สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๒๒ · ๑ เมษายน ๒๕๕๘

กษิดิ์เดชธนทัต เสกขุนทด หารือเรื่องเกษตรกรรมไทย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของเกษตรกรที่มีประสบการณ์และความรู้ในการพัฒนาเกษตรกรรมให้มีคุณภาพและยั่งยืน และเสนอแนะว่าควรให้เกษตรกรมีโอกาสและระบบสวัสดิการที่ดีในการทำเกษตรกรรมยั่งยืน และให้นิสิต นักศึกษาที่สำเร็จการศึกษากลับไปทำเกษตรกรรมได้ และเรียกร้องให้รัฐสนับสนุนเกษตรกรรมยั่งยืน โดยเสนอ 3 ข้อ 3 ประเด็น

นายกษิดิ์เดชธนทัต เสกขุนทด

เรียนท่านประธาน ท่านสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ผม กษิดิ์เดชธนทัต เสกขุนทด หมายเลข ๐๐๑ จังหวัดนครราชสีมาครับ ต้องยอมรับ ข้อเท็จจริงนะครับว่าประเทศไทยเองก็คงต้องมีอาชีพเกษตรกรรมเคียงคู่ประเทศต่อไป ปฏิเสธไม่ได้แน่นอน เพราะฉะนั้นแล้วก็น่าจะเป็นหลักของอาชีพคนไทยตลอดไป ผมได้สัมพันธ์กับเพื่อน ๆ ที่เป็นเจ้าพนักงานเกษตร สัมพันธ์กับพี่น้องเกษตรกรรมที่เชื่อมโยง เป็นเครือข่ายเกษตร สัมพันธ์กับพี่น้องประชาชนในจังหวัดนครราชสีมาที่ได้มีโอกาสได้ลงจัดเวที ๑๕ เวทีในจังหวัดนครราชสีมา มีข้อสรุปสำคัญอยู่ ๒-๓ หัวข้อที่เข้าใจว่ายังไม่ได้ถูกบรรจุ ลงในเอกสารชิ้นนี้ ก็เลยอยากขออนุญาตเพิ่มเติม

ประการที่ ๑ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติท่านหนึ่งได้เอ่ยว่าถ้าพูดถึงเกษตรน่าจะมี ๒ ลักษณะ เกษตรเชิงพาณิชย์ที่เรียกว่า เกษตรอุตสาหกรรม กับเกษตรที่นำไปสู่คุณภาพชีวิต สาระของเกษตรกรรมที่นำไปสู่คุณภาพชีวิตต้องยอมรับข้อเท็จจริงว่า ณ วันนี้เครือข่าย เกษตรกรที่เชื่อมโยงกันทั้งระดับภูมิภาค แล้วก็ระดับประเทศพูดถึงเรื่องคำว่า เกษตรกรรม ยั่งยืน เอกสารชิ้นนี้ยังไม่ได้มีน้ำหนักเรื่องคำว่า เกษตรกรรมยั่งยืน มากนัก ซึ่งผมเข้าใจว่า เกษตรกรรมยั่งยืนจะเหมาะสมกับเกษตรกรรายย่อย ส่วนเกษตรกรรมที่นำไปสู่ความเป็น อุตสาหกรรมมันน่าจะสัมพันธ์กับเกษตรกรรายใหญ่ ทีนี้ถ้าพูดถึงเกษตรกรรมยั่งยืน ผมมีความคิดอย่างนี้ อันที่ ๑ ผู้ที่มีประสบการณ์บทเรียน แล้วก็มีความรู้ความสามารถ และเชี่ยวชาญไม่ใช่นักวิชาการ แล้วก็ไม่ใช่กระทรวง ทบวง กรมไหนทั้งสิ้น คนที่เชี่ยวชาญที่สุด คือเกษตรกรที่มุ่งหน้าในการที่จะทำคุณภาพชีวิตเรื่องนี้ มันมีโครงข่าย มันมีคนปฏิบัติการเรื่องนี้ มันมีรูปธรรมเยอะแยะมากมาย ทำอย่างไรถึงจะยกระดับชุดเกษตรกรรมยั่งยืนตรงนี้ ให้มันเป็นอาชีพที่สอดคล้องกับเกษตรกรให้มากที่สุด ข้อเสนอก็คือว่าถ้าสมมุติว่าเกษตรกร จะทำเรื่องเกษตรกรรมยั่งยืนมันมีช่องโอกาสและระบบสวัสดิการอย่างไร คนที่ทำแล้วไม่ใช้ สารเคมี ไม่ใช้ยาฆ่าแมลง เราทำเกษตรที่มันเป็นคุณภาพ ระบบทุนที่จะสนับสนุนของด้านนี้ มันน่าจะเป็นทุนที่อัตราดอกเบี้ยที่แตกต่างกับเกษตรอุตสาหกรรม ในขณะเดียวกัน นิสิต นักศึกษาที่บอกว่ามาร่ำมาเรียน แล้วก็ไปเป็นเจ้าคนนายคนไม่ได้กลับไปทำเกษตรกรรม ถ้าเราบอกว่าเราจะปฏิรูประบบเกษตรกรรมแล้วก็ให้เกษตรกรรมเป็นอาชีพหลักของประเทศต่อไป บัณฑิตที่ต้องกลับไปเป็นเกษตรกรมันน่าจะมีโอกาสในระบบสวัสดิการที่มีคุณค่า มีคุณูปการ ต่อประเทศ แล้วกลับไปพัฒนาเกษตรให้มันมีคุณภาพมากขึ้น อันนี้คือคำว่า เกษตรกรรมยั่งยืน

อันที่ ๒ เรื่องการจัดการเชิงระบบของเกษตร วันนี้ต้องยอมรับข้อเท็จจริง ภาคเกษตรที่พูดถึงเรื่องเกษตรคุณภาพชีวิต เริ่มหายไปไปเป็นเกษตรเชิงพาณิชย์ มันทำให้เห็นว่า พื้นที่ทางการเกษตร พื้นที่อาหารที่มันมีคุณภาพมันถูกรุกรานและรุกคืบเข้าไป อ้อยลงไป ในแปลงนา มันสำปะหลังลงไปในแปลงนา วันนี้คนที่ทำเรื่องอาหารน้อยลง มันจะจัดระบบ ความสัมพันธ์อย่างไรระหว่างพืชพลังงานกับพืชอาหารที่มันเป็นคุณค่าของประเทศตรงนี้ น่าจะมีชุดข้อเสนอเหล่านี้เข้าไปด้วย ในขณะเดียวกันได้มีโอกาสได้พูดคุยกับเวทีของ พี่น้องเกษตรกรในจังหวัดนครราชสีมา ใน ๑๕ พื้นที่มีข้อสรุปเดียวก็คือว่าถ้าเกษตรกรรมจะให้มี คุณภาพก็คือต้องมีการจัดการระบบน้ำ การจัดการระบบน้ำไม่จำเป็นจะต้องการทำเหมือง ฝายขนาดใหญ่ ใช้ทฤษฎีรังผึ้ง ใช้แก้มลิงทุกแปลงในแปลงเกษตร นโยบายแห่งรัฐตรงนี้ ก็สามารถที่จะแปลงการจัดการน้ำไปสู่ภาคเกษตรกรรมได้อย่างดี

ในขณะเดียวกันอันที่ ๓ อันสุดท้ายอย่างที่ผมได้เกริ่นตอนแรกก็คือว่า เกษตรอุตสาหกรรมกับเกษตรคุณภาพชีวิตสักระยะหนึ่งมันจะมีคอนฟลิกท์ (Conflict) ซึ่งกันและกัน เกษตรอุตสาหกรรมจะรุกคืบขยับไปเบียดของเกษตรคุณภาพ นั่นหมายความว่าอุตสาหกรรมรายใหญ่ ที่ทำเรื่องการเกษตรวันนี้มันทำลายอาหาร ทำลายวัฒนธรรม ถ้าบอกว่าเกษตรคือวัฒนธรรมไทย วันนี้เยาวชนคนไทยไม่ได้มีโอกาสเดินไปที่ตลาดสดแล้ว เดินเข้าเซเว่นแล้วก็หยิบอาหาร สำเร็จรูป วัฒนธรรมการกินต่อจากนี้ไปคนไทยจะไม่ทำอาหาร เพราะฉะนั้นผลผลิตที่เป็น คุณภาพชีวิตของคนไทยต่อจากนี้ไปมันจะอยู่ที่เซเว่น มันจะอยู่ที่มินิมาร์ทต่าง ๆ

เพราะฉะนั้นผมอยากเสนอ ๓ ข้อ ๓ ประเด็น เรื่องเกษตรกรรมยั่งยืนน่าจะมี นโยบายแห่งรัฐที่สนับสนุนปรับบทบาทของเกษตรที่ไปนั่งคีย์คอมพิวเตอร์ ซึ่งไม่ได้มีความถนัด อะไรเลย มันน่าจะเข้าไปอยู่ในแปลงเกษตรกับพี่น้องประชาชนทำงานวิจัยและยกระดับ คุณภาพชีวิตของงานเกษตร ขอบคุณครับท่านประธานครับ