สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๒๔ · ๘ เมษายน ๒๕๕๘

พนา ทองมีอาคม หารือเรื่องโทรคมนาคมและการสื่อสาร โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของโทรคมนาคมในการประกอบกิจการโทรทัศน์ และผลกระทบต่อสังคมที่อาจเกิดขึ้น หากไม่ได้รับการดูแลอย่างดี นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการส่งเสริมสื่อโทรคมนาคม ให้ประชาชนมีสิทธิเข้าถึงได้ และสนับสนุนการวิจัยพัฒนาด้านสื่อสาร รวมถึงการส่งเสริมชุมชน และสนับสนุนผู้ประกอบกิจการบริการชุมชน นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการสนับสนุนผู้บริโภค โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการคุ้มครองผู้บริโภคจากการโฆษณาที่ไม่จริง และการสนับสนุนการศึกษาเกี่ยวกับการใช้สื่ออย่างมีเหตุผล และหารือเรื่องการจัดสรรเงินจากกองทุน กทปส. ที่มีประโยชน์ แต่กำลังจะถูกโอนย้ายไปเป็นกองทุนพัฒนาดิจิทัล และเสนอให้ควรมีแหล่งเรียกเก็บเงินจากผู้ได้ประโยชน์จากการพัฒนาดิจิทัล

นายพนา ทองมีอาคม กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานครับ ผม พนา ทองมีอาคม นะครับ กระผมเองร่วมอยู่ในอนุกรรมาธิการชุดนี้ด้วย แต่ในฐานะที่เคยทำหน้าที่ของ กสทช. และเคยเป็นกรรมการกองทุน กทปส. อยู่ด้วยนะครับ ก็ใคร่ขออนุญาตจะชี้แจงเพิ่มเติม ในรายละเอียดนิดหนึ่งนะครับ ในส่วนของผมนี้จะเป็นการร่วมคิดเพื่อความเข้าใจร่วมกัน ในหลักการพื้นฐานบางอย่างรวมถึงเสนอข้อคิดเห็นสำหรับสิ่งที่กำลังดำเนินการอยู่เกี่ยวกับ พระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่แล้วก็เกี่ยวกับเรื่องกองทุนนะครับ

ก่อนอื่นใคร่ขออนุญาตท่านประธานกล่าวถึงลักษณะและความแตกต่างของ กิจการ ๓ ชนิดซึ่งเกี่ยวข้องกันอยู่นะครับ กิจการ ๓ ชนิดนี้ก็เป็นเรื่องของกิจการโทรคมนาคม กิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ และกิจกรรมธุรกรรมทางแพ่งและพาณิชย์ ทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือที่เราเรียกว่าเป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจดิจิทัลโดยตรงนะครับ ตรงนี้ เป็น ๓ เรื่องที่ควรจะเข้าใจก่อนที่เราจะไปแก้ไขหรือเข้าไปเปลี่ยนแปลงอะไรโดยที่พื้นฐาน ไม่เห็นถึงผลกระทบที่จะมีต่อกันนะครับ

เพื่อให้เข้าใจร่วมกันนะครับ ผมขออนุญาตนะครับ อยากจะชี้ให้เห็นถึงโครงสร้าง พื้นฐานทางโทรคมนาคมนะครับ โทรคมนาคมเป็นเรื่องโครงสร้างพื้นฐานทางด้านกายภาพ เป็นสาธารณูปโภคที่เน้นบริการพื้นฐานและการเข้าถึงอย่างเท่าเทียม มีลักษณะเป็นโครงข่าย เป็นกิจกรรมที่ถูกกำกับและถูกควบคุมกำไร มีการขยายตัวค่อนข้างช้าเนื่องจากการลงทุนสูงแล้ว ก็เป็นกิจกรรมที่ถูกควบคุมด้วยนะครับ สิ่งที่โทรคมนาคมทำให้กับสังคมก็คือการให้บริการ การเชื่อมต่อ สิ่งที่ประชาชนได้รับก็คือการสื่อสารที่สะดวกและเท่าเทียมกัน นี่เป็นธรรมชาติ คร่าว ๆ ของกิจการโทรคมนาคม ตรงนี้ก็เป็นรูปที่แสดงให้เห็นว่าโดยตัวมันเองมันเป็นโครงสร้าง ทางกายภาพ เป็นอินฟราสตรัคเจอร์ หรือโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ เหมือนกับที่บางท่าน เรียกว่าเป็นฮาร์ด สตรัคเจอร์ หรือฮาร์ด อินฟราสตรัคเจอร์ ก็คือเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีตัวตน แล้วก็จับต้องได้นะครับ

ขออนุญาตไปอีกสไลด์ (Slide) หนึ่งนะครับ ก็เป็นเรื่องของโทรคมนาคมและ การสื่อสาร อันนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่าตัวโทรคมนาคมเองกับการสื่อสารมวลชน จริง ๆ แล้วมันแยกไม่ออก ผมอยากกราบเรียนอย่างนี้ครับว่าการให้บริการกิจการโทรทัศน์นั้น จริง ๆ แล้วก็จะต้องพึ่งพาโครงสร้างทางโทรคมนาคมด้วย ในอดีตใครที่จะประกอบกิจการ โทรทัศน์ก็ต้องจัดตั้งโครงข่ายโทรคมนาคมของตัวเองนะครับ แล้วก็แพร่ภาพออกอากาศไปทาง โครงข่ายนั้น โครงข่ายไปถึงไหนก็ต้องไปสร้างรีพีทเตอร์ (Repeater) หรือไปสร้างรีเลย์ (Relay) ที่จะส่งต่อไปเรื่อย ๆ ให้ครอบคลุมทั้งหมดเป็นโครงข่ายครอบคลุมทั้งประเทศ แต่นั่นก็เป็นส่วน ที่เป็นโทรคมนาคม แต่โดยธรรมชาติของกิจการทางด้านวิทยุโทรทัศน์นั้นเนื้อหาที่ประชาชน แสวงหาจริง ๆ แล้วไม่ใช่เรื่องการเชื่อมต่อ และไม่ใช่ฮาร์ด อินฟราสตรัคเจอร์ ธรรมชาติของ กิจการกระจายเสียงโทรทัศน์นี้นอกจากคงเป็นโครงข่ายโทรคมนาคมแล้วสิ่งที่เสนอเป็นเนื้อหา คนที่ต้องการจากกิจการวิทยุโทรทัศน์นั้นเขาต้องการเนื้อหาครับ แล้วสิ่งที่ประชาชนได้ รับจากเนื้อหาเหล่านั้น เราสามารถกล่าวได้คร่าว ๆ ว่าประกอบด้วยข้อมูลข่าวสารที่ประชาชน จะได้รับ ประกอบด้วยความรู้ ความบันเทิง ประสบการณ์และวัฒนธรรม ตรงนี้เป็นส่วนที่ สำคัญมากเพราะมีผลกระทบต่อสังคมอย่างมหาศาล แล้วถ้าเผื่อเราไม่ดูแลให้ดีสังคมอาจจะถูก สื่อสารมวลชนชักจูงไปทางที่เราอาจจะไม่ปรารถนาก็ได้นะครับ นี่คือธรรมชาติของเขานะครับ

ผมขออนุญาตมาพิจารณากันในเรื่องของธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ นี่เป็นสิ่งที่ ใหม่มากนะครับ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาเมื่อไม่นานนี้เองนะครับ ถ้าเรานึกย้อนหลังไปสัก ๒๐-๓๐ ปี บางทีเรานึกภาพไม่ออก ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์นี้เป็นการประกอบกิจการบนโครงข่ายกายภาพ ของการสื่อสาร ตรงนี้เรามองได้ว่าเป็นโครงสร้างเสมือนที่ไม่มีตัวตน หรือที่บางคนเรียกว่า ซอฟต์ อินฟราสตรัคเจอร์ คือเรามีโครงข่ายทางกายภาพ แต่การติดต่อบนโครงข่ายจะติดต่ออย่างไร จะใช้มาตรฐานอะไร กฎหมายจะรับรองอย่างไร หรืออะไรทั้งหมดตรงนี้เป็นสิ่งที่สร้างขึ้น เป็นสิ่งที่ เราประดิษฐ์ขึ้นมานอกเหนือจาก ฟิซซิเคิล (Physical) ธรรมชาติของมันที่มีอยู่ ตรงโครงสร้าง ที่ไม่มีตัวตนนี้ ถ้าเรามองแล้วเป็นโครงสร้างในทางธุรกิจของอนาคตที่มีผลมากต่อระบบเศรษฐกิจ ตรงนี้ก็ตอกย้ำที่คุณวสันต์ได้กราบเรียนไปแล้วว่าความสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัลนี้เราไม่ได้ มองข้ามเลย สิ่งที่เราเห็นวันนี้เป็นเพียงในระยะเวลาปัจจุบัน แต่ในอนาคตมันจะเติบโตมากกว่านี้ จะเติบโตมากกว่ามาก ระบบตรงนี้ปัจจุบันนี้ถ้าเผื่อเราพูดถึงว่าธุรกิจบนโครงข่ายเสมือนหรือ เรากำลังพูดถึงว่าการทำธุรกรรมทางแพ่งและพาณิชย์บนโครงข่าย ผมขออนุญาตเว้นในส่วนของ รัฐ จริง ๆ แล้วรัฐก็ได้ประโยชน์จากตรงนี้เยอะเหมือนกัน แต่เอาในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจ โดยตรง จะเห็นว่าตรงนี้ระบบการแลกเปลี่ยนกรรมสิทธิ์และการทำนิติกรรมต่าง ๆ ปัจจุบัน มันทำผ่านอิเล็กทรอนิกส์ ประหยัดกระดาษไม่ต้องเสียเวลาเดินไปเดินไป แล้วสามารถเก็บได้ไม่ใช้ เนื้อที่ แล้วย่นโลกมาให้เหลือแคบนิดเดียว ตรงนี้สามารถประหยัดเวลาและต้นทุนทางธุรกิจได้ มหาศาล ผมอยากจะชี้ให้เห็นตรงนี้ครับว่าเอาเฉพาะส่วนของธนาคารอย่างเดียว ภาคการเงิน ธนาคาร ปัจจุบันเราไปธนาคารเราจะเห็นว่ามีพนักงานไม่กี่คน แล้วคนจำนวนเยอะเดี๋ยวนี้ ไม่ไปยืนหน้าเคาน์เตอร์ (Counter) ไปให้พวกเทลเลอร์ (Teller) เบิกนับเงิน ทำกันทางบ้าน ใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ แล้วตรงนี้จะมีมากขึ้นทุกวัน สมัยก่อนต้องใช้รถบรรทุกเช่นพวกบริงค์ส (Brinks) พวกอะไรพวกนี้ ขนเงินกันเป็นหอบเป็นถุง ปัจจุบันการโอนถ่ายเงินของจริงน้อยมาก เป็นทางอิเล็กทรอนิกส์เสียเยอะ ปริมาณเงินตรงนี้ถ้าเผื่อเราคิดถึงมูลค่าในทางเศรษฐกิจหรือ มูลค่าที่เป็นตัวเงินมากมหาศาล มากอย่างที่เราคิดว่าวันหนึ่งเกินครึ่งหรือค่อนของจีดีพี (GDP) มันจะมีการโอนถ่ายเงินทางการเงินผ่านโครงข่ายตรงนี้ ตรงนี้มีการขยายตัวขึ้นทุกวัน อย่างที่กราบเรียนแล้วว่าปัจจุบันที่เราเห็นเป็นเพียงเริ่มต้นเท่านั้นเอง ในอนาคตจะมีมากกว่านี้ อีกเยอะ นี่คือธรรมชาติของธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ผมอยากให้ดูตรงนี้ครับ โครงสร้าง พื้นฐานของธุรกรรมดิจิทัลที่ว่าเป็นโลกเสมือน ผมขอเอาคร่าว ๆ ขอเอาหน่วยงานที่เรียกว่าเอ็ตดา (ETDA) หรือจริง ๆ ก็อาจจะเรียกว่าเป็นสำนักงานธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ตรงนี้งานของเขา เป็นเรื่องของการกำหนดมาตรฐาน วิจัย สำรวจมาตรฐาน เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรม จัดทำ ข้อเสนอเกี่ยวกับมาตรฐาน ทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการรับรองการทำนิติกรรม ต่าง ๆ ตรงนั้นในเรื่องของความปลอดภัย ในเรื่องของความสะดวกต่าง ๆ ตรงนี้มีเยอะผมจะ ขออนุญาตไม่ใช้เวลาตรงนี้มาก นอกจากว่าเป็นงานด้านกลยุทธ์มาตรฐาน แล้วก็ทำหน้าที่ในการ พัฒนามาตรฐาน แล้วก็รับรองมาตรฐาน ตรงนี้ละครับที่โครงข่ายเสมือนเกิดขึ้น โครงข่าย ที่เรียกว่า ซอฟต์ อินฟราสตรัคเจอร์ เกิดขึ้น เพราะถ้าไม่มีการกระทำสิ่งเหล่านี้ ธุรกรรม ทางอิเล็กทรอนิกส์แทบจะเป็นไปไม่ได้ แต่อย่างที่กราบเรียนแล้วว่าธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ตรงนี้ เป็นสิ่งที่ก่อประโยชน์มหาศาลให้แก่ระบบเศรษฐกิจและที่สำคัญก็คือมันเป็นธุรกิจทำกำไร ให้คนเยอะ ตรงนี้มีเหตุผลที่เราจะต้องสนับสนุนแต่ว่าคำถามก็คือว่ากฎหมายที่ออกใหม่นี้ กำลังจะเอาเงินจากโทรคมและวิทยุโทรทัศน์เพื่อเอาไปพัฒนาทางธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ทั้ง ๆ ที่ มันเป็นสิ่งที่แตกต่างกัน ก็อยากจะถามครับ ว่าทำไมประเทศไทยจึงเอาเงินจากกิจการที่เป็นโครงสร้างพื้นฐาน และสาธารณูปโภค ไปอุดหนุนกิจกรรมที่แสวงหากำไร ที่พูดตรงนี้ไม่ได้หมายความว่าผมมองไม่เห็นความสำคัญ ของกิจกรรมแสวงหากำไร แต่กิจกรรมที่แสวงหากำไรเมื่อตัวเองมีกำไรก็ควรเข้ามารับภาระตรงนี้ ไม่ใช่เอาเงินจากกิจการอื่นเข้ามา ซึ่งผมคิดว่าไม่มีความชอบธรรมอย่างยิ่งเลย ตรงนี้อยากจะชวน ท่านผู้มีเกียรติติดตามตรงนี้ต่อไปอีกนิดหนึ่งนะครับ ผมอยากจะให้ดูว่าปัจจุบันนี้กองทุน กทปส. หรือที่เรียกกันง่าย ๆ ว่ากองทุน กสทช. มีลักษณะอย่างไร ผมขออนุญาตไปตามตัวหนังสือ นิดหนึ่งเพราะตรงนี้เป็นพันธกิจตามกฎหมายของเขาในพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ พ.ศ. ๒๕๕๓ มาตรา ๕๒ ให้จัดตั้งกองทุนขึ้นในสำนักงาน กสทช. เรียกว่ากองทุนวิจัยและพัฒนา กิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมเพื่อประโยชน์สาธารณะ นี่ก็คือกองทุน กทปส. ที่เราเรียกกันหรือกองทุน กสทช. ที่เรียกกัน วัตถุประสงค์กองทุนมีดังนี้ นะครับ อันนี้สำคัญผมอยากจะเชิญท่านให้ช่วยกันพิจารณาตรงนี้รายละเอียด เพราะตรงนี้ จะเป็นสิ่งที่หายไป แต่โดยเนื้อแท้แล้วมันเป็นสิ่งที่ดี

ข้อ ๑ ดำเนินการให้ประชาชนได้รับบริการด้านกิจการกระจายเสียง กิจการ โทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมอย่างทั่วถึง ตลอดจนส่งเสริมชุมชนและสนับสนุน ผู้ประกอบกิจการบริการชุมชนตามมาตรา ๕๑ ผู้ประกอบกิจการชุมชนตรงนี้ก็หมายถึง สื่อชุมชนที่ชาวบ้านสามารถใช้ได้ แล้วก็เป็นส่วนซึ่งผมคิดว่าเป็นหัวใจสำคัญอันหนึ่ง ของการปฏิรูปสื่อ เพราะเราต้องการให้ประชาชนสามารถเข้าถึงสื่อได้และสามารถใช้สื่อได้ รวมถึง ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ เพราะฉะนั้นตรงนี้เป็นส่วนสำคัญอันหนึ่ง

อีกวัตถุประสงค์หนึ่ง เป็นเรื่องของการส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนา ทรัพยากรสื่อสาร เป็นเรื่องของการวิจัยและพัฒนาด้านกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และ กิจการโทรคมนาคม รวมทั้งความสามารถในการรู้เท่าทันสื่อเทคโนโลยีด้านการใช้คลื่นความถี่ เทคโนโลยีด้านสารสนเทศ เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้พิการ ผู้สูงอายุ หรือ ผู้ด้อยโอกาส ตลอดจนอุตสาหกรรมโทรคมนาคมและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง ท่านผู้มีเกียรติครับ ในครั้งที่พวกผมยังทำงานกันอยู่ที่กองทุนนี้ เราพูดกันเสมอว่ากองทุนนี้เป็นกองทุน เพื่อความเมตตา เรากำลังจะช่วยคนที่พิการ คนที่ด้อยโอกาส คนที่เข้าไม่ถึงวิทยุโทรทัศน์ เข้าไม่ถึงกิจการโทรคมนาคมให้สามารถเข้าถึงได้ คนที่ไม่สามารถใช้ประโยชน์ จากสิ่งเหล่านี้ ให้เขาสามารถใช้ประโยชน์ได้ ไม่ได้อยู่ในความไม่รู้อีกต่อไปนะครับ เรามองว่า การส่งเสริมตรงนี้เราส่งเสริมทั้งการวิจัยและพัฒนาทางด้านกิจการสำคัญทั้ง ๓ นี้ ทั้งวิทยุ โทรทัศน์ ทั้งโทรคมนาคมและสารสนเทศให้มีความก้าวหน้า การพัฒนาตรงนี้มันไม่ใช่ การพัฒนาทางด้านเทคโนโลยีอย่างเดียว มันหมายถึงการพัฒนาทางด้านสังคมด้วย ซึ่งตรงนี้ผมว่า เป็นสิ่งที่สำคัญมากและในอนาคตถ้ามันหายไปผมอยากจะกราบเรียนว่าโดยส่วนตัวผม ผมจะรู้สึก เสียใจมากแล้วก็เสียดายสิ่งที่การปฏิรูปสื่อและการทุ่มเททำงานทางด้านนี้ทั้งภาควิชาการ ภาคเอ็นจีโอ (NGO) หรือภาคประชาชน และภาคสื่อจะต้องขาดหายจากอันนี้ไป

ในวัตถุประสงค์ต่อไปของกองทุน กทปส. ส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนา บุคลากรด้านกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ กิจการโทรคมนาคม และเทคโนโลยีสารสนเทศ ตลอดจนการดำเนินการขององค์กรซึ่งทำหน้าที่จัดทำมาตรฐานทางจริยธรรม การประกอบอาชีพ หรือวิชาชีพตามกฎหมาย ว่าด้วยการประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ท่านผู้มีเกียรติครับงานสื่อเป็นงานที่เราไม่ต้องการตกอยู่ในอำนาจรัฐ หรืออำนาจทุน หรืออำนาจ ทางการเมือง เพราะฉะนั้นเราอยากให้เขาอยู่ แต่เขาเองต้องพัฒนาต้องยกระดับมาตรฐาน ถ้าไม่มี เงินตอนนี้ก้อนนี้การพัฒนามาตรฐานจะเป็นไปด้วยความยาก เพราะการพัฒนานี้นอกจาก เราจะพัฒนาบุคลากรซึ่งยังอยู่ในวัยศึกษาให้เติบโตเข้ามาสู่แรงงานทางด้านนี้ เราก็ยังพัฒนาคนที่อยู่ในวิชาชีพนี้ให้เขามีมาตรฐานวิชาชีพดีขึ้น ไม่ลุ่ม ๆ ดอน ๆ เหมือนเก่า สมัยก่อนท่านคิดดูว่าสมาคมวิชาชีพสื่อไม่มีรายได้ คนทำสื่อก็ไม่ใช่คนรวย โดยเฉพาะ คนที่ทำสื่อด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เงินรายได้สมาคมไม่มีก็ต้องไปจัดกอล์ฟ แล้วก็ไปขอห้างร้าน ผู้โฆษณา ไปขอความเกื้อหนุนจากหน่วยราชการ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มันไม่ใช่สิ่งที่ชอบเลย แต่ในฐานะ คนที่ศึกษาทางด้านนี้อยู่ ผมมองผมก็เข้าใจ แล้วก็เห็นใจคนที่ทำงานวิชาชีพนี้เพราะถ้าเขาไม่ทำ เขาก็ไม่สามารถที่จะทำอะไรได้เลย เพราะฉะนั้นได้ทุนมาบ้างเพื่อจะพัฒนาวิชาชีพเขา มันก็ยังดีกว่าไม่มีการพัฒนาเลย ถึงแม้วิธีได้เงินนั้นมาก็อาจจะกระอักกระอ่วนใจอยู่บ้าง อันนี้ เป็นสิ่งที่มีอยู่ เพราะฉะนั้นกองทุนตรงนี้ถ้าสามารถมีอยู่เราก็สามารถที่จะพัฒนาตรงนี้ต่อไปได้

ในวัตถุประสงค์ข้อ ๔ สนับสนุนส่งเสริมและคุ้มครองผู้บริโภคด้านกิจการ กระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม นี่ก็เป็นอีกส่วนหนึ่งผู้บริโภคทั่วประเทศ อยู่กันกระจัดกระจาย อำนาจต่อรองไม่มี สิ่งที่เห็นโฆษณาอยู่ในวิทยุโทรทัศน์ มองแล้วชีวิตตัวเอง เหมือนเป็นอมตะ ทุกโรครักษาหายได้หมด นอกจากนั้นมีเสื้อกั๊กตัวเดียวท่านก็สามารถอยู่ยง คงกระพันได้ เราโฆษณากันแบบนั้น แล้วก็ทำให้ประชาชนเชื่อกันแบบนั้น แต่ขณะเดียวกัน ทางด้านการศึกษาเราบอกว่าเรากำลังพยายามจะสร้างสังคมให้เราเป็นสังคมทางวิทยาศาสตร์ แต่ว่าเราปล่อยให้มีการมอมเมา ตัวสมาคมสื่อเองบางครั้งก็เล็กเกินไปที่จะไปจัดการกับปัญหา พวกนี้ได้ กลุ่มคุ้มครองผู้บริโภคเองก็สามารถที่จะเข้าไปช่วยตรงนี้ได้ แต่ปัจจุบันท่านเอง ก็มีงานเต็มมือ แล้วก็ต้องการความสนับสนุนเหมือนกัน กองทุนนี้ทำหน้าที่สนับสนุนทางด้านนี้ นะครับ

วัตถุประสงค์ข้อที่ ๕ สนับสนุนการดำเนินการทางด้านกฎหมายว่าด้วยกองทุน พัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ โดยจัดสรรเงินให้แก่กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและ สื่อสร้างสรรค์ ท่านผู้มีเกียรติครับ เป็นเรื่องน่ายินดีมากที่พระราชบัญญัติกองทุนสื่อสร้างสรรค์ ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาไปเมื่อเร็ว ๆ นี้ ตรงนี้เรามีความหวัง ทางผู้ที่รับผิดชอบและ มีใจกับเรื่องนี้ต่อสู้กันมาเป็น ๑๐ ปีกว่าพระราชบัญญัติอันนี้ออกมาได้ แล้วก็พึ่งเงินจากทาง กองทุน กสทช. ตรงนี้ถึงแม้ว่าจากกองทุนหนึ่งไปสู่อีกกองทุนหนึ่งแต่ท่านดูชื่อ แล้วดู วัตถุประสงค์จะเห็นว่าถึงอย่างไรก็ตามเงินที่ได้มาจากทางกระจายเสียง มันก็ไปสู่การกระจายเสียง จากสื่อไปสู่สื่อ จากโทรคมนาคมไปสู่สื่อ ซึ่งมันก็อยู่ในกลุ่มเดียวกันในยุคของหลอมรวมสื่อ แต่ตรงนี้เงินจะย้ายกลับไปที่กองทุนพัฒนาดิจิทัล แล้วก็แล้วแต่เขาจะจัดสรรให้กองทุน สื่อสร้างสรรค์ ซึ่งผมว่าความเข้าใจจะต่างกันระหว่างคน ๒ กลุ่มนี้

นี่คือวัตถุประสงค์ของกองทุนนี้ ผมอยากดูทั้ง ๕ ข้อนี่คือวัตถุประสงค์ที่หายไป ถ้าจะเหลืออยู่บ้างก็อาจจะเรียกว่าเป็นเศษเสี้ยวเล็ก ๆ หรือว่าพอไม่ให้อะไร พอเป็นพิธีหรืออะไร ทำนองนั้น ผมอยากจะชวนพวกเราให้ไปดูในเรื่องของกองทุนดิจิทัลที่กำลังจะสร้างขึ้น อันนี้คือ สิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น ๕ วัตถุประสงค์ที่ผมว่าเมื่อครู่นี้กำลังจะหายไปถ้าจะเหลือก็เหลือเพียงแค่ เป็นพิธีเท่านั้นเอง แต่สิ่งที่จะเกิดขึ้นคืออะไร มาตรา ๕ ในพระราชบัญญัติกองทุนพัฒนาดิจิทัล เพื่อเศรษฐกิจและสังคม ให้จัดตั้งกองทุนขึ้นกองทุนหนึ่งในสำนักงานดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและ สังคม เรียกว่ากองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นทุน หมุนเวียนเกี่ยวกับการให้การอุดหนุนหรือให้กู้ยืมเงินแก่หน่วยงานของรัฐและเอกชนในการ ดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งรวมถึงการพัฒนา เทคโนโลยีและนวัตกรรม การวิจัย การเพิ่มประสิทธิภาพ การให้บริการ การประกอบธุรกิจ การพัฒนาบุคลากร การเสริมสร้างความรู้เท่าทันเทคโนโลยีดิจิทัล และการพัฒนาคุณภาพชีวิต การดำเนินการอื่นใดเกี่ยวกับการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ตามพระราชบัญญัตินี้ นี่คือวัตถุประสงค์กองทุนใหม่ เพื่อไปพัฒนาทางด้านดิจิทัล แต่แหล่งเงิน ที่มามาจากโทรคมนาคมและสื่อสารมวลชน ในบทเฉพาะกาลเขียนไว้อย่างนี้ นี่คือบทที่เป็น เรื่องของการประหารชีวิตกองทุน กทปส. นะครับ

มาตรา ๒๕ ให้โอนเงินและทรัพย์สินของกองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจาย เสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมเพื่อประโยชน์สาธารณะตามพระราชบัญญัติ องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจาย วิทยุโทรทัศน์และ กิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ ที่มีอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับไปเป็นของกองทุน ตามพระราชบัญญัตินี้ นี่หมายความว่ายกเงินไปทั้งหมดทั้งกองทุนเลยนะครับ

มาตรา ๒๖ บทบัญญัติแห่งกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบหรือคำสั่งอื่นใด อ้างถึงกองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะตามกฎหมายว่าด้วยองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบ กิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม ให้ถือว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบหรือคำสั่งนั้นอ้างถึงกองทุนตามพระราชบัญญัตินี้ แล้วแต่กรณี

ท่านผู้มีเกียรติครับ สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือกำลังจะเขียนกฎหมายให้กองทุน จากกองทุนหนึ่งไปเป็นกองทุนอีกกองทุนหนึ่ง โดยทั้งสองกองทุนมีวัตถุประสงค์แตกต่างกัน แล้วกำลังเอาเงินซึ่งเก็บมาเพื่อวัตถุประสงค์หนึ่งไปใช้อีกวัตถุประสงค์หนึ่ง โดยหลักการนี้ มันผิด ผมมองเทียบเคียงแล้วมันก็ไม่ได้แตกต่างกัน เราเวนคืนที่เพื่อจะมาทำโรงพยาบาล แต่ถึงเวลาเราไม่ได้สร้างโรงพยาบาล เราอาจจะสร้างศูนย์การค้า มันอาจจะเป็นประโยชน์กับ เศรษฐกิจ แต่ปัญหาก็คือโรงพยาบาลที่เราอยากจะได้มันหายไป ทำไมเราไม่หาที่ใหม่ จะทำศูนย์การค้าหรือทำอะไรก็ไปทำ โดยที่ที่เราเวนคืนมาแล้วสัญญากับประชาชนที่เขา เดือดร้อนถูกเวนคืนว่าจะสร้างโรงพยาบาล แล้วเราไม่ทำ ตรงนี้ผมว่ามันขาดความชอบธรรม ทางกฎหมาย แล้วขาดความชอบธรรมทางระบบคิดหรือแม้กระทั่งทางศีลธรรมเป็นอย่างมาก ผมอยากจะกราบเรียนพวกเราว่าได้โปรดพิจารณาว่าเงินเดิมช่วยคนยากคนจน ช่วยคนไม่มีความรู้ ช่วยคนในชุมชน ช่วยคนพิการและช่วยผู้บริโภคซึ่งไม่มีอำนาจต่อรองได้สามารถพัฒนาได้ กองทุนนี้กำลังจะถูกโอนย้ายไปเป็นกองทุนพัฒนาดิจิทัล ซึ่งโดยเหตุโดยผลแล้วธุรกิจที่อยู่บน โครงข่ายดิจิทัลนี่มันเยอะมาก สามารถที่จะเจียดเงินจากตรงนั้นมาได้สบาย ๆ ท่านผู้มีเกียรติครับ ลองนึกอุปมาอุปไมยง่าย ๆ ถึงบัตรเครดิตนะครับที่พวกเราใช้กันนี่นะครับ การใช้บัตรเครดิต มันเท่ากับเราพิมพ์เงินเพิ่มโดยที่เราไม่ได้พิมพ์เงินเพิ่ม หรือบางคนที่เรียกว่าเงินพลาสติก นั่นละครับ ตรงนี้มันมีประโยชน์กับเศรษฐกิจ เพราะว่าทำให้เรามีเงินเยอะขึ้นแต่ตรงนี้ มันก็ให้ความสะดวกแล้วมันก็มีค่าใช้จ่ายในการใช้บัตรนั้น แล้วแต่ ๒ เปอร์เซ็นต์ ๓ เปอร์เซ็นต์ หรือ ๔ เปอร์เซ็นต์ก็แล้วแต่ แต่นั่นเอกชนเขาเก็บกัน แต่รัฐเป็นคนการันตีธุรกรรมทาง อิเล็กทรอนิกส์ว่าชอบด้วยกฎหมาย มีผลทางกฎหมาย ผูกพันทางนิติสัมพันธ์ แล้ววางกฎกติกา รวมถึงมาตรฐานให้ และคุ้มครองธุรกรรมบนอิเล็กทรอนิกส์ ท่านทำไมไม่ไปเอาเงินจากส่วนนี้ ซึ่งมันมหาศาลกว่าเยอะ ทำไมต้องมาเอาเงินจากคนยาก เอาเงินจากคนพิการหรือคนด้อยโอกาส ทั้งหลายเพื่อจะมาเติมส่วนนี้ให้เต็มกับองค์กรธุรกิจ ซึ่งได้ประโยชน์จากโครงข่ายเสมือนตรงนี้ มากมหาศาล ผมว่าตอนนี้ไม่ชอบธรรมอย่างยิ่งเป็นเรื่องรับได้ยากครับท่านผู้มีเกียรติ ตรงนี้ ข้อเสนอในส่วนนี้นะครับ ไม่ควรเอาเงินจากประชาชนที่เก็บมาเพื่อวัตถุประสงค์หนึ่งไปใช้กับ อีกวัตถุประสงค์หนึ่ง วัตถุประสงค์ของการจัดให้มีกองทุน กทปส. เดิมยังมีอยู่และยังจำเป็น อย่างยิ่ง ควรปล่อยให้กรรมาธิการ สปช. ที่กำลังดำเนินการปฏิรูปในส่วนนี้อยู่ทำหน้าที่ให้เสร็จสิ้น อยากจะกราบเรียนนะครับว่าพวกเราเองก็เห็นปัญหาของกองทุนนี้อยู่ ปัจจุบันกองทุนนี้ไม่ใช่ ไม่มีปัญหา มีปัญหา และเรากำลังแก้ แต่ขณะที่เรากำลังทำงานอยู่ อีกด้านหนึ่งเรากำลังจะ ทำลายกองทุนนี้ เพื่อนสมาชิกผู้มีเกียรติครับ ผมอยากจะเรียนว่ากองทุนนี้เป็นกองทุนที่มีประโยชน์ แต่ในอดีต เนื่องจากเป็นกองทุนใหม่และมีปัญหาเรื่องกฎหมายมากในช่วง ๒-๓ ปีที่ผ่านมาเราไม่สามารถ ที่จะใช้กองทุนนี้ได้เท่าไรนัก มูลค่าของกองทุนนี้ในปัจจุบันจะมีมูลค่าอยู่ราว ๆ ๑๐,๐๐๐ ล้านบาท แต่ผมว่าตรง ๑๐,๐๐๐ ล้านบาทนี้ล่ะครับที่ทำให้เกิดการตื่นตัว แล้วก็ อยากจะได้ แล้วคิดเอาง่าย ๆ ว่าเอา ๑๐,๐๐๐ ล้านบาทนี้ไปทำธุระที่ตัวเองอยากจะทำ แต่ในความจริง ๑๐,๐๐๐ ล้านบาทตรงนี้มันไม่ได้ลอยมา มันไม่ใช่ลาภที่เราไปเก็บได้ มันเป็นสิ่งที่ กำหนดไว้เพื่อใช้ประโยชน์ทางด้านวิทยุโทรทัศน์ โทรคมนาคม และสารสนเทศ ซึ่งกฎหมาย บอกไว้ชัดเจน แต่ตรงนี้มันกำลังจะสูญหายไปแล้วเอาไปทำอีกเรื่องหนึ่ง การใช้เงินที่เป็นไปได้ น้อยมากในอดีตเป็นเรื่องที่จะต้องแก้ไข แต่ไม่ใช่หมายความว่าเรากำลังจะโยกย้ายเงินนี้ ไปสู่วัตถุประสงค์อื่น เรามีกองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สร้างประโยชน์ ให้ทางอิเล็กทรอนิกส์ ข้อเสนอก็คือควรมีแหล่งเรียกเก็บเงินจากผู้ได้ประโยชน์จากการนั้น ซึ่งนับวันมีแต่จะขยายตัวมากขึ้น แบงก์ (Bank) นี้ประหยัดเงินเยอะมากเลย เรื่องทางอิเล็กทรอนิกส์ การค้าขายอิเล็กทรอนิกส์ได้ประโยชน์ตรงนี้มาก ถ้าท่านสังเกต ในสังคมปัจจุบันนี้การซื้อขายผ่านอินเตอร์เน็ต (Internet) เยอะมากครับ แล้วมันประหยัดครับ พอซื้อขายผ่านอินเตอร์เน็ตท่านไม่ต้องไปจ่ายค่าที่เขาเรียกกันว่า จีพี (GP) หรืออะไร ก็คือ พูดง่าย ๆ ส่วนแบ่งให้กับทางห้าง ห้างสรรพสินค้าจะเรียกประมาณ ๒๕-๔๐ เปอร์เซ็นต์ จากส่วนนี้ แต่การค้าขายบนอินเตอร์เน็ตไม่มีค่าหน้าร้าน เพราะฉะนั้น ๒๐-๒๕ เปอร์เซ็นต์ไม่มี แล้วการขนส่งก็จะตัดไป เพราะไม่ต้องขนจากโรงงานไปพ่อค้าส่ง จากพ่อค้าส่งไปห้าง แล้วจากห้างค่อยขนไปสู่ผู้บริโภค เพราะการค้าขายบนอิเล็กทรอนิกส์สามารถลัดจากโรงงาน ไปสู่ผู้บริโภคได้เลย อันนี้ก็แล้วแต่ธุรกิจ ตรงนี้เป็นเรื่องใหญ่แล้วเป็นเรื่องสำคัญมาก แล้วก็ มีรายได้เยอะมาก แต่ควรจะไปเก็บจากรายได้ตรงนั้นเพื่อมาใช้กำกับดูแล แล้วก็กำหนดมาตรฐาน ของธุรกรรมทางด้านนั้น แต่ไม่ใช่เอาเงินจากคนที่ด้อยโอกาสทางด้านโทรคมนาคม ทางด้าน วิทยุโทรทัศน์เอาไปใช้ ผมว่าผิดวัตถุประสงค์ครับ ถ้าเราไม่สามารถเก็บเงินจากทางพาณิชย์ ตามที่เป็นอยู่มาใช้กับกองทุนที่สร้างขึ้นใหม่ ผมใคร่เสนออย่างนี้ครับ สปช. เรารับภาระเข้ามา ตรงนี้ เสนอแก้พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ให้มีกองทุนของตัวเอง ในพระราชบัญญัตินั้นโดยไม่ต้องมาแย่งชิงเงินจากส่วนสำคัญอื่น ซึ่งผมคิดว่าตรงนี้เป็นเรื่องที่ ไม่ชอบธรรมอย่างยิ่ง ผมขอขอบพระคุณที่ประชุมนี้ที่ให้ผมใช้เวลาพูดเรื่องนี้ ซึ่งก็ล่วงเลยไป พอสมควร จริง ๆ แล้วใจผมเองยังอยากพูดถึงพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ อีกส่วนหนึ่ง แต่ผมคิดว่าเวลาควรจะสงวนไว้ให้พวกเราในที่ประชุมนี้ได้ใช้แสดงความคิดเห็น แต่สำหรับเรื่องนั้นก็เป็นเรื่องสำคัญอีกเรื่องหนึ่ง แล้วก็เป็นเรื่องที่คณะกรรมาธิการชุดนี้ กำลังดำเนินการอยู่อย่างเร่งรีบเหมือนกัน แล้วจะมีผลกระทบไปนานมาก อาจจะกระทบไปถึง พระราชบัญญัติวิทยุโทรคมนาคม ปี ๒๔๙๗ เป็นพระราชบัญญัติที่สร้างขึ้นตั้งแต่ปี ๒๔๙๗ เรายัง ไม่มีอินเตอร์เน็ต ระบบดิจิทัลยังไม่มีในยุคนั้น หรือมีก็น้อยมาก อยู่ในวงการคอมพิวเตอร์เล็ก ๆ เท่านั้นเอง เป็นเรื่องใหญ่ที่เราจะต้องทำกันต่อไป แต่วันนี้สิ่งที่ผมใคร่วิงวอนจากที่ประชุมนี้ก็คือ ช่วยพิจารณาและเล็งเห็นถึงความสำคัญของกองทุน กทปส. ซึ่งจะใช้พัฒนาลูกหลานและอนาคต ของประเทศเราทางด้านโทรคมนาคม วิทยุโทรทัศน์และสารสนเทศ ขอบพระคุณมากครับ