สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๓๑ · ๒๖ เมษายน ๒๕๕๘

ธีรศักดิ์ พานิชวิทย์ อภิปรายเรื่องการปฏิรูปการปกครองในระดับท้องถิ่น โดยสนับสนุนมาตรา ๒๘๕ ที่ให้อำนาจองค์การบริหารส่วนจังหวัดเต็มรูปแบบ และเรียกร้องการแก้ไขโครงสร้างการบริหารราชการให้มีประสิทธิภาพ เพื่อแก้ไขปัญหาการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การพัฒนาของชาติและปัญหาการใช้จ่ายเงินของภาครัฐที่อาจกระทบเศรษฐกิจของชาติ

นายธีรศักดิ์ พานิชวิทย์

กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ ที่เคารพ ผม ธีรศักดิ์ พานิชวิทย์ ผมมีเวลาเพียง ๕ นาทีครับท่านประธาน ผมคงเข้าประเด็น เลยครับ

ประเด็นที่ผมจะอภิปรายเป็นประเด็นที่เกี่ยวกับการปฏิรูปด้านการปกครอง ท้องถิ่นในมาตรา ๒๘๕ ใน (๑) ได้กําหนดให้มีการจัดทํากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการให้มี องค์การบริหารเต็มรูปแบบทั้งจังหวัด ในประเด็นนี้ผมขอสนับสนุนฐานความคิดดังกล่าว ด้วยเหตุผลก็คือว่าเราต้องยอมรับนะครับว่า ในมาตรา ๒๘๕ นี้เป็นมาตราที่รองรับทิศทาง ของการกระจายอํานาจในโครงสร้างที่รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้กําหนดที่มาที่ไปของการเมือง แบบประนีประนอม เมื่อการเมืองแบบประนีประนอม จําเป็นครับที่โครงสร้างระดับพื้นที่ ต้องมีความเข้มแข็งและแข็งแรงที่จะรองรับการจัดบริการประชาชนก็ดี การเข้าถึงบริการ ประชาชน รวมไปถึงการพัฒนา ดังนั้นในประเด็นนี้ผมอยากจะสนับสนุนว่าสิ่งที่มันจะเกิดขึ้น ในอนาคตและมันจะเป็นพัฒนาการที่ดี ก็คือว่า

ประการที่ ๑ อํานาจการตัดสินใจของพี่น้องประชาชนนั้นจะยุติที่ระดับ จังหวัด

ประการที่ ๒ ความเข้าใจปัญหาในการที่มีการปรับให้พลเมืองไปทําหน้าที่ ในการบริหารงานบ้านเมืองนั้น ผมคิดว่าความเข้าใจปัญหา ความมีจิตสํานึกในความรับผิดชอบ ต่อชุมชนและท้องถิ่นของเขาเป็นสาระสําคัญ ที่เราต้องยอมรับว่าสิ่งเหล่านี้ยังไม่ได้เกิดขึ้น ด้วยความสมบูรณ์ในระบบราชการส่วนภูมิภาค

ประการที่ ๓ เราต้องยอมรับความจริงว่าโครงสร้างที่มีราชการส่วนภูมิภาค บริหารราชการอยู่ในระดับพื้นที่นั้นไม่ได้เป็นเรื่องที่ไม่ดี ต้องยอมรับว่าเป็นเรื่องที่ดี แต่มันมี จุดอ่อนในโครงสร้างของกระบวนการการมอบอํานาจจากราชการส่วนกลางไปให้ราชการ ส่วนจังหวัด ก็คือส่วนภูมิภาค เหตุผลดังนี้เราเคยได้ยินวาทกรรมหรือบทสนทนาของพี่น้อง ประชาชนที่พูดอย่างน้อยอกน้อยใจบอกว่าไปพบผู้ว่าราชการจังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัด ทําได้อย่างเดียวคือการรับเรื่องแล้วก็เสนอไปยังกระทรวงมหาดไทย และตอนหลังพูดหนักไป กว่านั้นอีกครับ บอกว่าถ้าผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นได้แค่นายไปรษณีย์นั้นแล้วประชาชนจะอยู่ อย่างไร ดังประเด็นทั้ง ๒ ประเด็นนี้ ผมคิดว่าความจําเป็นของการมีกฎหมายใน (๑) ของมาตรา ๒๘๕ นั้น เป็นความจําเป็นที่จะต้องกําหนดไว้เพื่อรองรับการกระจายอํานาจ ภายใต้บริบทของการเมืองแบบประนีประนอมที่เราได้มีการออกแบบโครงสร้างไว้ ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้

ในประเด็นที่ ๒ ครับ เป็นประเด็นที่เป็นกลไกขับเคลื่อนการกระจายอํานาจ นั่นก็คือกําหนดไว้ให้มีคณะกรรมการกระจายอํานาจแห่งชาติให้ทําหน้าที่ขับเคลื่อน การกระจายอํานาจ สิ่งที่สําคัญที่สุดก็คือว่าปัจจุบันก็มีครับท่านประธาน คณะกรรมการ กระจายอํานาจ แต่มันไม่มีประสิทธิภาพที่จะขับเคลื่อนการกระจายอํานาจ ดังนั้นผมเสนอ ขอให้มีการแก้ไขคําว่า คณะกรรมการกระจายอํานาจ ให้เป็น คณะกรรมการบริหาร การปกครองท้องถิ่นแห่งชาติ เหตุผลก็คือให้มีหน้าที่ทั้งการออกนโยบาย กําหนดมาตรฐาน รวมไปถึงออกแนวทางปฏิบัติให้กับราชการส่วนท้องถิ่น เพราะประเด็น ๓ ประเด็นนี้ เป็นประเด็นกลไกขับเคลื่อนให้ราชการส่วนท้องถิ่นนั้นมีขีดความสามารถในการรองรับ การกระจายอํานาจ

ประเด็นสุดท้ายครับ เป็นประเด็นที่อยากจะสรุปว่าในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ มีกลไกภาคพลเมืองไว้จํานวนมาก ซึ่งเป็นความห่วงใยที่ผมเองในฐานะที่เป็นผู้บริหารท้องถิ่น แล้วก็ทํางานในระดับจังหวัด ก็พบว่ากลไกสภาตรวจสอบภาคพลเมืองนั้นไม่ได้เป็นเรื่อง เลวร้ายที่จะให้ประชาชนตรวจสอบการปฏิบัติงานราชการของภาครัฐ แต่สิ่งหนึ่งซึ่งผมมี ความวิตกกังวลซึ่งผมได้อภิปรายไว้ครั้งหนึ่งก็อยากจะย้ําอีกครั้งหนึ่งว่า ประเด็นที่จะเกิดขึ้น ในอนาคตก็คือประเด็นการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การพัฒนาของชาตินั้นจะเป็นไปอย่างล่าช้า

ประเด็นที่ ๒ คือการขับเคลื่อนนโยบายการใช้จ่ายเงินของภาครัฐจะไป กระทบกับเศรษฐกิจของชาติอย่างแน่นอน

ใน ๒ ประเด็นนี้ผมเลยคิดว่าการจัดวางสภาพลเมืองเพื่อให้มีหน้าที่ตรวจสอบ นั้นจําเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเปลี่ยนสถานภาพเป็นกลไกการมีส่วนร่วมกับหน่วยงานที่มีอยู่ เราไม่อาจที่จะแก้ปัญหาซึ่งเป็นตัวอย่างที่ผมจะยกให้ฟังนะครับว่ากีฬาฟุตบอลเล่นกัน ๑๑ คน ไม่มีหรอกครับ เล่นไม่ดีเพิ่มคนเล่นลงไป เมื่อเล่นไม่ดีต้องเอาคนออกและเปลี่ยนคนใหม่เข้าไป ก็คือเติมภาคพลเมืองเข้าไปครับ ดังนั้นจําเป็นอย่างยิ่งที่ผมอยากจะย้ําอีกครั้งนะครับว่า การจัดวางกลไกภาคพลเมืองไว้ในโครงสร้างกระบวนการตรวจสอบในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ มีความจําเป็นอย่างยิ่งที่จะไปกระทบกลไกการบริหารงานภาครัฐครับ ขอบคุณครับ