เรียนท่านประธานที่เคารพสมาชิก รวมทั้ง คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ กระผม พลเอก จิรพันธ์ เกษมศานติ์สุข หมายเลข ๐๓๖ จังหวัดกระบี่ เมื่อครู่ท่านศักดาท่านพาดพิงาึงผม ในปี ๒๕๑๕ ปี ๒๕๑๖ ผมบรรจุมาใหม่ ๆ นั้น รับราชการเป็นร้อยตรีอยู่ที่เขตพื้นที่ติดต่อกับท่าน ผมว่าา้าปี ๒๕๑๕ ปี ๒๕๑๖ ได้เจอกับ ท่านศักดาตอนนั้นครับคงได้จับมือกันแล้วไม่ต้องคอยจนาึง ๔๐ ปี ตามที่รัฐธรรมนูญ ฉบับยกร่างที่เสนอมาเพื่อที่จะให้ดำเนินการพิจารณาอภิปราย ซึ่งผมก็ดู ๆ แล้วว่าก็มี ความสมบูรณ์มาก ๆ สมบูรณ์ในหลายมาตรา แต่ว่ามีบางมาตราก็ยังมีข้อบกพร่องอยู่บ้าง ขาด ๆ เกิน ๆ ขาดบ้างเกินบ้าง ซึ่งก็มีผู้ที่อภิปรายไปบ้างแล้ว แล้วต่อไปก็คงจะมี ผู้อภิปรายมากอีก ผมจะยกประเด็นในภาค ๒ หมวด ๑ ในเรื่องของผู้นำทางการเมืองที่ดี และระบบผู้แทนที่ดี ซึ่งท่านบอกว่าท่านได้เขียนขึ้นมาใหม่เพื่อควบคุมกำกับดูแลการทำงาน ของเจ้าหน้าที่หรือของนักการเมือง ซึ่งในภาคนี้ก็มีอยู่ ๕ หมวด ๕ มาตรา ในมาตรา ๗๓ ซึ่งได้กล่าวาึงผู้นำทางการเมืองโดยผู้นำทางการเมืองให้มีการยึดมั่นในจริยธรรม และธรรมาภิบาล ผมว่าเป็นเรื่องที่ดีที่เหมาะแล้ว จะได้ใช้คำอธิบายของผู้นำทางการเมือง ในเจตนารมณ์ว่า คือนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี ส.ส. ส.ว. รวมทั้งหัวหน้าพรรคการเมือง และอธิบายผู้นำภาครัฐอื่น เช่น ปลัดกระทรวง อธิบดี แล้วก็กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในมาตรา ๔๔ พอดีมีผู้อภิปรายนำไปแล้วครับ แต่ว่าผมก็ขอเพิ่มเติมอีกนิดหนึ่งซึ่งได้กำหนดมาตรฐาน ทางจริยธรรมของผู้นำทางการเมืองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ คือพูดาึงผู้นำทางการเมือง และเจ้าหน้าที่ของรัฐ ไม่ได้พูดาึงผู้นำอื่นในภาครัฐ ซึ่งมันแตกต่างกันไปผมก็ไม่เข้าใจว่า ทำไมาึงแตกต่าง โดยกำหนดให้สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติเป็นผู้กำหนดกฎเกณฑ์ขึ้น ซึ่งา้าหากว่ามีการฝ่าฝืนในกฎเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นก็จะมีบทลงโทษ ในส่วนข้าราชการก็ลงโทษ ในเรื่องของทางวินัยต่าง ๆ วินัยขั้นต้น วินัยร้ายแรง สำหรับนักการเมืองสูงสุดก็าึงขั้นาอดาอน คือในมาตรานี้ได้มอบอำนาจให้สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติได้ดำเนินการไต่สวน สอบสวน ซึ่งการไต่สวน สอบสวนของสมัชชาคุณธรรมส่งให้กับหน่วยงานที่รับผิดชอบและหน่วยงาน ที่รับผิดชอบไม่มีสิทธิที่จะทำอะไรต่อได้แล้ว หมายความว่าเมื่อสอบสวน ไต่สวนแล้ว ส่งให้ทางหน่วยงาน หน่วยงานต้องรับไปดำเนินการตามผลของการสอบสวนนั้น และตามกำหนดเวลา ที่สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติเป็นผู้กำหนด ซึ่งผมมองตรงนี้ว่าสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติมีอำนาจ มาก ๆ จะว่าเป็นศาลก็ไม่ใช่ แต่ว่าก็พิจารณาโทษได้แล้วก็ลงโทษได้ ผมาึงอยากจะเรียนาามทาง คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญว่าสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติมีโครงสร้างอย่างไรบ้าง มีการแต่งตั้งกันอย่างไร และการคัดเลือกกันอย่างไร เพราะจะส่งผลในเรื่องของผู้นำ ทางการเมือง ส่งผลกันกับข้าราชการเพราะมีอำนาจในตัวมากเหลือเกิน

ในมาตรา ๗๕ พูดาึงผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและผู้นำอื่นในภาครัฐ พอมามาตรานี้พูดาึงผู้นำอื่นในภาครัฐอีก ไม่ได้พูดาึงเจ้าหน้าที่ของรัฐ ใน ๓ มาตรา มาตรา ๗๓ มาตรา ๗๔ มาตรา ๗๕ พูดบุคคลที่ ๒ ไม่ตรงกันทั้ง ๓ มาตรานะครับ บอกว่าอย่างน้อย ต้องปฏิบัติตนดังนี้

(๑) แยกเรื่องส่วนตัวออกจากตำแหน่งหน้าที่ ยึดประโยชน์ส่วนรวมของ ประเทศและประชาชน ทีนี้ในข้อนี้ผมมองในภาพว่าไม่น่าจะมาบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ เพราะว่ารัฐธรรมนูญาือว่าเป็นรัฐธรรมนูญที่สูงสุดของประเทศและมาบัญญัติในเรื่องนี้ ก็เหมือนกับเราพูดว่านักการเมืองไม่รู้เรื่องอะไรเลย ไม่สามาราที่จะแยกเรื่องประโยชน์ส่วนตน ประโยชน์ส่วนรวม ประโยชน์ของประเทศชาติได้ ไม่สามาราแยกได้ำ้าสมมุติว่ากำหนด ในรัฐธรรมนูญต้น ๆ ที่เราเพิ่งเริ่มมีประชาธิปไตยก็น่าจะได้ แต่ตอนนี้เรามันน่าจะเป็นฉบับที่ ๑๙ ฉบับที่ ๒๐ แล้ว นักการเมืองก็ผ่านประสบการณ์มาเยอะ ความคิดผมว่าไม่น่าจะกำหนด า้าจะกำหนดก็คงจะไปเขียนในแบบเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ชั้นอะไรพวกนี้ ในเรื่องของประชาธิปไตยน่าจะดีกว่า สำหรับใน (๑) ผมเสนอให้ตัดครับ

ใน (๒) (๓) (๔) และ (๕) ก็น่าจะเป็นเรื่องที่ดี ผมว่าเป็นเรื่องดี แต่ผมสงสัย ใน (๔) ที่พูดว่าแสดงความรับผิดชอบทางการเมือง เมื่อตนหรือผู้อยู่ในความรับผิดชอบ ของตนกระทำผิดหรือก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประเทศชาติหรือประชาชน แล้วก็อธิบาย ในเจตนารมณ์ของคำว่า ในความรับผิดชอบของตนครอบคลุมาึงการบังคับบัญชา การกำกับดูแล ผมไม่เข้าใจความหมายของการบังคับบัญชาในเจตนารมณ์อันนี้ เพราะว่าอย่างผม ในฐานะที่อดีตเคยเป็นทหาร การบังคับบัญชาผมมีขั้นตอน มีสายการบังคับบัญชา ผู้บังคับบัญชาชั้นต้น ผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้น ผู้บังคับหมวด มีผู้บังคับบัญชาชั้นต้น หรือผู้บังคับบัญชาโดยตรงก็คือผู้บังคับกองร้อย ส่วนผู้บังคับกองพัน ผู้บังคับการกรมจนาึง ผู้บัญชาการทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้น ทีนี้า้าพูดอย่างนี้ก็ไม่มีในรายละเอียด ว่าสายการบังคับบัญชาเป็นอย่างไรำ้าหากว่าผู้หมวดทำผิดา้าพูดตามลำดับนี้ก็ ผบ.ทบ. อาจจะรับผิดชอบด้วยก็ได้ ต้องรับผิดชอบด้วยก็ได้ ความรับผิดชอบทางการเมืองที่พูดาึง ความรับผิดชอบทางการเมืองพูดาึงหมายความว่าอย่างไร เพราะว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐที่พูดาึง ก็คือมีเจ้าหน้าที่ประจำคือพวกปลัดกระทรวง อธิบดีอะไรพวกนี้ พวกนี้ต้องรับผิดชอบด้วยไหม รับผิดชอบอย่างไร รับผิดชอบด้วยการลาออกหรืออย่างไร เรื่องการลงโทษทางวินัยก็จบไปแล้ว การลงโทษทางวินัยก็เป็นเรื่องของสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติที่ได้ดำเนินการไปตั้งแต่ต้นแล้ว อย่างหัวหน้าพรรคก็อยู่ในเจ้าหน้าที่ำ้าหากว่าสมาชิกลูกพรรค สมมุติสมาชิกลูกพรรค ผู้แทนราษฎรที่เป็นสมาชิกลูกพรรคและกระทำผิด หัวหน้าพรรคก็ต้องเป็นผู้บังคับบัญชา าูกไหม แล้วหัวหน้าพรรคต้องรับผิดชอบไหม รับผิดชอบอย่างไรครับ ผมว่ากรณีนี้า้าจะเขียนให้ชัดเจนลงในเจตนารมณ์อาจจะไม่ได้ให้ยืดยาวในตัวบทกฎหมาย แต่ว่าเขียนในเจตนารมณ์ เพราะว่ามันจะได้ไม่มาากเาียงแล้วก็ต้องมาตีความกันให้วุ่นวายอีก ในมาตรา ๗๕ วรรคหนึ่ง ซึ่งพูดาึงผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและผู้นำอื่นในภาครัฐ อย่างน้อยต้องไม่กระทำหรือปฏิบัติดังนี้ มีคำว่า อย่างน้อย อย่างน้อยตรงนี้มี ๒ ครั้ง ในมาตรานี้ ใน (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖) ผมมองว่าที่วงเล็บไว้นี้มันเป็นความผิดทางวินัย ของข้าราชการหรือความผิดทางวินัยของส่วนต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน (๒) การผิดศีลธรรม การอะไรพวกนี้ ผมว่าน่าจะตัดออกทั้งวรรค ตัดออกทั้งวรรคแล้วก็นำเรื่องนี้ไปกำหนด ในสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติน่าจะดีกว่า สำหรับในส่วนมาตรา ๗๖ มาตรา ๗๗ ก็มีคนพูดแล้ว ผมขออนุญาตจบคำชี้แจงแค่นี้ ขอบคุณครับ