สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๓๙ · ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๕๘

หาญณรงค์ เยาวเลิศ แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการที่ดินและป่าไม้ โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการป่าไม้ และเสนอให้มีการพิจารณาเรื่องโฉนดชุมชนและธนาคารที่ดินในอนาคต

นายหาญณรงค์ เยาวเลิศ

ขอบคุณท่านประธานครับ ผมหาญณรงค์ เยาวเลิศ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติครับ คือจากรายงานการนําเสนอของกรรมาธิการว่าด้วย การจัดการปฏิรูปที่ดิน และการจัดการที่ดินตามวาระที่ ๑๑ จะได้เท้าความไปถึงเรื่องของการ จัดการเรื่องป่าไม้แล้วก็เรื่องของป่าชุมชน ซึ่งเป็นเรื่องอื่นผมเข้าใจว่าน่าจะเป็นวาระ ในวันที่ ๒๗ เพื่อเสนอเรื่องโฉนดชุมชนและธนาคารที่ดินต่อไป แต่ว่าในกรณีของที่มีการ นําเสนอผมมีความเห็นอยู่ ๓ เรื่องครับ

เรื่องแรกคือผมคิดว่าถ้าจะมีการจัดการเรื่องป่าไม้ก็จะเกี่ยวพันกับเรื่องที่ดิน ซึ่งเดิมเราก็มี พ.ร.บ. เขาเรียกประมวลกฎหมายที่ดิน ปี ๒๔๙๗ อันนั้นคือใช้ไปแล้ว แล้วก่อนหน้านั้นก็คือมี พ.ร.บ. ป่าไม้ ปี ๒๔๘๔ สุดท้ายมี พ.ร.บ. อุทยานแห่งชาติ ปี ๒๕๐๔ อุทยานแห่งชาติแห่งแรกที่ประกาศคือเขาใหญ่ที่มีการประกาศ ฉะนั้นถ้าถามว่าการประกาศ อุทยานแห่งชาติวันนี้ประกาศไปแล้ว ๑๐๐ กว่าป่า เดิมมีการประกาศอุทยานแห่งชาติ ผมคิดว่าเป็นเรื่องที่ทุกคนมองว่าเป็นการประกาศ ถ้าไม่มีชุมชนอยู่ในเขตป่าก็เป็นเรื่องที่ดี แต่ถ้าถามว่าย้อนกลับไปผมคิดว่าหลายท่านก็รู้กันดีอยู่ว่าการประกาศอุทยานแห่งชาติ บางพื้นที่ ๑๐๐ กว่าป่า มีชุมชนอยู่ในเขตป่าก่อนที่จะมีการประกาศอุทยาน โดยหลักการ ก็คือว่าถ้าชุมชนอยู่ในเขตป่าก่อนจะต้องมีการกันชุมชนออกจากเขตป่าอนุรักษ์ ซึ่งที่ผ่านมา ผมคิดว่าสามารถอ้างชื่อได้เพราะท่านเคยมาชี้แจงหลายครั้ง แล้วเคยเป็นสมาชิกวุฒิสภา ประชุมอยู่ ณ ที่นี่ หลายปีด้วยกันนะครับคืออดีตอธิบดีผ่อง เล่งอี้ เคยเชิญมายังกรรมาธิการ ว่าทําไมประกาศอุทยานแห่งชาติบางที่แล้วถึงมีปัญหา ท่านยืนยันเลยว่าท่านรีบประกาศครับ ประกาศแล้วบอกให้ไปกันออกทีหลัง ประกาศแล้วรับปากชาวบ้านว่าสุดท้ายค่อยไปกันออก หลังจากประกาศเป็นต้นมา พอมีรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๔๐ พูดเรื่องชุมชนซึ่งอยู่ในเขตป่า แล้วชุมชนเหล่านี้เดี๋ยวก็ถูกจับ เดี๋ยวก็มีปัญหาเรื่องแนวเขต ฉะนั้นผมคิดว่าพอเขาถูกจับก็เลย มีมติ ครม. วันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๑ ฉะนั้นการประกาศป่าเหล่านี้ผมคิดว่าต้องยอมรับ ข้อเท็จจริงว่ามีกรณีของการประกาศไปทับที่เขาด้วย ก็เขาอยู่แล้วก็ไปประกาศ สุดท้ายชาวบ้านเป็นผู้กระทําผิดครับกฎหมายอุทยานแห่งชาติ กฎหมายอุทยานแห่งชาติ เป็นกฎหมายที่เข้มมากเข้ามาในเขตอุทยานแห่งชาติไม่ได้ เก็บของออกมาก็ไม่ได้ เก็บหินก็ไม่ได้ เป็นกฎหมายที่เข้ม ฉะนั้นถามว่าวันนี้ถ้าจะเสนอป่าชุมชน ประวัติของการ เสนอป่าชุมชนนี้หลังจากมติ ครม. วันที่ ๓๐ มิถุนายน ต้องการแก้ไขปัญหาชาวบ้าน ที่อยู่ในเขตป่า แต่ถ้าเราเสนอป่าชุมชนต้องถามว่าเอาฉบับไหน ถ้าฟังจากการชี้แจง กรรมาธิการแต่ไม่ได้แนบ พ.ร.บ. มาด้วย ผมคาดว่าคงจะเข้ามาอีกครั้งหนึ่งก็คือไม่เห็นด้วย กับการเสนอป่าชุมชนอยู่ในเขตป่าอนุรักษ์ซึ่งเขาเคยอยู่ ซึ่งเคยถกเถียงกันในสภานี้มาแล้ว ด้วยหลายครั้ง แต่ถ้าเราจะเสนอผมคิดว่าชาวบ้านก็บอกว่าถ้าเสนอมันต้องเสนอให้ครบ วันนี้มีป่าชุมชนที่กรมป่าไม้ไปทําประมาณ ๙,๓๐๗ ป่าแบบที่ท่านรายงาน แต่ท่านทราบไหมครับ ว่าป่าชุมชนที่ชาวบ้านหลังจากเสนอ พ.ร.บ. ชาวบ้านก็รออีกประมาณ ๑,๒๐๐ กว่าป่า เหมือนกัน ถ้าเสนออย่างนี้หมายความว่าคุณก็ทิ้ง ๑,๒๐๐ กว่าพื้นที่ป่าชุมชนที่ชาวบ้านรอ พ.ร.บ. อยู่ มันก็เกิดความขัดแย้ง ฉะนั้นผมคิดว่าเรื่องนี้จะต้องกลับมาทบทวนให้ดีว่า ถ้าเราต้องการให้มันเกิดความพอดีของสังคมว่าเพราะว่าท่านอธิบายว่า ๑. ลดความเหลื่อมล้ํา ในขณะที่ชุมชนเขาอยู่ในเขตป่านี้ เราสามารถที่ตรงมีการจัดการป่าแบบใหม่ ใจผมนะครับ ท่านประธานทําเรื่องอนุรักษ์ ทําเรื่องทรัพยากรมาตลอด ไม่เห็นด้วยให้มีใครบุกรุกอุทยานแห่งชาติ โดยเด็ดขาด แต่ถ้าท่านไปประกาศทับที่ก็ต้องยอมรับว่าเขามีคนอยู่ ป่าชุมชนที่อยู่ในเขตป่าอนุรักษ์ เขาต้องการยึดพื้นที่ไหม ไม่ต้องการเหมือนกับป่าชุมชนนอกเขตอนุรักษ์เหมือนกัน ถ้าทําผิดกฎระเบียบก็ยึดคืน ก็ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเหมือนเดิม ป่าชุมชนนอกเขต อนุรักษ์แบบที่ท่านไปดูก็มีการยึดคืนประกาศเป็นป่าสงวนเหมือนเดิม ฉะนั้นผมคิดว่า ก็ไม่ต่างกัน เพียงแต่ว่าอยู่นอกพื้นที่กัน ฉะนั้นการจัดการแนวทางการจัดการป่าไม้แบบใหม่ ผมคิดว่าเราต้องจัดการร่วมกับชุมชน ที่ผ่านมาถามว่าทําไมป่าถูกบุกรุกปีละหลายล้านไร่ เพราะ ๑ ชุมชนเหมือนกับ ถ้าพูดง่าย ๆ นะท่านประธานมีคนไลน์ (Line) มาบอกว่า ถ้าเรื่องนี้เข้าชาวบ้านจัดการป่าอย่างนั้น เหมือนหมาเฝ้าปลากระป๋อง ดูอย่างเดียวไม่ได้กิน นะครับ วันนี้คือชาวบ้านไม่มีส่วนร่วมอย่างไร ฉะนั้นถ้าจัดการแบบใหม่ถ้าไม่มีส่วนร่วม มันก็ไม่สู่การปฏิรูปครับท่านประธานครับ ฉะนั้นผมคิดว่าอยากจะเสนอแนะว่าต้องกลับไป พิจารณาใหม่ แล้วดูเรื่องกระบวนการมีส่วนร่วมให้ครบถ้วน แล้วค่อยดูว่าแนวทางอย่างนั้น มันถึงจัดการได้จริง ขอบคุณครับท่านประธาน