กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม รองศาสตราจารย์ประเสริฐ ชิตพงศ์ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติจากจังหวัดสงขลา ขออนุญาตที่จะมีความคิดเห็นในเรื่องของการศึกษาของคณะกรรมาธิการในครั้งนี้ บางประการ ในฐานะที่เป็นผู้ที่เกี่ยวข้องอยู่ในวงการเกษตร ทั้งในเรื่องของปูมหลังดั้งเดิม แล้วก็ภูมิในปัจจุบันยังอยู่ในวงการเกษตรนะครับ เล่าเรียนมาทางการเกษตรด้วย แล้วก็สอน หนังสือหนังหา แล้วก็เป็นวิทยากรอยู่ทางด้านการเกษตร ก็เลยขออนุญาตที่จะมีความเห็น แล้วก็ได้มีโอกาสเข้าไปเป็นกรรมการทางด้านการเกษตรในระดับชาติอยู่หลาย ๆ โครงการ ในขณะที่รับราชการอยู่ หรือถึงแม้จะออกจากราชการแล้วก็เลยอยากจะขอมีความเห็นมาแชร์ (Share) ในส่วนนี้นะครับ การศึกษาของรายงานนี้ต้องชื่นชมว่าได้ทำไว้ได้ครอบคลุม ได้ครบถ้วนมากมาย แต่อยากจะขอมีความเห็นสัก ๒-๓ ประการเผื่อว่าจะได้เป็นประโยชน์ เพิ่มเติมนะครับ

ลำดับแรกก็อยากจะเรียนว่า การเกษตรในบ้านเรานั้น ต้องยอมรับว่า เรามีการเกษตรอยู่ ๒ กลุ่มใหญ่ ๆ นะครับ

กลุ่มหนึ่ง ก็คือการเกษตรที่เน้นเรื่องเกษตรเศรษฐกิจ อีกกลุ่มหนึ่งก็คือ การเกษตรเพื่อคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม คุณภาพชีวิตในความหมายนี้ก็คือเป็นเรื่องของ เศรษฐกิจอยู่ด้วยเช่นเดียวกัน แต่เป็นเศรษฐกิจที่คำนึงถึงระบบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย เรื่องคุณภาพชีวิตด้วยอะไรด้วย เพราะฉะนั้นเมื่อเป็นเช่นนี้แล้วการเกษตรเศรษฐกิจนั้น ดูเหมือนว่าท่านได้ให้ความสำคัญไว้ในการศึกษานี้มากมายเลย พูดถึงเรื่องนี้ทั้งหมดเลยนี้ จะเป็นการเกษตรเชิงเศรษฐกิจจะเป็นด้านหลัก คือประกอบอาชีพเกษตร มีรายได้ แล้วก็ ดำรงชีวิตอยู่ในทางการเกษตร แต่ว่าการเกษตรเพื่อคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมนั้น รายงานนี้แทบจะไม่ได้พูดถึงเลย เมื่อครู่นี้มีท่าน สปช. ๒-๓ ท่านก็ได้เกริ่นนำไว้บ้างเล็กน้อยแล้ว แต่ผมอยากจะเรียนย้ำว่าอยากจะให้รายงานนี้ได้ให้ความสำคัญกับการเกษตรเพื่อคุณภาพชีวิต และสิ่งแวดล้อมด้วยซึ่งหมายรวมถึงการเกษตรที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ท่านได้ทรงพระกรุณาให้เป็นคำแนะนำมา ก็คือการเกษตรพอเพียงแล้วก็การเกษตรยั่งยืนรวมถึงการเกษตรอินทรีย์ ถึงแม้ว่าจะเป็นเรื่อง ของเศรษฐกิจแต่ก็เป็นเรื่องของการเกษตรเพื่อชีวิตด้วยนะครับ ซึ่งตรงนี้เองในรายงานนี้ แทบจะไม่มีเลย ไม่มีเลย ไม่ใช่แทบจะไม่มี เพราะฉะนั้นก็อยากจะฝากไปให้ทางกรรมาธิการ ลองช่วยดูว่ามีประเด็นที่จะเพิ่มเข้าไปในส่วนใดได้ประการใด การที่เอาการเกษตรไปมุ่งเรื่อง เศรษฐกิจและเป็นเศรษฐกิจที่อาจจะต้องไปเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจในระดับนานาชาติด้วย อะไรด้วย มันจริงอยู่เรามีความจำเป็น ผมได้ฟังที่กรรมาธิการท่านประธานได้พูดตอนเมื่อเช้า ว่าเราต้องอิงอยู่กับภาคการส่งออก ๖๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ เพราะฉะนั้นการเกษตรก็เป็นส่วนหนึ่ง ของการส่งออก แล้วก็เป็นเรื่องสำคัญทางเศรษฐกิจถึงแม้ว่าอาจจะไม่ใช่เป็นภาคใหญ่ เท่ากับภาคอุตสาหกรรมแต่ก็เป็นส่วนสำคัญ แต่อย่างไรก็ตามก็ไม่อยากจะให้มองข้าม เรื่องการเกษตร เรื่องคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม

ประเด็นที่ ๒ ในเรื่องปฏิรูปเกษตรที่ท่านระบุไว้มี ๔ ด้าน ปฏิรูปเกษตรกร ผมอยากเรียนว่าทำอย่างไรในรายงานนี้จะได้ให้ความสำคัญกับเกษตรกรรุ่นใหม่ เกษตรกร ที่อาจจะอยู่ในระยะเวลาของการศึกษา อาจจะศึกษาในระดับอุดมศึกษาหรือในระดับ อาชีวศึกษา ทำอย่างไรคนกลุ่มนี้ที่จะได้เข้ามาสู่การเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ ในญี่ปุ่น ในไต้หวัน ในเกาหลี เขาให้ความสำคัญกับคนกลุ่มนี้มากเพราะเขาถือว่าเกษตรในอนาคตมันต้องเป็น เกษตรที่ใช้ความรู้ ไม่ว่าเป็นเกษตรเพื่อเศรษฐกิจหรือเกษตรเพื่อคุณภาพชีวิต ต้องใช้ความรู้ ความรู้ในระดับกลาง ในระดับสูง ต้องใช้เทคโนโลยี ต้องใช้อะไรต่ออะไรต่าง ๆ มากมาย เพราะฉะนั้นคนรุ่นใหม่ที่ศึกษาอยู่ในทางการเกษตรจะทำอย่างไรถึงจะมีแรงจูงใจ มีแรงกระตุ้น จำนวนหนึ่งอาจจะมีแรงจูงใจแล้วเขาถึงไปเรียน แต่เมื่อจบมาแล้ว มันมีแรงจูงใจอะไรที่มากกว่านั้นที่จะให้เขาประกอบอาชีพทางการเกษตร แล้วเป็นเกษตร รุ่นใหม่ เป็นเกษตรที่ก้าวหน้า ก็อยากจะฝากไว้ในรายงานด้วยนะครับ

อีกส่วนหนึ่งที่อยากจะขอมีความเห็นเพิ่มเติม ขออนุญาตนิดเดียวนะครับ ถ้าเกินเวลา ก็คือการปฏิรูประบบการสร้างมูลค่าเพิ่มทางการเกษตร ซึ่งตรงนี้เองทุกท่าน ก็ทราบอยู่แล้วว่าประเทศไทยตั้งอยู่ในประเทศที่เป็นเขตร้อน เขตร้อนชื้นด้วย เป็นบริเวณ พื้นที่ที่มีผลิตภาพจากพืชพันธุ์ จากระบบสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ สูงกว่าโซนอื่น ๆ ของโลก เพราะฉะนั้นเราจะเห็นว่าความอุดมสมบูรณ์ในบ้านเรามีมากมาย เพียงแต่ความอุดมสมบูรณ์ มันลดลงวันนี้เพราะมนุษย์เรานี่ละ เพราะคนไทยเรานี่ละไปทำลายมัน แต่ว่าอย่างไรก็แล้วแต่ โดยสภาพของภูมิศาสตร์แล้วเราอยู่ในบริเวณพื้นที่ที่มีผลิตภาพสูงมาก เพราะฉะนั้น ทำอย่างไรให้การแปรรูปผลผลิตจากทางการเกษตรที่จะนำเข้าไปสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มได้ ซึ่งเรื่องนี้เองความเชื่อมโยงระหว่างการเกษตรกับทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีถือว่า เป็นเรื่องจำเป็นเป็นอย่างมาก กรรมาธิการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีซึ่งผมก็เป็น กรรมาธิการอยู่ในชุดนั้นด้วย เราได้ให้ความสำคัญกับเรื่องไบโอเบส อินดัสทรี (Bio-base industry) มาก ไบโอเบส อินดัสทรีจะเป็นตัวช่วยที่ทำให้การเพิ่มมูลค่าของผลผลิตจากทาง การเกษตรมีมูลค่าสูงขึ้น วันนี้เราได้อยู่ในระดับหนึ่งแค่นั้นเองก็คือไบโอดีเซลบ้าง อะไรบ้าง อยู่ในระดับนี้ แต่จริง ๆ แล้วมันมีอะไรอีกมากมายที่จะสร้างมูลค่าเพิ่มผลผลิตจากการเกษตร หรือผลผลิตจากธรรมชาติ ซึ่งตรงนี้ทำอย่างไรถึงจะเชื่อมโยงกันได้และทำให้มูลค่าเพิ่มตรงนี้ สูงขึ้น อยากจะฝากไว้ในรายงานที่ตรงนี้ด้วยนะครับ ว่าถ้าจะมีประเด็นที่จะเพิ่มเติม ให้มีการปฏิรูปเรื่องของการสร้างมูลค่าเพิ่มจากผลิตผลเกษตรจะทำให้การเกษตร มีความหมายและมีมูลค่ามากยิ่งขึ้นนะครับ