สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๓๓ · ๖ พฤษภาคม ๒๕๕๘

กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ ระบุว่าการปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดินเป็นเรื่องที่สำคัญ โดยเน้นการลดส่วนกลางและกระจายอำนาจให้กับส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น เพื่อให้เงินและทรัพยากรไปถึงประชาชนได้มากขึ้นและแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างตรงจุด นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการจัดสรรอำนาจให้กับท้องถิ่น โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของท้องถิ่นเป็นรากฐานของประชาธิปไตย

นายกิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์

ท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ททรงเกียรติ กระผม นายแพทย์กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ หมายเลข ๑๒ วันนี้ต้องขอขอบคุณนะครับที่คณะกรรมาธิการปฏิรูปการบริหารราชการ แผ่นดิน ได้นําเรื่องของการปรับโครงสร้างอํานาจส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น มาให้สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติได้พิจารณาและแสดงความคิดเห็น ซึ่งการบริหารราชการ ก็หมายถึงการใช้งบประมาณ การบริหารทรัพยากรของประเทศให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ให้ประชาชนอยู่ดีกินดี นี่คือเป้าหมายของการบริหารการปกครองทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น ซึ่งก็เป็นที่ทราบนะครับว่าการบริหารในส่วนท้องถิ่นนี้เป็นการบริหาร ที่อยู่ใกล้ชิดประชาชน ทราบปัญหาแล้วก็แก้ปัญหาได้ตรงจุดนะครับ แล้วก็ส่วนของที่ทาง สภาปฏิรูปแห่งชาติได้กําหนดนโยบายหรือมีความคิดว่าเราจะทําอย่างไรถึงจะลดส่วนกลางลง จะเพิ่มบทบาทของส่วนท้องถิ่น ส่วนภูมิภาคให้มากยิ่งขึ้นนะครับ นี่คือหัวใจในการพัฒนา ประเทศ เพราะว่าส่วนฐานรากนี้ก็คือส่วนที่จะทํางานให้เกิดประโยชน์ รู้ปัญหาแล้วก็ตรง ความต้องการแล้วก็สามารถจะพัฒนาความต้องการของพี่น้องประชาชนได้มีประสิทธิภาพ ที่สุดนะครับ เราเคยได้ยินเรื่องของแท่งไอติมนะครับ กว่าไปถึงพื้นที่เหลือแต่ไม้ไอติม สิ่งนี้คือ สิ่งที่เราจะแก้ไขปัญหาอย่างไรในช่วงที่เรามีโอกาสได้ปฏิรูปประเทศไทยของเรานะครับ การลดส่วนกลางลง ไม่ว่าจะเป็นกระทรวง ทบวง กรม เหมือนกับการที่เราจะปฏิรูปการศึกษา เราบอกว่าจะลดอย่างไรให้ลดกระทรวงศึกษาธิการลงนะครับ บางคนบอกว่าที่เรามีปัญหา เรื่องการศึกษาก็เพราะกระทรวงศึกษาธิการก็คือมันใหญ่เกินไป ทําอย่างไรเราจะลด ส่วนกลางลงแล้วเงินไปถึงพื้นที่ให้มากที่สุด เงินไปถึงที่นักเรียนให้มากที่สุดนะครับ นี่คือหัวใจ แต่ปัญหาของประเทศไทยคือเราสร้างส่วนกลางไว้ใหญ่มาก นี่คือสิ่งที่ทุกคนจะต้องถือว่า เป็นวาระแห่งชาติที่จะลดส่วนกลางให้ได้ แล้วก็เอาเงินไปถึงพื้นที่ส่วนล่างให้มากที่สุด เพื่อจะได้มาพัฒนาปัญหาต่าง ๆ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ในส่วนของส่วนท้องถิ่นเอง ซึ่งผมในฐานะที่เป็นนายกเทศมนตรี แล้วก็เป็นกรรมาธิการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่นนะครับ ก็ขอบอกว่าการปฏิรูปเรื่องของการปกครองท้องถิ่น เรื่องของการที่จะปฏิรูปเรื่องของ การกระจายอํานาจไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จะลดขนาดการกระจายทรัพยากร ส่วนกลางให้เกิดความเป็นธรรม แล้วก็เกิดความมีประสิทธิภาพและพอเพียง อันนี้ก็คือ สิ่งที่พวกเราว่าทําอย่างไรท้องถิ่นจะมีศักยภาพที่เพิ่มขึ้นนะครับ

๑. ก็คือเรื่องของการให้ทรัพยากรที่เพิ่มขึ้นนะครับ ซึ่งตรงนี้เราก็พยายาม จะคิดอย่างไรว่าทําไมเงิน ทรัพยากรต่าง ๆ การสนับสนุนต่าง ๆ จากส่วนกลางนี้เยอะยิ่งขึ้น

อันที่ ๒ คือการจัดการ ทําไมการจัดการของท้องถิ่นจะทําให้มีประสิทธิภาพ มากขึ้นนะครับ ต้องมีนวัตกรรมในการที่จะบริหารจัดการในท้องถิ่นให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เช่น เรื่องของรถดับเพลิงอย่างนี้นะครับ จริง ๆ อบต. แต่ละ อบต. นี้นะครับ ถ้าจะใช้ รถดับเพลิงจริง ๆ อาจจะต้อง อบต. ละ ๒-๓ คันอะไรอย่างนี้ แต่จริง ๆ ไม่ใช่ เราสามารถจะ ใช้เป็นคลัสเตอร์ (Cluster) ที่ช่วยกันนะครับท่าน ๓-๔ อบต. นี้มารวมกันเป็นคลัสเตอร์ มีเหตุเกิดที่หนึ่ง เราควรเอารถดับเพลิงต่าง ๆ ไปช่วยกัน นี่คือการจัดการในพื้นที่แบบบูรณา การร่วมกันโดยใช้การประหยัดงบประมาณของท้องถิ่นให้เกิดประโยชน์สูงสุด และ

๓. เรื่องของการจัดสรรเรื่องของคนนะครับ ทําไมคนของท้องถิ่นจะเก่ง จะดี แล้วก็มีสํานึกต่อพี่น้องประชาชน แต่โชคดีนะครับในเรื่องของท้องถิ่น เนื่องจากที่เราเป็น นายกเทศมนตรี ผมเป็นนายกเทศมนตรีเมืองมหาสารคามนะครับ กว่าจะรับเลือกตั้งต้องเดิน ไปทุกหลัง ๆ ๒ ปี รู้ซอกซอยรู้ปัญหาหมด ออกไปทุกสิ่งทุกอย่างเรารู้ปัญหาในพื้นที่หมด เป็นความรู้ที่เราเป็นจิกซอว์ (Jigsaw) สะสมมา แล้วสํานึกต่อปัญหาพี่น้องประชาชน เราสํานึกต่อปัญหา เช่นเมื่ออาทิตย์ที่แล้วก็เกิดวาตภัยที่จังหวัดมหาสารคาม ทั้งผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งทุกคนในจังหวัดมหาสารคาม ทั้งเทศบาล ทั้งหน่วยงานสังกัดภูมิภาค ป้องกันบรรเทาสาธารณภัย โยธาธิการจังหวัด ทางหลวงจังหวัดอะไรต่าง ๆ เข้ามาช่วยกันหมดเพื่อจะแก้ปัญหาพื้นที่ ตัวเองให้ดีที่สุด นี่คือความงดงามของการทํางานร่วมกันของภูมิภาคและท้องถิ่น ทีนี้ของท้องถิ่น เราอยากให้มีการจัดการในพื้นที่ได้ดี ส่วนการกํากับดูแลก็บอกว่าการกํากับดูแลเท่าที่จําเป็น ทางกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญบอกว่าจริง ๆ ตอนนี้เรามีปัญหาเรื่องของการกํากับดูแล ที่การตีความของคนกํากับดูแลกับคนทํางานไม่เหมือนกัน คนทํางานว่าจําเป็น เทศบาลว่า จําเป็น แต่คนกํากับดูแลว่าไม่จําเป็น นี่คือความไม่เป็นอิสระในการตีความของกฎหมาย แล้วทําอย่างไรที่จะทําให้การทํางานของท้องถิ่นมีกฎหมายที่สามารถจะทํางานได้สะดวกยิ่งขึ้น ก็หมายความว่าท้องถิ่น การทํางานที่อิสระในความสมดุลกับความถูกต้องและมีธรรมาภิบาลด้วย ถ้าเราให้มากเกินไปเกิดไปทําอะไรที่ไม่ถูกต้อง มีทุจริตอะไรก็ไม่ดี แล้วสิ่งที่เราบอกว่า เราต้องการให้ระเบียบที่เอื้อการทํางานที่ดี แต่ถ้าทุจริตก็ให้ลงโทษให้ตัดสินไปเลย แต่การทํางานที่ไม่มีการทุจริตแต่เป็นประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชนอยากให้มีการแก้ระเบียบ ให้ทํางานได้มากขึ้น ก็สรุปว่าท้องถิ่นเป็นรากฐานของประชาธิปไตยที่สําคัญที่สุดของประเทศ แล้วทําอย่างไรที่จะทําให้ท้องถิ่นมีประสิทธิภาพแล้วก็สามารถจะทํางานให้เกิดประโยชน์ สูงสุดกับพี่น้องประชาชน มีสํานึกที่ดีต่อพี่น้องประชาชน ท้องถิ่นก็เหมือนจิกซอว์เล็ก ๆ ที่อยู่ ทั่วประเทศไทย ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ถ้าจิกซอว์นี้ได้ต่อกันความสวยงามของรูปภาพของจิกซอว์ ที่ต่อกันเรียบร้อยแล้วจะทําให้ประเทศไทยมีภาพที่สวยงาม ก็หวังว่าภาพแห่งความสวยงามนี้ จะเกิดขึ้นในไม่ช้านี้ ขอบคุณมากครับ