สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๔๒ · ๒ มิถุนายน ๒๕๕๘

หาญณรงค์ เยาวเลิศ หารือเรื่องการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และเรียกร้องการปฏิรูปกฎหมายสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลทรัพยากร

นายหาญณรงค์ เยาวเลิศ กรรมาธิการ

ขอบคุณครับท่านประธานครับ ผม นายหาญณรงค์ ไม่ใช่ดอกเตอร์หาญณรงค์ ขอบคุณครับท่านประธาน ผมคิดว่าประเด็น เรื่องการจัดการทรัพยากรเป็นประเด็นใหญ่ แต่ว่าถ้าฟังจากรายงานท่านอาจารย์ปราโมทย์ ได้กล่าวถึงการจัดการสมดุลใหม่ของการจัดการทรัพยากร แล้วก็มีทั้งปัญหาเรื่องมลภาวะ ปัญหาการลดลง ปัญหาของการแย่งชิง แต่ปัญหาใหญ่ปัญหาหนึ่งก็คือปัญหาเรื่องการจัดการ นี่ล่ะครับเป็นเรื่องหลัก ซึ่งผมคิดว่าที่ผ่านมาไม่ว่าจะเป็นทรัพยากรป่าไม้ ทรัพยากรแร่ เรามอบหมายให้หน่วยงานเป็นผู้ดูแล แต่ขาดกระบวนการมีส่วนร่วมที่ท้องถิ่นที่อยู่ใกล้กับ ทรัพยากรนั้นร่วมเป็นเจ้าของ ฉะนั้นคงไม่แปลกที่ทรัพยากรป่าไม้ลดลงจาก ๗๐ เปอร์เซ็นต์ เหลือเพียง ๒๒ เปอร์เซ็นต์ที่ผ่านมา เพราะเวลาเราประกาศเขตอุทยานแห่งชาติ เขตรักษา พันธุ์สัตว์ป่า เราให้เจ้าหน้าที่ดูแล เราไม่ได้ชวนชุมชนเข้ามาร่วมดูแล ฉะนั้นเวลาชุมชน ไม่ดูแลก็เหมือนชุมชนไม่มีเจ้าของ ฉะนั้นผมคิดว่าคําว่า จัดสมดุลใหม่ จะทําอย่างไรในการ จัดการทรัพยากรตามรายงานนี้ นําไปสู่ข้อเขียน ไปสู่แนวทางปฏิบัติก็คือว่าจะทําอย่างไร ให้ชุมชนหรือประชาชนมีส่วนร่วมว่าทรัพยากรนั้นเขาเป็นเจ้าของด้วย เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ท่านประธานครับ ผมไปที่เขาแผงม้าที่จังหวัดนครราชสีมา ที่อําเภอวังน้ําเขียว เขาแผงม้า เป็นพื้นที่ปลูกป่าของมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าตามพื้นที่ปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติเมื่อปี ๒๕๓๗ หลังจากนั้นคืนให้กรมป่าไม้ วันนี้พื้นที่ปลูกป่าเขาแผงม้าถูกประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเมื่อวันที่ ๕ กันยายน ๒๕๕๔ ให้ประกาศป่าสงวนภูหลวงในเขตตําบลวังน้ําเขียว อําเภอวังน้ําเขียว จังหวัดนครราชสีมา เป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าตาม พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ในข้อประกาศนี้ก็คือว่าห้ามล่าสัตว์ ตามข้อ ๑ ห้ามมิให้ผู้ใดถือครองที่ดิน โค่น เผา ถาง ทําลายต้นไม้ หรือพฤกษาอื่นเพื่อขุดแร่ หินหรือเลี้ยงสัตว์ในเขต หรือเปลี่ยนแปลงทางน้ํา หรือทําให้น้ําลําห้วย ลําหนองท่วมท้น หรือเป็นพิษ อันนี้คือข้อห้ามครับท่านประธาน แต่ปรากฏว่าพื้นที่ปลูกป่า ๕,๐๐๐ ไร่ ที่ผม ไปเห็นเมื่อวานซืนครับ ถูกตัดต้นไม้ประมาณ ๕๐๐ ไร่ในเนื้อที่ ๕,๐๐๐ ไร่ เปลี่ยนถนนเส้นใหม่ ตัดขยายถนนให้กว้างขึ้น ปลูกหญ้ารูซี่เพื่อให้กระทิงมากิน มีกระทิงอยู่ประมาณ ๑๐๐ ตัว ในเขตที่เป็นเขตปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติ แต่หน่วยงานวันนี้จัดการใหม่ครับ เมื่อเป็นเขตห้ามล่า แต่ตอนที่มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าดูแล ร่วมกับชาวบ้านไม่มีสัตว์ป่า ไม่ถูกทําลาย วันนี้พอเราให้หน่วยงานดูแล ปรากฏว่าเอาหญ้ารูซี่ ซึ่งเป็นหญ้าที่สําหรับเลี้ยงวัวพันธุ์ซึ่งมาจากต่างประเทศ เป็นเอเลี่ยน เป็นหญ้าต่างถิ่น ไม่สมควรอยู่ที่นี่ ตอนปลูกป่าก็มีแปลงที่เขาให้ปลูกทั้งหมด แต่มูลนิธิไม่ปลูก เพราะมีหญ้าเฉพาะถิ่น ที่กระทิงกินอยู่แล้ว ผมก็ไม่แน่ใจนะว่าเจ้าหน้าที่ไปถามกระทิงหรือเปล่าว่าชอบหญ้ารูซี่ หรือไม่ หรือว่าต้องการทําเลี้ยงกระทิงเพื่อทําสเต๊กกระทิงหรืออะไรไม่ทราบก็เลยให้กินหญ้ารูซี่ แล้วไม่ทําตอนในครับ ตรงกลางไม่ทํา มาทําอยู่ขอบซึ่งอยู่ใกล้กับไร่ข้าวโพดมันก็ตรงกับที่ท่าน อาจารย์ไวกูณฑ์พูดเมื่อสักครู่ คือแม้แต่ช้างป่า ถ้าอยู่ในเขตป่าไม่เป็นไรครับ แต่ถ้าอยู่ติดกับสวน มันมีปัญหา ลวดไฟฟ้าก็เอาไม่อยู่ครับ แต่นี่อยู่ติดกับที่ทํากินชาวบ้าน คือชวนกระทิงมากินหญ้ารูซี่ ตรงติดกับรั้วชาวบ้าน ผมว่านี่คือการจัดการที่ไม่ขาด ๑. ขาดวิชาการครับ ๒. ก็คือเลอะเทอะ ไม่ได้เป็นไปตามหลักวิชาการ ฉะนั้นผมว่าหน่วยงานต้องตรวจสอบว่า ๑. ได้รับอํานาจจาก อธิบดีในการเปลี่ยนแปลงพื้นที่หรือไม่ คือต้นทุนในการปลูกป่าไร่ละประมาณ ๕,๐๐๐ บาท ประมาณ ๕๐๐ ไร่ ผมคิดตัวเลขเมื่อสักครู่ท่านประธาน ประมาณ ๒,๐๐๐,๐๐๐ กว่าบาท ที่ลงทุนร่วมกับชาวบ้านในการปลูกป่า แต่วันนี้คุณตัด แล้วก็เปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ นี่คือ อันหนึ่งที่ผมว่าต้องน่าที่อยู่ในการปฏิรูปและสู่การปรับปรุงที่ดีขึ้น เรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. สิ่งแวดล้อม ๒๕๓๕ ไม่ใช่สําหรับเรื่องอีไอเอ เรื่องกองทุนสิ่งแวดล้อมซึ่งอยู่ใน พ.ร.บ. ฉบับนี้ เช่นกัน วันนี้กองทุนมีอยู่ ๒ ประเภท คือให้เทศบาลนําไปใช้ กับให้องค์กรพัฒนาเอกชนขอไปใช้ ประมาณ ๒-๓ ปีที่ผ่านมา องค์กรพัฒนาเอกชนขอไม่เคยได้ครับ ผู้หลักผู้ใหญ่บางคนบอกว่า ทั้งหมดราชการทําหมดแล้ว ไม่ต้องให้องค์กรพัฒนาเอกชนไปทํา แต่มีกองทุนที่เปิดไว้อย่างนี้ มีเงินอยู่ประมาณ ๒,๐๐๐ กว่าล้านบาท วันนี้แทบไม่ได้ใช้ครับท่านประธาน ฉะนั้นผมว่า ถ้าปรับปรุง พ.ร.บ. สิ่งแวดล้อม ๒๕๓๕ อันนี้ก็ต้องทํา อีกอันหนึ่งไม่ได้พูดถึงเลยคือ อนุสัญญาระหว่างประเทศ วันที่ ๑ ถึงวันที่ ๙ มีการประชุมอนุสัญญาแรมซาร์ ที่ประเทศ อุรุกวัย ผมถามว่ามีใครทราบบ้างไหมครับ เรามีอนุสัญญาประมาณ ๒๐ กว่าฉบับ วันนี้ไม่มี ใครเรียนรู้เลย คนที่จบปริญญาตรียังไม่รู้ว่าอนุสัญญามันต่างกันตรงไหน ข้าราชการที่เป็นนัก ปกครองก็ยังไม่รู้ ฉะนั้นผมว่าเรื่องนี้ต้องปรับปรุงให้ไปเรียนปริญญาตรีเรื่องอนุสัญญาทุก ฉบับ ประมาณ ๒๐ กว่าฉบับว่ารู้ข้อต่างเป็นอย่างไร ฉะนั้นผมคิดว่ามีเรื่องที่จะต้องปรับปรุง หลายอันก็อยากเสนอไว้แค่นี้ครับ ขอบคุณครับ