กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ท่านกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญและสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพรักทุกท่าน ดิฉัน ศาสตราจารย์เกียรติคุณชัชนาถ เทพธรานนท์ สปช. ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม ใคร่จะขออภิปรายในภาค ๒ หมวด ๒ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ ก่อนอื่นเลยขอตั้ง ข้อสังเกตว่าร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้มีมาตราของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรมอยู่เพียง ๑ มาตรา จาก ๓๑๕ มาตรา ๑ มาตรา อยู่ในหมวดปฏิรูป ซึ่งชั่วคราว ๕ ปี คือมาตรา ๒๙๑ ต่อเนื่องจากข้อสังเกตนี้ดิฉันขอตั้งข้อสังเกตว่าทุกประเทศที่พัฒนาแล้วล้วนต้องใช้ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรมในการพัฒนาประเทศทั้งสิ้น ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม ลดความเหลื่อมล้ํา รักษาสิ่งแวดล้อม เพราะวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือที่จําเป็น ในการพัฒนาที่แทรกอยู่ในทุกเรื่อง เป็นเครื่องมือที่จําเป็นในการพัฒนาที่แทรกอยู่ในทุกเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอุตสาหกรรม สาธารณสุข พลังงาน สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ โลจิสติกส์ คมนาคม สื่อสาร ดิฉันสามารถร่ายยาวไปได้เรื่อย ๆ

ทีนี้ขอกลับมาที่ประเทศของเรา ตามวิสัยทัศน์ของ สปช. เราต้องการเห็น ประเทศไทยมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน แล้วก็มีการวาดรูปแสดงว่าต้องใส่อินพุท (Input) ๒ ประเภท คือประเภทที่ ๑ ทรัพยากรหรือรีสอร์ซ (Resource) ต่าง ๆ เป็นลูกศรเข้ามาจากด้านขวา ประเภทที่ ๒ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม เป็นลูกศรเข้ามาทางด้านซ้าย ถ้าจะพิจารณา อินพุทด้านแรกคือทรัพยากร ในบรรดาทรัพยากรต่าง ๆ ของประเทศใดก็ตามไม่ว่าจะเป็น ทรัพยากรเงิน คน ทรัพยากรธรรมชาติ อุปกรณ์เครื่องมืออะไรต่าง ๆ ที่สําคัญที่สุดคือคน รัฐธรรมนูญของเราต้องการสร้างพลเมืองเป็นใหญ่ เพราะฉะนั้นต้องสร้างคนไทยให้มีคุณภาพ คนไทยที่มีปัญญา คนไทยที่มีความรู้ มีวิธีคิดอย่างมีเหตุผล พอมาพูดถึงวิธีคิด ขอยกตัวอย่าง ง่าย ๆ เรื่องจีเอ็มโอ (GMO) เจเนติกลี มอดิฟายด์ ออแกนิซึม (Genetically Modified Organism) ประเทศไทยห้ามปลูกพืชจีเอ็มโอ แต่เรานําเข้าอาหารสัตว์ ซึ่งเป็นถั่วเหลือง จีเอ็มโอจากต่างประเทศ สัตว์กินแล้วเราก็บริโภคเนื้อสัตว์ เรานําเข้าอาหารกระป๋อง ซึ่งอยู่ในน้ํามันพืชถั่วเหลืองจีเอ็มโอจากต่างประเทศ จริง ๆ คําว่า จีเอ็มโอ เจเนติกลี มอดิฟายด์ ก็คือปรับเปลี่ยนยีน (Gene) มันเป็นวิถีธรรมชาติเกิดขึ้นอยู่ทุกวัน เช่น ผึ้งไปกินน้ําหวาน ของดอกไม้ขาว เสร็จแล้วบินไปกินน้ําหวานของดอกไม้แดง ก็เอาเกสรของดอกไม้ขาวไปผสม กับดอกไม้แดง วิธีที่เราปรับเปลี่ยนยีน จีเอ็มโอ เจเนติกลี มอดิฟายด์ ก็คือปรับเปลี่ยนยีน ในอดีตเช่นเรามีกล้วยไม้ดอกใหญ่แต่ก้านสั้น มีอีกต้นหนึ่งก้านยาวแต่ดอกเล็ก เราก็จะเอา ๒ ต้นนี้มาผสมกัน แต่ก็ต้องรอแล้วก็ปลูกให้ขึ้น แล้วก็รอให้ออกดอก อยากจะได้ดอกใหญ่ ก้านยาว อาจจะจบลงด้วยดอกเล็กก้านสั้นก็ได้ ก็ต้องขึ้นต้นกันใหม่ แต่นักวิทยาศาสตร์ ก็ได้วิจัยจนกระทั่งพบว่ายีนตัวไหนควบคุมความยาวของก้าน ยีนตัวไหนควบคุมความใหญ่ ของดอก แล้วก็ตัดต่อมาเพื่อให้ได้พืชที่ต้องการ ต่างประเทศพืชสวนไร่นาต่าง ๆ จีเอ็มโอ เพราะฉะนั้นเขาโตเร็วกว่า เขาผลผลิตสูงกว่า เขาทนโรคมากกว่า แล้วเกษตรกรของไทย จะอยู่ตรงไหน ส่วนอินพุท เพราะฉะนั้นวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีจึงเป็นปัจจัยสําคัญที่ต้อง ฝังรากลึกอยู่ในทรัพยากรคน

ส่วนอินพุทด้านที่ ๒ ก็คือวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีนั้นก็ยกตัวอย่างให้เห็น ได้ชัด ๆ ง่าย ๆ เป็นรูปธรรม เราต้องการมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน มั่นคงด้านอาหาร เกษตร ที่ทันสมัยต้องใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม มั่นคงด้านพลังงาน เช่น พลังงาน ทางเลือกต่าง ๆ แสงอาทิตย์ โซลาร์ ชีวภาพ พืชพลังงานต้องใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม มั่นคงด้านสาธารณสุขการผลิตยา ผลิตวัคซีนต่าง ๆ ต้องใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรมปัจจุบันไทยนําเข้าเอพีไอ (API) คือแอคทีฟ ฟามาซูติคอล อินกรีเดียนท์ (Active Pharmaceutical Ingredient) แปลว่าสารตัวยาจากต่างประเทศ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ เราเอาเข้าแล้วก็มาตอกเม็ด เราเอาเข้ามาแล้วก็มาทําเป็นน้ํา เราเอาเข้ามาแล้วก็มาผสมเป็นครีม ถ้าเกิดสงครามเรานําเข้าไม่ได้ เราไม่มีความมั่นคงด้านยา

ต่อไปด้านความมั่งคั่ง การสร้างความมั่งคั่งและสร้างความสามารถของประเทศ ก็ต้องใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ทั้งเพื่อพัฒนาผู้ประกอบการเดิมและพัฒนาเสริมสร้าง ผู้ประกอบการใหม่ ถ้าดูผู้ประกอบการเดิม เวิร์ลด แบงก์ (World bank) จะแบ่งอุตสาหกรรม หยาบ ๆ เป็น ๔ ขั้น ต่ําสุดแรงงาน ขึ้นมาระดับ ๒ ฝีมือ ระดับ ๓ เทคโนโลยี ระดับ ๔ วิจัยพัฒนา ซึ่งสร้างมูลค่าเพิ่มสูงสุด การพัฒนาต้องให้เขาค่อย ๆ ไต่บันไดเทคโนโลยี ง่าย ๆ พวกผู้ประกอบการเดิมก็กระบวนการผลิต ลดของเสีย ลดพลังงาน เพิ่มประสิทธิภาพ พัฒนาคุณภาพไปจนถึงพัฒนาสินค้าใหม่ ยกตัวอย่างง่าย ๆ อย่างเช่นสินค้าเกษตรทุกคนก็พูดว่าต้องเป็นสินค้าเกษตรแปรรูป ยกตัวอย่าง อีกอัน เช่น อาหารทะเล อุตสาหกรรมอาหารทะเล เราส่งกุ้งออกนอก เปลือกกุ้งเดิมทิ้ง ตอนหลังทําเป็นอาหารสัตว์ แต่ถ้าหากว่าสกัดเอาสารที่เรียกไคโตซาน (Chitosan) จากเปลือกกุ้ง ออกมาทําให้บริสุทธิ์สูงสุด ขายใช้ในเครื่องสําอางกิโลกรัมละเป็นหมื่นไม่ต้องขายกุ้ง เพราะฉะนั้นจะพัฒนาผู้ประกอบการเดิมก็ต้องใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ส่วนผู้ประกอบการใหม่ที่เราเรียกกันว่า สตาร์ทอัพ (Start up) พวกอานเทอร์เพอเนิร์ส (Entrepreneurs) ต้องใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีวิจัยพัฒนาอย่างมาก ซัคเซส สตอรี (Success story) ของคนพวกนี้ เช่น บิล เกตส์ สตีฟ จอบส์ กูเกิล (Google) เฟสบุก (Face book) สไกป์ (Skype) ต่าง ๆ เขาอาจจะทําวิจัยพัฒนาเองหรืออาจรับผลงานวิจัย ไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ก็ได้ สตาร์ทอัพในธุรกิจเทคโนโลยีต่าง ๆ กําลังเป็นเทรนด์ (Trend) แนวโน้มที่มาแรงในเศรษฐกิจโลก ประเทศเหล่านี้พยายามดึงดูดสมองจากทั่วโลก เข้าประเทศของตนเอง ยกตัวอย่างมีบริษัทไทยเล็ก ๆ ชื่อเฟลกเซอร์รีเสิร์ชเข้ามาอยู่ ในหน่วยบ่มเพาะของ สวทช. อยู่ในธุรกิจรีไซเคิล (Recycle) กระดาษ กระดาษปกติเราเอาไป รีไซเคิลใช้ได้ กระดาษที่เขาเรียก แลมมิเนทเทด เปเปอร์ (Laminated paper) เช่น กล่องนม มันติดอยู่กับพลาสติก ซองบุหรี่มันติดอยู่กับอลูมิเนียม ฟอยล์ (Aluminum foil) พวกนี้ รีไซเคิลไม่ได้ เขาสามารถพัฒนาน้ํายาเอนไซม์ (Enzyme) แยกส่วนต่าง ๆ เหล่านี้ออกมา แล้วก็สามารถที่จะเอาไปใช้รีไซเคิลได้ ได้รับรางวัลดับเบิลยูอีเอฟ (WEF) เวิร์ด อีโคโนมิค ฟอร์รัม (World Economic Forum) เราส่งประกวดในปี ๒๐๑๑ ไทม์แมกกาซีนมาสัมภาษณ์ พอออกวางขายประเทศสิงคโปร์ติดต่อมาส่งตั๋วเครื่องบินเชิญไปคุยพร้อมข้อเสนอให้ย้าย ไปอยู่ประเทศสิงคโปร์ เดาว่าคงออฟเฟอร์ (Offer) สารพัดเรื่อง เดาว่ามีทั้งทุนวิจัย ห้องแล็บ (Lab) เงินเดือนอะไรทุกอย่าง เขาไม่ได้ไป ปัจจุบันอยู่เมืองไทยแล้วก็เป็นธุรกิจหลายร้อยล้านบาท แล้วทุก ๆ คนเข้ามาร่วมลงทุน ดิฉันขอใช้เวลาเกินไปในของรอบที่ ๒ ด้วยนะคะ เพื่อให้จบ ตรงนี้ เพราะฉะนั้นรัฐต้องส่งเสริมสนับสนุนเอกชนให้ลงทุนวิจัย พัฒนา นวัตกรรม ถ้าเอกชน ลงทุนมันจะเป็นการเพิ่มเงินลงทุนทางด้านวิจัยได้อย่างรวดเร็ว จะเป็นการเพิ่มคนทางด้านวิจัย คือนักวิจัยต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็ว รัฐมีบุคลากร ๓,๐๐๐,๐๐๐-๔,๐๐๐,๐๐๐ คน เอกชนมี เป็นสิบ ๆ ล้านคน เพราะฉะนั้นทัพใหญ่อยู่ที่ไหน

ต่อไปสําหรับด้านที่ ๓ คือด้านความยั่งยืน ประเทศจะมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน จะยั่งยืนต้องมีฐานปัญญา ต้องมีฐานนวัตกรรมที่แข็งแรง ระบบวิจัยเป็นการสร้างนักวิจัย สร้างผู้รู้ ผู้คิดค้น สร้างความรู้ เป็นการสร้างฐานปัญญา ระบบวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรมเป็นการนําความรู้ใหม่ ๆ สิ่งใหม่ ๆ ที่ได้ออกมานั้นมาใช้ประโยชน์ ก็เป็นการสร้างฐาน นวัตกรรม ทั้งหมดที่ดิฉันกล่าวมานี่เพื่อให้เห็นความสําคัญและความจําเป็นของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม ดิฉันได้หารือกับท่านประธานคณะกรรมาธิการปฏิรูปวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย นวัตกรรมและทรัพย์สินทางปัญญาว่าไม่มีมาตราของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรมในแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ ท่านประธานก็ได้นําเสนอให้บรรจุไว้แล้ว ในหลาย ๆ ประเด็น แต่ว่าโดยต้องแทรกไปตามมาตราต่าง ๆ ที่มีอยู่ในร่างรัฐธรรมนูญนี้ ยกตัวอย่างเช่นประเด็นที่ได้ขอแทรกเข้าไปในมาตรา ๘๘ ของเศรษฐกิจมี ๔ ประเด็น

๑. รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการดําเนินการตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจ ฐานความรู้

๒. รัฐต้องดําเนินนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี โดยยึดหลักในวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม เป็นเครื่องมือพัฒนาที่แทรกอยู่ในทุกหน่วยงานของภาครัฐ

๓. รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้องค์กรเอกชนเข้ามามีบทบาทในการวิจัย พัฒนานวัตกรรมและการใช้ประโยชน์ผลงานจากวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม

และ ๔. รัฐต้องส่งเสริมให้วิสาหกิจขนาดย่อมและขนาดกลาง วิสาหกิจชุมชน และวิสาหกิจเพื่อสังคมเข้าถึงข้อมูลและบริการด้าน วทน. ที่ยกมาเป็นตัวอย่างนี้เป็นของ เรื่องเศรษฐกิจยังไม่นับประเด็นอีกมากมายที่อยู่ในเรื่องศึกษา สาธารณสุข พลังงาน สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และอื่น ๆ เพราะฉะนั้นถ้าจะให้ประเทศไทยไม่ตกรถ อีกทั้งสามารถก้าวกระโดดและหลุดพ้นจากเอ็มไอที (MIT) คือ มิดเดิล อินคัม แทรพ (Middle Income Trap) หรือประเทศรายได้ปานกลาง ดิฉันจึงใคร่ขอเสนอให้ท่านกรรมาธิการ ยกร่างรัฐธรรมนูญพิจารณาการมีมาตราที่เป็นวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม เฉพาะในหมวด แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐเพื่อให้ครอบคลุมนโยบาย ยุทธศาสตร์ งบประมาณ การบริหารจัดการ และประเด็นต่าง ๆ ที่จําเป็นที่เกี่ยวข้อง ซึ่งรายละเอียดจะได้ส่งเป็นเอกสารต่อไปค่ะ ขอบพระคุณค่ะ