สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๓๒ · ๒๘ เมษายน ๒๕๕๘

เทียนฉาย กีระนันทน์ อภิปรายเกี่ยวกับการสร้างสังคมผู้ประกอบการ โดยเฉพาะเอสเอ็มอี โดยเน้นเรื่องของคน โดยเฉพาะแรงบันดาลใจในการเข้ามาเป็นผู้ประกอบการ และการบ่มเพาะไอเดีย เธอหารือเรื่องสหกรณ์เกษตรปลอดภัยชาวอ่างทอง และเรียกร้องการสนับสนุนจากภาครัฐ นอกจากนี้ เธอยังหารือเรื่องกฎหมายแข่งขันในประเทศไทย โดยอ้างอิงกฎหมายของสหรัฐอเมริกา และเรียกร้องการแก้ไขปัญหาการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมในประเทศ

นายเทียนฉาย กีระนันทน์ ประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ

ขอบคุณครับ เชิญว่าที่ร้อยเอก จิตร์ ศิรธรานนท์ ครับ

ว่าที่ร้อยเอก จิตร์ ศิรธรานนท์ : ท่านประธานที่เคารพ กระผม ว่าที่ร้อยเอก จิตร์ ศิรธรานนท์ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ท่านประธานครับ คงไม่มีใครคัดค้านนะครับว่า การสร้างสังคมผู้ประกอบการ โดยเฉพาะเอสเอ็มอีให้มากเท่าไรก็ได้นะครับ เป็นการที่จะนำ ประเทศชาติไปสู่ความรุ่งเรืองนะครับ ในอิตาลีเองพลเมืองเขา ๖๑ ล้านคน เอสเอ็มอีก็ ๔.๔ ล้านราย เราจะเห็นว่าเราจะไม่เห็นผู้ประกอบการใหญ่ ๆ ที่อิตาลีเป็นชิ้นเป็นอัน ส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบการรายย่อยที่สร้างชาติเขาขึ้นมา แต่ก็เป็นทีน่าเสียดายว่าของเรามี ผู้ประกอบการใหญ่ ซึ่งขณะนี้กำลังหันกลับมากินผู้ประกอบการเล็ก จริง ๆ เราส่งเสริมเขาเพื่อให้ใหญ่เพื่อไปสู้ ในตลาดโลก แต่เขาสู้ไม่ได้ก็กลับมากินรายเล็กง่ายกว่า อย่างนี้ผมคิดว่ามันไม่เหมาะสม เพราะฉะนั้นสิ่งที่ผมจะอภิปรายวันนี้มีอยู่ ๒ เรื่อง เรื่องที่ ๑ คือเรื่องของคน เรื่องที่ ๒ คือเรื่องสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการค้าเสรี เป็นธรรม แล้วก็เกิดการกระจายรายได้ สูงสุด อันนี้สำคัญมาก

เรื่องของคนนี้นะครับ จะเห็นว่าเอสเอ็มอีส่วนใหญ่ที่เราพูดถึงเราจะเน้น ๓ เรื่องหลัก ๆ ว่าเอสเอ็มอีต้องการในเรื่อง อันที่ ๑ ก็คือเรื่องฟันดิง (Funding) เรื่องเงินทุน เรื่องที่ ๒ คือมาร์เกตติง (Marketing) เรื่องของการตลาดและสุดท้ายคือเรื่องอินโนเวชัน ผมว่าไม่ใช่มันต้องมีอีกหนึ่ง อันที่ ๑ คือเรื่องของอินสไปเรชัน (Inspiration) อยู่ข้อแรกเลย มันต้องมีแรงบันดาลใจในการที่เขาจะเข้ามา ทุกครั้งเรามีอินคูเบชันเรามีอะไรเยอะแยะ ทำเสร็จแล้ว อบรมไปแล้ว ล้มหายตายจาก เรานับแต่จำนวน แต่คนที่เหลือแล้วรอดอยู่ แล้วไม่รู้เท่าไร ผมอยากจะยกตัวอย่างว่าขณะนี้ภาคเอกชนเองเขาเปลี่ยนไอเดีย (Idea) แล้ว เขาเปลี่ยนความคิดแล้ว

เรื่องที่ ๑ ที่เขาทำก็คือว่าเขาพยายามสร้างคนถ้าเอามาอบรมคืออิเมจิเนชัน (Imagination) เกิดจินตนาการแล้วเกิดไอเดีย อันนี้ประการแรกที่เราเรียกว่าอินคูเบชัน หรือการบ่มเพาะให้เกิดไอเดีย

ข้อที่ ๒ คือไอเดียนั้นไปเป็นโปรดัคท์ (Product) คือไปเป็นสินค้า แล้วสุดท้าย คือโปรดัคท์ไปสู่มาร์เกต (Market) เขากำลังเดินไปตามเส้นทางแบบนี้ แล้วเรื่องของแรง บันดาลใจเป็นเรื่องใหญ่ ผมมีเรื่องราวที่จะมาเล่าสู่กันฟังเมื่อวานนี้เดินทางไปจังหวัดสิงห์บุรี จังหวัดอ่างทอง ได้ไปคุยกับท่านอดีตประธานหอการค้าที่นั่น ท่านเป็นผู้ริเริ่มก็คงเป็นสหกรณ์ ของท่านชูชาตินี้นะครับ เขาตั้งสหกรณ์จริง ๆ เป็นโครงการของทางภาคเอกชนเขาในการที่ จะลดความเหลื่อมล้ำเรื่องนี้ ก็ตั้งสหกรณ์บริการการตลาดสินค้าเกษตรปลอดภัยชาวอ่างทอง มีสมาชิกขณะนี้ปัจจุบันมี ๗๑ คน สมาชิกที่จะเข้ามาต้องมีความอยากที่จะเข้ามา ไม่ใช่ ถูกบังคับเข้ามา สมาชิกทำอะไร ทำผักปลอดสารพิษ มีโรงเรือน แล้วก็มีซับสเตรท (Substrate) ที่เขาเอาขุยมะพร้าวต่าง ๆ แล้วก็ปูด้วยพลาสติกเพื่อจะป้องกันโรคต่าง ๆ ที่จะ เข้ามา ในส่วนของการเพาะปลูกนั้นเกษตรกรเป็นผู้ที่ฉลาดอยู่แล้ว ทำงานเก่งอยู่แล้ว แต่ภาคเอกชนเข้าไปไปทำในเรื่องของมาร์เกตติง เรื่องของหาตลาดให้ในขณะเดียวกันก็ทำ ในเรื่องของการเงินให้สหกรณ์แห่งนี้ก็เจริญเติบโต คนที่เป็นสมาชิกรายได้ไม่ต่ำกว่า ๑๐๐,๐๐๐ บาทต่อปี บางคนถ้าขยัน ๆ ก็ ๑๕๐,๐๐๐ บานทนะครับ อันนี้จริง ๆ เป็นโครงการลดความเหลื่อมล้ำของภาคเอกชนเขา ส่วนหนึ่งในเรื่องของโรงเรือนงบประมาณ มาจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นการบูรณาการร่วมกัน ใช้งบประมาณร่วมกัน โรงเรือน แล้วก็วิธีทางวิชาการก็ได้ทางภาครัฐเข้ามาช่วย ส่วนเกษตรกรที่เข้ามานั้นจะต้อง ขยันเข้ามา เสร็จแล้วถึงเวลาเขาก็ตัดผักมาส่ง ทางหอการค้าก็ส่งไปที่โรงแรม มีลูกค้าให้เสร็จ เรียบร้อย แล้วก็จ่ายเงินเลย แต่เดิมทีนั้นไม่ได้บริหารจัดการเรื่องการเงินผ่านธนาคารปรากฏว่า มีอยู่รายหนึ่ง ลุงรายหนึ่งขี่จักรยานมารับเงินไป ๓,๐๐๐ บาทจากที่ตัดผักปลอดสารพิษมาได้ ปรากฏไปถึงบ้านเหลือ ๒,๐๐๐ บาท ภรรยาเขาก็โทรศัพท์มาถามที่สหกรณ์ว่าทำไมเงินมันหาย ๑,๐๐๐ บาท ปรากฏว่าสืบไปสืบมาแกเอาไปเล่นหวยครับ หายไป ๑,๐๐๐ บาท หลังจากนั้น เลยต้องมีการบริการว่าต้องไปเปิดธนาคารแล้วก็โอนเข้า นี่คือการบริหารจัดการให้เห็นว่า เกษตรกรของเราบางทีในเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้ไปไม่ถึง เพราะฉะนั้นเราจัดเกรดด้วย จัดเกรด เกษตรกรว่าถ้าเกรดเอ (A) ให้ปลูกมากขึ้น ได้รายได้มากขึ้น เกรดบี (B) ต้องกลับมาอบรมใหม่ อบรมบ่อย ๆ ส่วนเกรดซี (C) นั้นให้พักเลย ไม่มีรายได้เพราะว่าขี้เกียจ เนื่องจากตรงนี้ทำให้ เขามีส่วนร่วมมากขึ้น ปัญหาเจอแล้วก็แก้ไปเรื่อย ก็ปรากฏว่าคาดว่าปีนี้สิ้นปีน่าจะมีสมาชิก เพิ่มเป็น ๑๕๐ คน เกิดจากแรงบันดาลใจอันนี้เป็นเรื่องใหญ่ ถ้าสมมุติว่าเขาไม่มีเจตนา ไม่มีความอยากที่จะเข้ามาแล้วให้ทำอย่างไรก็ไม่จบ มันไม่ได้เรื่อง

ส่วนเรื่องที่ ๒ เนื่องจากเวลามีจำกัด สภาพแวดล้อม กฎหมายแข่งขันที่เรา ผูกขาดเรากำลังจะผลักดัน ตรงนี้จำเป็นครับเพราะไม่อย่างนั้นใหญ่กินเล็ก ถ้าใหญ่กินเล็ก ท่านสร้างเอสเอ็มอีขึ้นมาเท่าไร ตายแล้วตายอีกอยู่อย่างนั้น โดยที่ใหญ่เราต้องการให้ไป ต่างประเทศ แต่กลับมาอาศัยความได้เปรียบเพราะไปสู้ต่างประเทศมันยาก กลับมาเล่นงาน ภายในประเทศ ผมคิดว่าตรงนี้ต้องมีกฎหมายแข่งขันทางการค้าที่เป็นรูปธรรม ไม่ใช่มีตะบอง ๕ ตะบอง แล้วปรากฏว่านิยามก็ไม่มี อันนั้นก็ไม่มี กรรมการก็เป็นผู้ประกอบการส่วนใหญ่ เพราะฉะนั้นตรงนี้ต้องแก้ไข ประเทศสหรัฐอเมริกาเขาทำเป็นรูปเป็นแบบนะครับ สัก ๑ นาที ไม่ถึง ๑ นาที ประเทศสหรัฐอเมริกาเขามีกฎหมายตั้งแต่เชอร์แมน แอค (Sherman act) ปี ๑๘๙๐ มาดูเรื่องความไม่เป็นธรรมทางการค้า หลังจากนั้นไม่สำเร็จเพราะว่าประเทศ สหรัฐอเมริกาเป็นคอมมอน ลอว์ (Common law) ผลการตัดสินของศาลไม่ค่อยมี มันก็ บังคับใช้ไม่ได้ แล้วบริษัทใหญ่ ๆ อย่างสแตนดาร์ด ออยล์ของร็อคกี้ เฟลเลอร์ แล้วก็บริษัท รถไฟมันใหญ่มาก จนกระทั่งเขาเอาไม่ไหว มันก็เลยต้องมีเคลย์ตัน แอค (Clayton act) ควบรวมธุรกิจเข้ามา เฟเดอรอล เทรด คอมมิชชัน (Federal trade Commission) มีหน่วยงานมาดูแล จนกระทั่งมีโรบินสัน แพทแมน ๑๙๓๖ มีฮาร์สกอต โรดิโน ๑๙๓๖ ในที่สุดเล่นภายในประเทศเสร็จก็ยันกันไปถึงต่างประเทศ มีซูเปอร์ (Supper) ๓๐๑ เข้ามาอีก แล้วก็มีอันแฟร์ คอมพิททิชัน แอค (Unfair competition act) นี่คือไทม์ไลน์ (Timeline) คือที่มาที่ไปของกฎหมายแข่งขันของต่างประเทศ ซึ่งมันไม่ได้เกิดแค่ ๑๔ ปี ๑๕ ปี แต่เขาเล่น เพื่อไม่ให้บริษัทใหญ่เขาควบรวมกัน ถ้าบรรยากาศตรงนี้แก้ไม่ได้ก็เมินเสียเถอะในการที่เรา จะสร้างเอสเอ็มอีกี่รายขึ้นมา ๒,๗๐๐,๐๐๐ ราย อยู่อย่างนี้กี่ปีกี่ชาติแล้วก็ยังอยู่แค่นี้ ไม่โตขึ้น แต่ถ้าทำบรรยากาศให้ดีได้ ผมคิดว่าการที่คนมีแรงบันดาลใจ สภาพเอื้อต่อการ แข่งขันที่เสรี เป็นธรรม และเกิดการกระจายรายได้แล้ว การลดความเหลื่อมล้ำจะเป็นสิ่ง ที่เป็นไปได้ครับ ขอบคุณครับ

ขอบคุณนะครับ เชิญคุณอ่อนอุษา ลำเลียงพล ครับ