นายชูชาติ อินสว่าง

ควรจะมีการเผยแพร่ให้ใช้ระบบสหกรณ์ขึ้นทั่วประเทศ เนื่องจากวิธีการสหกรณ์นั่นเองเป็นรากฐานที่ดีของระบอบประชาธิปไตยอย่างสําคัญ สอนให้คนรู้จักรับผิดชอบร่วมกันให้มีการเลือกตัวแทนเข้าไปบริหารสหกรณ์ ตลอดจนให้รู้คุณค่า ของประโยชน์อันจะได้ร่วมกันเป็นส่วนรวม พระราชดํารัส พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ รัชกาลปัจจุบัน ด้วยสํานึกพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ท่านประธานที่เคารพครับ ผม ชูชาติ อินสว่าง สปช. จังหวัดสุพรรณบุรี ท่านประธานคงจําได้นะครับว่ากาลครั้งหนึ่ง เมื่อไม่นานมานี้ เมื่อเปิดสมัยประชุมสภาใหม่ ๆ ผมได้มีโอกาสอภิปรายเกี่ยวกับ เรื่องการคุ้มครองผู้บริโภคของคุณสารี อ๋องสมหวัง และหลังจากผมได้อภิปรายเสร็จเรียบร้อย แล้วได้พูดถึงสหกรณ์ ท่านประธานอยู่บนเวทีผมกราบขอบพระคุณมาก ท่านประธานพูดว่า เรื่องสหกรณ์คุณชูชาติผมไม่ลืมแน่ ท่านประธานครับ หลังจากท่านประธานเสร็จเรียบร้อย แล้วผมขออนุญาตกราบเรียนด้วยความเคารพว่า ผมหันไปทางซ้ายมือของผมท่านนายแพทย์ชูชัย ศุภวงศ์ ซึ่งได้เคยทําเรื่องเกี่ยวกับสหกรณ์ เรื่องมองต่างมุมมาตั้งแต่สมัยผมยังเป็นผู้จัดการ สหกรณ์ใหม่ ๆ เมื่อ ๒๐ ปีที่แล้วท่านก็ยังเห็นผมอยู่ หันไปข้างหลังดอกเตอร์ถวิลวดี ก็มีความสําคัญในเรื่องของกระบวนการสหกรณ์เป็นอย่างมาก และท่านประธานที่เคารพครับ เมื่อไม่นานมานี้เองครั้งแรกที่โฆษกกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ท่านพลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช ได้มาแสดงความคืบหน้าในเรื่องของการร่างรัฐธรรมนูญ ท่านก็ยังบอกอีกว่าคุณชูชาติ ผมไม่ลืมสหกรณ์ ท่านประธานที่เคารพครับ มวลพี่น้องสมาชิก สปช. ผมทุกท่านไม่รู้จักผม เพราะผมมาจากต่างจังหวัด ไม่รู้จักสหกรณ์ หลายคนไม่รู้จักวิธีการสหกรณ์ ไม่รู้จักระบบสหกรณ์ ผมพยายามหาที่นั่งทานข้าว ผมพยายามสนทนาวิสาสะกับทุก ๆ ท่านและพยายามอธิบาย ให้เข้าถึง รู้ถึงขบวนการสหกรณ์เป็นสําคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเวลาทานอาหารผมไม่ใช้ เวลาตรงนั้นโดยเปล่าประโยชน์ ได้พยายามคิดถึงพวกเขาเหล่านั้นอยู่ตลอดเวลา ผมเรียนท่านประธานด้วยความเคารพว่าสิ่งที่ผมได้ทําไปไม่ใช่เพื่อตัวผมเองเลยครับ เพื่อส่วนรวมโดยทั้งสิ้น วันนี้ผมกราบขอบพระคุณกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญที่ได้กล่าวถึง ขบวนการสหกรณ์ และได้สนับสนุนมากมาย รวมทั้งท่าน สปช. ทุกท่านที่ได้มีโอกาสพบกัน ทั้งเวลาอาหารและทุก ๆ เวลาที่มีการคุยกัน ต้องขอกราบขอบพระคุณท่านกรรมาธิการทุกท่าน ที่กรุณางานของเกษตรกร กําหนดแผนพัฒนา กําหนดแผนปฏิบัติการกําหนดยุทธศาสตร์การเกษตร งานวิจัย งานสนับสนุนได้อย่างครอบคลุมเป็นอย่างยิ่ง บัดนี้การยกร่างรัฐธรรมนูญ ได้เสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว แต่ท่านประธานที่เคารพครับ ผมกราบเรียนท่านประธาน ด้วยความเคารพอย่างสูงว่าขบวนการสหกรณ์ เมื่อมีการร่างรัฐธรรมนูญตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๒๔๙๒ ใน (๖๙) รัฐพึงส่งเสริมและบํารุงประกอบเกษตรกรรมเพื่อเพิ่มพูนผลิตผล ทั้งในทางปริมาณ คุณภาพ และพึงสนับสนุนการสหกรณ์เพื่อผลเช่นว่านั้นด้วย พอปี ๒๕๑๗ มาตรา ๘๘ รัฐพึงส่งเสริมและสนับสนุนการสหกรณ์ พอปี ๒๕๓๔ แก้ไข ปี ๒๕๓๘ (๘๐) รัฐพึงส่งเสริมสนับสนุนและคุ้มครองระบบสหกรณ์ ปีพุทธศักราช ๒๕๔๐ หมวด ๕ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ มาตรา ๘๕ รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนคุ้มครองระบบสหกรณ์ ปี ๒๕๕๐ ในหมวด ๕ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้มี การดําเนินการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ส่งเสริมและคุ้มครองสหกรณ์ให้เป็นอิสระ ทั้งรวมกลุ่มการประกอบอาชีพ ท่านที่เคารพครับ ท่านประธานครับ ดั่งนรกชังหรือสวรรค์แกล้งผม ท่านประธานครับ พอมาถึงปีนี้ผมดีใจที่ผมได้เอ่ยนามของท่านผู้มีเกียรติที่เคารพ มาถึงภาค ๒ ผู้นําทางการเมืองที่ดี ระบบผู้แทนที่ดี หมวด ๒ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ มาตรา ๘๘ รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการดําเนินการตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อนําไปสู่การพัฒนาทุกระดับอย่างสมดุล มีเสถียรภาพอย่างยั่งยืน เฉพาะพออ่านตรงนี้ ๓๐ วินาทีแล้วนะครับ

รัฐต้องส่งเสริมระบบเศรษฐกิจแบบเสรีอย่างเป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ํา และสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจและสังคม และนําหลักธรรมาภิบาลมาใช้ให้เกิดความ เข้มแข็ง ประเทศคุ้มครองส่งเสริม ขยายโอกาสในการประกอบอาชีพ ไม่ป้องกันการผูกขาด ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม รัฐไม่พึงประกอบกิจการอันมีลักษณะเป็นการแข่งขันกับ เอกชนนะครับ เว้นแต่มีความ โอ้ยยาวครับอีกนิดหนึ่งครับ ยังไม่จบนะครับ รัฐต้องส่งเสริม การประกอบวิชาชีพวิสาหกิจชุมชนขนาดย่อม วิสาหกิจชุมชนนะท่านประธานที่เคารพครับ ขนาดย่อมยังไม่พอ ยังมีขนาดกลาง และวิสาหกิจชุมชนยังมีขนาดใหญ่ สหกรณ์ผมมีครบถ้วนครับ มีสหกรณ์ขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ และผมยังมีสหกรณ์ขนาดใหญ่พิเศษอีกด้วย นะครับ ยังไม่จบครับ ส่งเสริมและสนับสนุนสินค้าและบริการจากภูมิปัญญาท้องถิ่นและ ภูมิปัญญาไทย จะจบแล้วครับ ส่งเสริมระบบสหกรณ์ครับ จะจบแล้วนะครับ ถึงมีครับ ผมกราบเรียนด้วยความเคารพและพัฒนาการท่องเที่ยว เอาการท่องเที่ยวมายุ่งด้วยนะครับ

มาภาค ๔ การปฏิรูปและสร้างความปรองดอง

ส่วนที่ ๒ การปฏิรูปด้านต่าง ๆ มาตรา ๒๙๒ ปฏิรูปด้านเศรษฐกิจมหภาค วรรคหก (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖) ถึงจะมาปรับปรุงโครงสร้างและกํากับดูแลการส่งเสริมการ สหกรณ์ โดยยกระดับมาตรฐานการดําเนินของสหกรณ์เพื่อการออมทรัพย์ ยังไม่เห็น ภาคเกษตรผมเลยครับ ยังเพื่อการออมทรัพย์อยู่เลย ท่านประธานครับ ยังไปมองสหกรณ์ ประเภทออมทรัพย์อยู่เลย ผมสหกรณ์ภาคเกษตรครับ สหกรณ์ออมทรัพย์เขามีสตางค์เยอะ สหกรณ์การเกษตรมีคนเยอะ ท่านจะเอาคนเยอะหรือท่านจะเอาสตางค์เยอะ นี่คือสิ่งสําคัญ นะครับ และเพื่อประโยชน์แก้ไขความยากจน เพราะฉะนั้นเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ในเรื่องของการหนุนสังคม เรื่องปรับโครงสร้างและกํากับดูแลกรมส่งเสริมสหกรณ์ เขาก็ทําไว้ ครบถ้วนนะครับ แต่ผมได้กราบเรียนถามท่านผู้รู้นะครับว่า ระบบสหกรณ์ผมไปอยู่ท้าย ๆ เลยนี่นะครับ ผมขอขึ้นมาอยู่ต้น ๆ หน่อยได้ไหมครับ เพื่อพี่น้องเกษตรกรผม ท่านบอกว่าอยู่ต้น อยู่กลาง อยู่ท้ายเหมือนกันหมด ขอให้มันอยู่ในกระบวนการแล้วกันนะครับ ไม่เป็นอะไรครับ เดี๋ยวตอนไปกินข้าวผมขอก่อนแล้วกันครับ ให้ท่านอยู่ท้ายได้ไหมครับ มันไม่ได้ เพราะฉะนั้น ท่านต้องเห็นความสําคัญของกระบวนการสหกรณ์ด้วยนะครับ ท่านที่เคารพครับ ถ้าพูดถึง กระบวนการสหกรณ์นี่ ผมให้ความสําคัญอย่างยิ่งนะครับ ท่านที่เคารพครับ ความหมายของ สหกรณ์ คือเป็นองค์กรที่รวมกันโดยสมัครใจ ถ้าไม่สมัครใจไปจัดตั้งไม่ได้ เช่น สหกรณ์เครดิตยูเนียนที่มีปัญหา เพราะว่ามันมารวมกันโดยความไม่สมัครใจ ไปเกณฑ์คนมา ถือหุ้น เสร็จเรียบร้อยแล้วมาเลือกคณะกรรมการดําเนินการ ซึ่งเป็นคนของตัวเอง คณะกรรมการดําเนินการก็เลือกผู้จัดการเป็นคนของตัวเอง เสร็จเรียบร้อยเป็นคนของเขามา จัดตั้งทั้งหมด เพราะฉะนั้นจะเขียนเช็คสักกี่ร้อยใบมันก็คนของตัวเอง นี่คือความหมายของ คําว่า สหกรณ์ ต้องมารวมกันโดยความสมัครใจ และท่านที่เคารพครับ และมันเป็นค่านิยม ที่สําคัญที่สุดคือขบวนการสหกรณ์ต้องช่วยเหลือตัวเอง ต้องมีความรับผิดชอบ ดังนั้นถ้าท่านเขียนไปในรัฐธรรมนูญว่ารัฐพึงส่งเสริมระบบสหกรณ์ตามแนวหลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง ท่านสบายใจได้เลยครับ รัฐไม่ต้องมาช่วยอะไรมากมายเลยครับ เพราะสหกรณ์เขาบอกว่าเขาจะพึ่งตนเองและจะช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เพียงแต่ผมบอกว่า ทําอย่างไรถึงจะมีระบบสหกรณ์ขึ้นมาให้เชิดหน้าชูตา ให้เป็นที่บังคับดูแลเขาได้ ท่านประธานที่เคารพครับ เมื่อประมาณ ๒ เดือนที่ผ่านมา ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี ท่านประยุทธ์ จันทร์โอชา ขออนุญาตที่เอ่ยนามท่าน เพราะชื่นชมท่าน ท่านกรุณาไปตรวจเยี่ยม สหกรณ์การเกษตรพิมาย จํากัดครับ กว่าจะมาถึงตรงนี้เพื่อนผม คุณผู้จัดการที่อยู่ที่นั่น ไม่เอ่ยนามเขานะครับ ทําด้วยความวิริยะอุตสาหะมา จน ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีให้คําชม และจากนั้นท่านยังเรียกตามให้มาคุยหารือกันกับกระทรวงมหาดไทย ได้งบประมาณไป เยอะแยะเลย และทุกครั้งที่ท่านพูดในวันศุกร์ตอนคืนความสุขให้ประชาชน ท่านพูดอยู่เป็น ประจํา ต้องเอาวิธีการสหกรณ์มาใช้ ท่านประธานที่เคารพ สวนยางครับ มีปัญหาเยอะแยะเลย ขณะนี้แก้ปัญหาไม่ได้ เพราะเราไม่เอาระบบสหกรณ์มาใช้ ใครบอกสหกรณ์โกง ใครบอก สหกรณ์โกง ถ้ามาพูดต่อหน้าผมผมชกหน้าเลย ผมบอกให้รู้ สหกรณ์ไม่เคยโกง ที่มันโกง คนในสหกรณ์มันโกง มันไม่ยึดมั่นในอุดมการณ์ ไม่ยึดมั่นในค่านิยมของสหกรณ์ ไม่ยึดมั่น ในจริยธรรม สุจริต อุดมการณ์ ช่วยเหลือตัวเอง ช่วยเหลือซึ่งกัน เพื่อนําไปสู่ความกินดีอยู่ดี มีหลักการที่ถูกต้อง มีการสมัครใจ มีความเป็นประชาธิปไตย ท่านที่เคารพครับ สหกรณ์ มีการศึกษาอบรม ผมกราบเรียนวันนั้น ผมกลับไปนอนฝันถึงท่านประธานเลยนะครับ เพราะอะไรครับ ท่านประธานครับ ผมพาท่านประธานชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์แห่งประเทศไทย พอจะอธิบายให้ท่านประธานฟัง ท่านประธานบอกคุณรู้ไหมว่าผมเป็นอาจารย์สอน เศรษฐศาสตร์สหกรณ์มาก่อน ผมรู้เลย ถ้าอย่างนั้นไม่ต้องอธิบายกันมากเลยครับ ท่านประธานครับ เพราะฉะนั้นร่างรัฐธรรมนูญอันนี้ต้องมีกระบวนการสหกรณ์ขึ้นไปลําดับแรก มีการศึกษาอบรม มีการเอื้ออาทรด้วยกัน และภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ผมจะไม่บอกละครับว่าเราจะแก้ตรงไหนดี แต่ผมจะบอกครับว่าวิกฤติสหกรณ์ที่เกิดขึ้นต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นวิกฤติอะไรก็แล้วแต่มันต้องมาเป็นโอกาสให้ได้ การล้มลุกคลุกคลานของสหกรณ์ เครดิตยูเนี่ยนอย่าเอามาเป็นปัญหา เพราะว่าสหกรณ์เครดิตยูเนียมเมื่อวานนี้มีการประชุมใหญ่ สหกรณ์เครดิตยูเนียนทั่วประเทศไทย เขาประสบความสําเร็จกันเป็นร้อย ๆ เป็นพัน ๆ สหกรณ์ ๑,๑๒๒ สหกรณ์ ผมจําได้เขาประสบความสําเร็จ สหกรณ์นั้นสหกรณ์เดียว อย่าเอาของคนไม่ดีที่ทําผิดแล้วเอาไปคนที่ดี โครงการรับจํานําข้าวเปลือกไม่เสียหายมากมาย ถึงขนาดนี้ถ้าเอาระบบสหกรณ์มาใช้ เขาไม่เอาระบบสหกรณ์มาใช้เพราะระบบสหกรณ์ มันจะไปแข่งกับนายทุน มันจะไปแข่งกับโรงสี ถ้าทุกคนเอาข้าวมาฝากที่สหกรณ์ มาจํานํา ที่สหกรณ์โรงสีมันอยู่ไม่ได้หรอกครับ เตี่ยผมสอนไว้โรงสีไม่มีขี้เถ้า ร้านค้าไม่มีขี้ตีน ขอโทษครับ มันอยู่ไม่ได้ โรงสีมันต้องสี ปล่องมันต้องมีควันออก ร้านค้ามันต้องมีคนเดินไป เดินมา มันต้องมีขี้เถ้า มันมีต้องขี้เท้า เพราะฉะนั้นมันอยู่ไม่ได้ แต่เขาไม่เอาให้สหกรณ์ไปทํา เพราะอะไรครับ เพราะนายทุน ถ้าท่านส่งเสริมระบบสหกรณ์นี้นะครับ ผมเรียนท่านประธาน ด้วยความเคารพว่านั่นล่ะคือสิ่งที่เราจะต่อต้านทุนนิยม สังคมนิยม ทุนสามานย์ต่าง ๆ จะสู้สหกรณ์ไม่ได้ สหกรณ์จังหวัดตราด สหกรณ์รวบรวมกระจายสินค้าจังหวัดตราด เดี๋ยวนี้นะครับแข่งกับห้างใหญ่ ๆ ดัง ๆ เลยนะครับ ทุกคนต้องรวมกันซื้อ รวมกันขาย เมื่อปี ๒๔๕๙ กําเนิดขึ้นที่สหกรณ์ไม่จํากัดสินใช้วัดจันทร์ เกิดขึ้นมาเพราะอะไรครับ เพราะทุกคนถูกกดขี่ พ่อค้าจะเอาเท่าไรก็ต้องเอาเท่านั้น จะขายเท่าไรก็ต้องเอาเท่านั้น เพราะฉะนั้นจึงรวมตัวกันเป็นสหกรณ์ด้วยเงินทุนเพียง ๓,๘๐๐ บาท ปีนี้ ๙๙ ปี วงการ สหกรณ์ไทยทําไมถึงจะไม่รู้ ดังนั้นแล้วผมกราบเรียนท่านประธานที่เคารพถ้าคิดห่วงใย สหกรณ์ต้องมีระบบสหกรณ์ภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงนําไปใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์ เพื่อเป็นขวัญและกําลังใจ วันที่ฟองสบู่แตกสหกรณ์ไม่เคยเดือดร้อนเลยครับ พี่น้องสมาชิกสหกรณ์ผมอยู่เฉย สบายดีเฉย วันที่คนเขาเดือดร้อนกันทั่วประเทศไทย พี่น้องสหกรณ์ไม่ได้รับเงิน รับจํานําค่าข้าว ผมบอกมาที่สหกรณ์เลย สหกรณ์มีเงินทุน เอาไปใช้ มาเข้าร่วมโครงการ ๒๔๐ คน มีคนเบิกเงินเอาไปใช้ไม่ถึง ๑๔ คน เพราะอะไรครับ เพราะเขามีวินัยทางการเงิน ผมกราบพระบาทสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี ท่านคงเห็นความสําคัญของกระบวนการสหกรณ์เป็นอันมากท่านบอกว่าต้องรู้จํา รู้จด รู้จ่าย สหกรณ์ต้องทําบัญชีครัวเรือน เดี๋ยวนี้สหกรณ์ทุกสหกรณ์ทําบัญชีครัวเรือนหมดทุกถ้วน แล้วระบบสหกรณ์อย่างนี้ยังไม่เอามาใช้ ผมกราบเรียนด้วยความเคารพ ผมมาก่อนวิสาหกิจชุมชน ผมมาก่อนวิสาหกิจขนาดย่อม ขนาดใหญ่เยอะแยะเลยครับ ณ วันนี้ผมไปอยู่หางแถวเลย ผมไม่น้อยใจหรือครับ ผมน้อยใจครับ อย่าให้ผมเป็นเยี่ยงเช่นท่านสืบ นาคะเสถียร เลยนะ ผมจะบอกให้ ผมทําได้นะครับถ้าไม่มีกระบวนการสหกรณ์ผม นี่คือสิ่งสําคัญ ผมอยาก กราบเรียนพี่น้องเกษตรกรผมรอฟังอยู่ ขณะนี้ท่านคิดดูสิครับเกษตรกรทุกคนต้องไป จดทะเบียนเป็นเกษตรกร จดทะเบียนเสร็จเรียบร้อยท่านคณะรัฐบาลให้กองทุนมา ๑ กองทุนคือตําบลละ ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ให้ไป ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท แย่งกัน ถึงขนาดทะเลาะ กันเลยก็มี เพราะอะไร ไม่ใช้ระบบสหกรณ์มาใช้ ถ้าระบบสหกรณ์มาใช้ให้ไปตําบลละ ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ก็ต้องเอามาประชุมกัน ใครเห็นความสําคัญก่อนหน้าก่อนหลังก็ต้องมาทํากัน มีประชาธิปไตยครบถ้วนกว่าจะมาเป็นสมาชิกสหกรณ์เขาต้องฟันฝ่าอุปสรรค เขาต้องไป เรียนรู้มาว่าหนี้นอกระบบมันเป็นอย่างไร มันเสียดอกเบี้ยทบต้นต่อเดือน ต่อวัน ต่อปี เช้าคิดดูนะครับ เอาไป ๙๕ บาท พอตอนเย็นเอามาเก็บแล้วครับ ๑๐๐ บาท ดอกเบี้ย ร้อยละ ๕ ต่อวันมันทนได้อย่างไร เพราะฉะนั้นต้องเอาระบบสหกรณ์มาใช้ เดี๋ยวนี้ทุกคน ลืมตาอ้าปากได้เพราะระบบสหกรณ์ เกษตรกรทุกคน หนี้ทุกอย่างนี้ผมจะปิดบัญชีวันที่ ๓๐ เมษายน ลูกน้องโทรศัพท์มารายงานทุกวัน ผู้จัดการเก็บดอกเบี้ยได้ ๙๐ กว่าเปอร์เซ็นต์แล้ว ถ้าผมได้ ๙๙.๙๙ เปอร์เซ็นต์แล้วจะให้ ๒ ขั้นผมทุกคนไหม มีต่อรองผม นี่คือมันใช้ระบบ สหกรณ์มาต่อรองผม ใช่ไหมครับ นี่คือสิ่งสําคัญที่ผมอยากจะกราบเรียนท่านคณะกรรมาธิการ ยกร่างรัฐธรรมนูญ ผมไปบอกนะครับ ผมกราบเรียนท่านกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ เอาสหกรณ์ผมขึ้นหน้าหน่อย เอาสหกรณ์ผมนําหน้าหน่อย เพราะพี่น้องเกษตรกรผมจะได้ เห็นความสําคัญของกระบวนการสหกรณ์จะได้เข้ามาเป็นสมาชิกสหกรณ์เยอะ ๆ พอเข้ามา เยอะแล้วทําอย่างไร ก็ต้องให้การศึกษาอบรม ไปสมัครที่กลุ่มแล้ว ต้องเข้าคณะกรรมการ ดําเนินการ เวลาจะจํานอง เวลาจะเงินฝาก ต้องมาดูที่ดูทางต้องคิดกันอีก เขาใช้ระบบ เรียบร้อยราบคาบ แต่ที่มันไม่ดี ไม่ประสบความสําเร็จ เพราะอะไรครับ ก็เพราะคน ก็ให้เขา เรียนรู้สิครับ อย่างสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน ต่อไปเขาจะต้องเรียนรู้กันทั่วประเทศแล้วว่า นี่คือสิ่งบกพร่องที่เขาจะต้องเรียนรู้ ใช่ไหมครับ ให้เขาเรียนรู้ ให้เขาศึกษา ล้มแล้วเกิดใหม่ ล้มแล้วเกิดใหม่ สักวันหนึ่งมันก็จะดีได้ ทีนี้พอไม่ดีปุ๊บไม่เอาเลย ไม่เอากระบวนการสหกรณ์ ไม่เอาระบบสหกรณ์เข้าไปใส่เลย ผมก็ให้น้อยใจยิ่งนัก ผมก็กราบเรียนท่านประธานด้วยความเคารพอย่างสูง ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องเอาความสําเร็จ ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องเอาความล้มเหลวทั้งวิกฤติและโอกาสมาเป็นบทเรียน ในการจัดระบบความเข้มแข็งทั้งภายในและภายนอกสหกรณ์ เพราะอะไรครับ เพราะสหกรณ์คือเครื่องมือสําคัญของเกษตรกร ของประชาชน และผู้มีรายได้น้อย วันนี้ทุกอย่าง เราต้องต่อสู้กับอํานาจต่อรอง ท่านคิดดูสิครับข้าวเกวียนหนึ่งไม่ถึง ๖,๐๐๐ บาท อยู่ได้อย่างไร แต่สมาชิกสหกรณ์อยู่ได้เขาก็ลดต้นทุนการผลิตลงมา เพิ่มรายได้ ปุ๋ยเคมีนี้ครับ ท่านลองคิดดูทุกวันนี้ทําปุ๋ยเองไม่ได้ ทั้ง ๆ ที่ขยะเต็มบ้านเต็มเมือง มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย เขาทําได้หมดแล้วเพราะอะไร เพราะมีนายทุน ทุนสามานย์มันมาทําให้ กระบวนการสหกรณ์ผมไม่เจริญเติบโตก้าวหน้า ถูกไหมครับ ผมจะต้องต่อสู้กับสิ่งพวกนี้ ไปอีกชาติกี่ชาติ ถ้ากรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ท่าน สปช. ที่เคารพไม่สนับสนุน กระบวนการสหกรณ์ ต้องเพิ่มรายได้ให้ผม ลดต้นทุนปุ๋ยเคมีให้ผม ขยายโอกาสให้ผม มีพื้นที่ เข้าไปให้ความรู้ความสามารถสนับสนุนระบบสหกรณ์ ข้าราชการทุกคนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ กรมประมง กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตรเยอะแยะไปหมด ถ้ามารวมดูเกษตรกรผมคนเดียว และเอาดีไม่ได้ ผมก็ไม่รู้จะพูดอย่างไรแล้วครับ ผมก็ไม่รู้จะพูดอย่างไร ก็ต้องขออนุญาตฝากกราบเรียน ท่านประธานไปถึงท่านกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ให้ผมเถอะครับ ให้ผมไม่ต้องให้ มาตราใหม่ผมหรอกครับ เพียงแต่เอาระบบสหกรณ์ผมไปไว้ข้างหน้า ๆ หน่อยแค่นั้นเอง ผมก็ไม่รังเกียจอะไรทั้งสิ้นครับ ๑๘ ๑๖ ๑๗ ๑๕ แล้วก็มา ๑ นาที ถ้าไม่เข้าใจเรื่องสหกรณ์ พบกันได้ที่ห้องอาหาร ๒๔ ชั่วโมง ขอบพระคุณครับ