สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๔๙ · ๖ กรกฎาคม ๒๕๕๘

เกษมสันต์ จิณณวาโส อภิปรายเรื่องการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิรูปและแก้ไขปัญหาในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว รวมถึงการปรับปรุงกระบวนการและเครื่องมือของรัฐในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความหลากหลายทางชีวภาพ และเสนอแนวทางการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่จะนำไปปฏิบัติ

นายเกษมสันต์ จิณณวาโส กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ และท่านสมาชิกที่อยู่ในสภานี้ ผม นายเกษมสันต์ จิณณวาโส สมาชิกสภาปฏิรูป แห่งชาติ ลําดับที่ ๑๖ ในฐานะที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลเรื่องของการจัดเตรียม วาระปฏิรูปที่ ๒๕ ระบบการบริหารจัดการทรัพยากร (รอบ ๒) ก่อนอื่นผมอยากกราบเรียน ต่อที่ประชุมว่าถ้าที่ประชุมจะกรุณา จริง ๆ เรื่องนี้เราคงไม่ต้องมาพิจารณาถึง ๒ รอบนะครับ ต้องกราบขอบพระคุณที่สภาแห่งนี้ได้เคยให้ความเห็นชอบกรอบและแนวทางในเรื่อง การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปแล้ว ในรายชื่อนี้ ถ้าเราดูในวาระนะครับ ก็จะมีคําว่าสิ่งแวดล้อมเข้ามาด้วย แต่ผมไม่ทราบว่าอาจจะเปึนเพราะว่าเปึนระบบเรื่องของ การกําหนดรูปแบบหรือฟอร์แม ต (Format) ไว้นี้ คําว่าสิ่งแวดล้อมก็หายไปทุกทีนะครับ ในการเสนอรายงานวันนี้คราวที่แล้วเรากําหนดรูปแบบโดยเอาตัวโฟลชาร์ ต (Flowchart) ที่เปึนวงกลมมาแบ่งเปึน ๔ ส่วน แล้วกําหนดเปึนมาตรการเชิงรุก เชิงรับ เรื่องกลไก เรื่องการจัดการ จริง ๆ ทุกประเด็นนี้ที่ท่านให้ความเห็นมาประมาณสัก ๘-๙ เรื่อง ในคราวนี้ ทางกระผมเองก็ได้เอามาเพิ่มเติมทั้งหมด ถ้าท่านจะกรุณาดูในเอกสารควบคู่ไปกับ เพาเวอร์พอยต์นะครับ ผมอยากจะเรียนท่าน ผมคงใช้เวลาไม่นานครับ เดิมนั้นในรายงาน เราใช้คําว่าประเด็นการศึกษา เพราะว่าฟอร์แมตของสภากําหนดไว้อย่างนี้ พอมาใหม่ ให้ผมเปลี่ยนเปึนประเด็นปฏิรูป ก็ต้องเปลี่ยนเปึนประเด็นปฏิรูป เนื้อหาสาระเหมือนเดิม ก็คือในเรื่องของการปฏิรูปก็ดูเรื่องการเพิ่มประสิทธิภาพในการจั ดการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม การปรับปรุงองค์กร การพัฒนากลไกในการจัดการ และที่สําคัญก็คือว่า ขาดไม่ได้ ก็เปึนประเด็นปฏิรูปซึ่งมีอยู่แล้ว ก็คือเรื่องของการสร้างความเปึนหุ้นส่วน ในการจัดการระหว่างภาคองค์กรต่าง ๆ หรือภาคีการพัฒนาต่าง ๆ

คราวที่แล้วในรูปแบบของกรอบนโยบายโดยเฉพาะในวิธีการศึกษา วิเคราะห์ ที่มาเพิ่ม ในเอกสารคือในเอกสาร ข้อ ๓.๔ ในข้อ ๓.๔ นี่ถ้าท่านเคยจําได้หรือเคยฟังผมอภิปราย ผมก็จะกราบเรียนต่อที่ประชุมว่ำในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนั้น มันรวมทุกเรื่อง เช่น คําว่าทรัพยากรธรรมชาติก็รวมเรื่องดิน น้ํา ป์า แร่ พลังงาน ทรัพยากร ทางทะเลและชายฝัืง เรื่องสิ่งแวดล้อมรวมตั้งแต่ขยะ ของเสีย กากของเสียอันตราย ฝุ์น เสียง อากาศ แล้วก็มลพิษอื่น ๆ ทั้งหมดนี่ได้เคยกราบเรียนต่อที่ประชุม แต่คราวนี้ก็เพียงแต่มา เขียนเพิ่มในข้อ ๓.๔ ทีนี้ในเอกสารที่ผมอยากนําเรียนก็คือว่าในหน้า ๔ เดิมนั้นพอเราพูดถึง ประเด็นปฏิรูปคือประเด็นปัญหา แต่เนื่องจากฟอร์แมตของการนําเสนอเอกสาร ไปบีบจํานวนหน้าว่าทั้งหมดไม่เกิน ๑๐ หน้า แต่เฉพาะหัวข้ออย่างเดียวมันก็เกิน ๑๐ หัวข้อ เพราะฉะนั้นมาตรการหรือกลไกต่าง ๆ ซึ่งคราวที่แล้วผมแอบ แอบนะครับ ต้องเรียน แอบเอาไว้เปึนภาคผนวก ถ้าท่านสมาชิกจําได้นี่สิ่งที่กําหนดไว้ในมาตรการ ในเรื่องการจัดการที่ดิน เรื่องป์าไม้ เรื่องของทรัพยากรตัวอื่น ๆ ไม่ว่าจะเปึนเรื่องของ ความหลากหลายทางชีวภาพ เรื่องน้ํา เรื่องแร่ เรื่องทรัพยากรทางทะเลและชายฝัืง วันนี้ก็ได้เอากลับมาอยู่ในประเด็นเดิม คือพอเรามองถึงสถานการณ์ทางด้านการจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติเราก็จะรู้ว่าอะไรที่เปึนประเด็นที่เราจะต้องเร่งรัดดําเนินการทั้งระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว อะไรที่เกี่ยวข้องกับกลไกเครื่องมือของรัฐ หรือแม้แต่กระบวนการ ในการจัดการ ในมาตรการนี้จะปรากฏ

ทีนี้ผมไปเร็ว ๆ ครับ เพราะว่าร่างรายงานนี้ไม่ได้แก้ไขอะไรเลย เนื่องจาก สภานี้ให้ความเห็นชอบไปแล้ว อยากจะเรียนเพิ่มเติมอย่างนี้ครับ ในส่วนที่ ๒ ที่เกี่ยวข้องกับ สิ่งแวดล้อมจะปรากฏอยู่ในเอกสารหน้า ๑๒ ในสิ่งแวดล้อมนี่ก็เปึนเรื่องของขยะ ของเสีย กากของเสียอันตราย น้ําเสีย ฝุ์น เสียง พวกนี้ได้เคยกล่าวถึงสถานการณ์และประเด็นปัญหา ไว้หมดแล้ว ซึ่งเคยอยู่ในเอกสารภาคผนวก วันนี้ก็นํากลับเข้ามาอยู่ในตัวเมน เทกซ์ (Main text) คือพอเรากล่าวถึงว่าการจัดการ หรือการรักษา หรือส่งเสริมคุณภาพ สิ่งแวดล้อมที่ดีจะทําอย่างไร ก็จะมีเปึนรายสาขานะครับ รายสาขานี่เช่นขยะมูลฝอย คุณภาพเสียง เรื่องสิ่งแวดล้อมเมือง ชุมชน สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม หรืออะไรต่าง ๆ ถ้าท่านทั้งหลายจําได้พวกนี้ก็จะเปึนมาตรการที่กําหนด ถ้าท่านนึกไปถึง ๗ วันที่เราเคยมีการอภิปรายกัน มาตรการทั้งหมดปรากฏอยู่ในมาตรา ๒๘๗

ของร่างรัฐธรรมนูญที่เรามีการอภิปราย ตรงนี้ที่เราขอว่าอย่าไปใส่รายละเอียดเลย เพราะว่าในมาตรการนั้นในวาระปฏิรูปที่ ๒๕ รวมทุกเรื่องอยู่แล้ว ทั้งหมดที่อยากจะนําเรียน ต่อที่ประชุมก็คือว่าสิ่งที่เพิ่มเข้ามาใหม่ ถ้าเราจะดูให้ชัดเจนก็คือในเอกสารหน้า ๑๘ ในหน้า ๑๘ คือหลายคนเปึนห่วงอยากเห็นว่ามาตรการทางเศรษฐศาสตร์ เช่นการจัดเก็บภาษีจากผู้ประกอบการหรือการเก็บซื้อคืนราคาซากนั้นมันควรจะต้องเข้ามา ใส่ไว้เปึนคีย์ สเตทเมนต์ (Key statement) ก่อนที่จะพูดถึงมาตรการ พวกนี้ทางกระผมเอง ในฐานะที่เปึนผู้รับผิดชอบดูทั้งหมดก็ได้นํากลับเข้ามาใส่ไว้ทั้งหมดนะครับ

สิ่งที่อาจจะขาดตกบกพร่องไปนิดหนึ่งก็คือว่าประเด็นที่เกี่ยวข้องกับเรื่องการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศ กราบเรียนอย่างนี้สั้น ๆ คือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนี้ เปึนบริบทหนึ่งที่อยู่ภายใต้อนุสัญญาและความร่วมมือระหว่างประเทศ เพราะฉะนั้น ผมคิดว่าในเรื่องนี้ก็ได้รวบรวมผนวกไว้ในมาตรการซึ่งผสมปนเปกัน ในเรื่องของ ความหลากหลายก็จะมีอนุสัญญาที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลาย ทางชีวภาพ ถ้าไปพูดถึง ในเรื่องน้ําก็อาจจะมีข้อตกลงความร่วมมือระหว่างประเทศ พูดถึงเรื่องหมอกควัน ก็จะมีเรื่องสโมก เฮด (Smoke head) ทุกอย่างจะมีผสมกลมกลืนอยู่ในนี้ทั้งหมดนะครับ ผมคิดว่าที่ทางสภาได้ให้ความเห็นมานี่ทางผมในฐานะที่รับผิดชอบในวาระปฏิรูปที่ ๒๕ แล้วก็เอาความเห็นของท่านมาจัดระบบใหม่ตามฟอร์แมตใหม่ ซึ่งตอนนี้อาจจะดูยาว ไปกว่าเก่า เพราะว่าไม่ได้กําหนดจํานวนหน้า เพราะฉะนั้นก็จะมีเพิ่มเติมมาอีกประมาณ สัก ๑๑ หน้า ซึ่งจะทําให้รายงานฉบับนี้สมบูรณ์ครบถ้วน เพราะฉะนั้นในกระบวนการต่อไป ของการจัดทํากรอบนโยบายการปฏิรูปสิ่งที่เราจะพบก็คือว่าขั้นตอนต่อไปก็คือคงจะต้องทํา ในเรื่องของกระบวนการแปลงแนวทางหรือมาตรการไปสู่การปฏิบัติ วิธีการง่าย ๆ ก็คือว่า ๑. ต้องทําความเข้าใจในเรื่องข้อเสนอแนะหรือมาตรการก่อนว่ามาตรการนั้นหมายถึงอะไร ๒. มาตรการนั้น ๆ สามารถตีโจทย์ออกมาเปึนกิจกรรมได้ไหม หรือตีโจทย์ออกมาให้เปึน แผนงานหรือโครงการได้หรือเปล่า เมื่อเรารู้กิจกรรมเราก็จะรู้ว่าอะไรที่จะต้องทําก่อน หรือหลัง กิจกรรมดังกล่าวทําที่ไหน ทําอย่างไร ใครทํา ใครรับผิดชอบ บางกิจกรรม เปึนกิจกรรมใหม่ซึ่งอาจจะต้องใช้วงเงินงบประมาณ บางกิจกรรมอาจจะไม่ต้องใช้เงินเลยครับ เพราะมันเปึนเรื่องการปรับปรุงแค่เรื่องของระบบการบริหารจัดการในกลไกของภาคราชการ บางกิจกรรมเปึนเพียงการปรับปรุงระเบียบวิธีกำรในการปฏิบัติ ซึ่งผมค่อนข้างเชื่อมั่นว่า เรื่องเหล่านี้เราสามารถเอามาจําแนกจัดกลุ่มเปึนมาตรการระยะสั้นที่เราอยากเห็นผล ภายใน ๖ เดือน หรือแม้แต่เราอยากจะเห็นผลการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นภายใน ๑ ป้ หรือแม้แต่บางมาตรการซึ่งเปึนเรื่องระยะยาว อย่างเช่น เปึนการเฝัาระวังสภาพ การเปลี่ยนแปลงของทรัพยากร หรือแม้แต่เรื่องของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่เมื่อกี้ทางท่านอาจารย์ปราโมทย์ได้นําเรียนต่อที่ประชุมโดยเฉพาะเรื่องการเตือนภัย ก็จะเปึนมาตรการสั้นต่อยาวที่ต้องทําไปทุกป้ ๆ พวกนี้กรอบในเรื่องแนวทางการจัดการ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผมเรียนย้ํานะครับ ถ้าท่านดูในเอกสารที่เปึน

เพาเวอร์พอยต์ อยากขอความกรุณาว่าถ้าท่านประธานจะกรุณาให้ผมเติมอีกสัก ๒-๓ คําว่า และสิ่งแวดล้อม ด้วยก็จะทําให้เอกสารมีความครอบคลุมทั้งหมด ไม่อย่างนั้นคนจะเข้าใจว่า คําว่าทรัพยากรทําให้สิ่งแวดล้อมหายไป แต่ในภาษากฎหมายโดยเฉพาะ พ.ร.บ. สิ่งแวดล้อม ป้ ๒๕๓๕ นั้น ในความหมายของคําว่าสิ่งแวดล้อมรวมความเรื่องทรัพยากรไว้ด้วย แล้วนะครับ ผมขออนุญาตกราบเรียนต่อที่ประชุมสั้น ๆ เพียงเท่านี้ครับ ขอบพระคุณครับ