองค์ประกอบ อำนาจหน้าที่ สัดส่วนของคณะกรรมการพัฒนา ระบบราชการให้มีองค์ประกอบที่ประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิที่ท่านต้องการให้มีคุณสมบัติ ตามมาตรานี้ ตามสิ่งที่ท่านต้องการจะให้มีบทบัญญัติของกฎหมายฉบับนี้ขึ้นมา ไปแก้ไข ในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดินเสีย แทนที่จะร่างกฎหมายฉบับใหม่ขึ้นมา มีคณะกรรมการชุดใหม่ขึ้นมา คณะกรรมการชุดใหม่ที่จะตั้งขึ้นมาตามแนวคิดของท่านนั้น ผมก็มองว่าองค์ประกอบก็ไม่แตกต่างไปจาก ก.พ.ร. ผู้ที่มีความสามารถ ผู้ที่มีคุณวุฒิต่าง ๆ ก็มาจากบุคคลเหล่านี้ครับ ไม่ได้แตกต่างกัน อำนาจหน้าที่ ๒ คณะกรรมการชุดนี้จะซ้ำซ้อนกัน จะก้าวก่ายกัน ในที่สุดก็จะขัดแย้งกันทะเลาะกัน ท่านมอบให้นายกรัฐมนตรีเปึ้นผู้สั่งการ ตามพระราชบัญญัติอันใหม่ของท่านนี้ ผมว่าโดยข้อเท็จจริงแล้วเวลาปฏิบัติงานจริง ท่านนายกรัฐมนตรีก็จะมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีท่านใดท่านหนึ่งเปึ้นผู้ปฏิบัติงาน เพราะฉะนั้นผมมองว่าเปึนไปไม่ได้เลยที่มีคณะกรรมการ ๒ ชุด ชื่อเกือบจะเหมือนกัน อำนาจหน้าที่เกือบจะเหมือนกัน
ก.พ.ร. ก็มีหน้าที่ศึกษาการพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพของงานเหมือนกันครับ เพราะฉะนั้นงาน ๒ อันนี้จะก้าวก่ายซ้ำซ้อนกัน ควิกวิน (Quick win) ที่จะเกิดขึ้นอย่างเร็วที่สุด ในการปฏิรูปคือการแก้ พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดินท่านใส่ทุกอย่างที่อยากจะให้มี ให้เกิดขึ้นไว้ในกฎหมายที่ท่านแก้ไขนั้น เพราะฉะนั้นอันนี้เปึ้นแนวทางในการปฏิรูป ระบบราชการที่ผมขออนุญาตเสนอเปึนควิกวิน (Quick win) ควิกวิน (Quick win) อันต่อไป ที่ผมขออนุญาตนำเรียนเสนอก็คือการเพิ่มปรับปรุง พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ยกเลิกความเปึนนิติบุคคลในส่วนราชการระดับกรมในบางกระทรวงที่มีความพร้อม มีความเหมาะสมตามการศึกษาของส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ทุกวันนี้มีผู้อภิปรายแล้ว ส่วนราชการแค่ระดับกองที่อยู่ในกรมเดียวกันเขาก็มีอาณาจักรของตัวเอง ส่วนราชการ ระดับกรมที่อยู่ในกระทรวงของตัวเองเขามีอาณาจักรของตัวเอง มีคนของตัวเอง มีงบประมาณของตัวเอง สร้างอาณาบริเวณขึ้นมาขัดแย้งกันได้ ทะเลาะกันได้ และงานก็ซ้ำซ้อนกันได้ เพราะฉะนั้นการยกเลิกความเปึนนิติบุคคลในระดับกรมนั้น มีการศึกษามาพอสมควรแล้ว ผมคิดว่าถึงเวลาเหมาะสมแล้วที่จะมีการปฏิรูประบบราชการ ทําสิ่งเหล่านี้ให้เปึ้นจริงให้เกิดขึ้นได้ มีอีกหลายอย่างที่ผมอยากจะอภิปรายนําเสนอที่คิดว่า น่าจะเปึนประโยชน์ แล้วแต่ท่านประธานจะอนุญาตไหมใช้เวลาอีกประมาณ ๒ นาทีครับ