กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพ ดิฉัน ภัทรียา สุมะโน สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ดิฉันขออภิปรายในวาระการจัดตั้ง สถาบันวิเคราะห์งบประมาณประจํารัฐสภาในบางประเด็นนะคะ คือเริ่มแรกจากเหตุผล ในการจัดตั้งนั้นเห็นชอบ คือเป็นความจําเป็นอย่างจริงจังที่จะต้องมีการวิเคราะห์งบประมาณ รายจ่ายประจําปีที่รัฐบาลเสนอเข้ามาเพื่อการอนุมัติในสภาซึ่งมีรายละเอียดมากมายนะคะ เห็นด้วยกับเหตุผลนี้ว่าเป็นเรื่องดี ถ้าหากว่ามีจริงแล้วก็ทํางานได้มีประสิทธิภาพจริงก็น่าจะ ลดปัญหาการที่ข้าราชการระดับบริหารต้องมานั่งเฝ้าสภา เพื่อชี้แจงเรื่องงบประมาณดังที่ เป็นมาในอดีตลงได้

แต่ทีนี้ดิฉันก็มีประเด็นข้อสังเกตเรื่องของสถานะองค์กร คณะกรรมาธิการ เสนอการจัดตั้งสถาบันวิเคราะห์งบประมาณประจํารัฐสภาไว้ในหมวด ๑ มาตรา ๕ ของร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งองค์กรแห่งนี้ว่าเป็นนิติบุคคล เป็นหน่วยงานของรัฐ แต่ไม่เป็น ส่วนราชการ ไม่เป็นรัฐวิสาหกิจ แต่อยู่ในกํากับของประธานรัฐสภา ดิฉันมีความสงสัยว่า มันจะไม่ค่อยเป็นเหตุเป็นผล ก็คือว่าเสนอให้มีหน่วยงานที่เป็นองค์การอิสระจากรัฐบาล คือ รัฐบาลไม่ต้องมายุ่ง แต่ว่าไม่ได้มีอิสระจากรัฐสภา พูดง่าย ๆ ก็เหมือนเป็นหน่วยงาน ของรัฐสภานี่เอง ดิฉันก็เห็นว่าเป็นคําจํากัดความที่แปลกมากคือมันอิสระจริงหรือ ท่านบอกว่าสถาบันแห่งนี้เป็นหน่วยงานอิสระแต่ว่าภายใต้กํากับดูแลของประธานรัฐสภา ดิฉันไม่เห็นด้วยตรงนี้นะคะ ถ้าหากว่าจะตั้งกันขึ้นมาจริง ๆ ดิฉันว่าไปตามเนื้อผ้าที่ท่านเสนอมา ถ้าจะตั้งจริง ๆ ก็น่าจะเป็นสถาบันทางวิชาการสถาบันหนึ่งที่ทําหน้าที่ในการวิเคราะห์ งบประมาณอย่างเดียวคือไม่ต้องขึ้นกับใครไม่ต้องอะไรทั้งนั้น แล้วโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าท่านถามว่าสถาบันนี้จะต้องเกี่ยวข้องกับรัฐสภา เพราะว่าจะต้องมีอํานาจในการขอข้อมูล จากหน่วยงานต่าง ๆ อะไรต่าง ๆ ท่านก็ระบุไว้ในอํานาจหน้าที่หรือว่าในพระราชบัญญัติ ที่เป็นอํานาจของเขาก็ได้นะคะ ดิฉันเห็นว่าเรื่องที่น่าแปลกอีกอย่างหนึ่งก็คือว่าบอร์ด ของสถาบันแห่งนี้มีประธานรัฐสภาเป็นประธานแล้วก็ยังมีผู้นําฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร เป็นประธานโดยตําแหน่ง คือผู้นําฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ท่านก็คงทราบว่าเวลาที่รัฐบาลเสนองบประมาณเข้ามาในสภาฝ่ายค้านก็ค้านลูกเดียวเลย ๓ วัน ๒ คืนที่เราดูถ่ายทอดสดการอภิปรายนี่นะคะ ก็ค้านอย่างเดียว แล้วจะมีผู้นําฝ่ายค้าน ในสภาผู้แทนราษฎร เข้ามาร่วมในสถาบันการวิเคราะห์งบประมาณของรัฐสภาอีกนี่ ทําไมคะ ทําไมต้องมี เมื่อกี้ท่านให้เหตุผลว่าเป็นการคานอํานาจกัน ซึ่งดิฉันว่าไม่น่าจะใช่เหตุผลนี้ รูปแบบการบริหารก็ค่อนข้างจะสลับซับซ้อนดูอุ้ยอ้ายใหญ่โต ทั้ง ๆ ที่งานหลักจริง ๆ คือวิเคราะห์งบประมาณรายจ่ายประจําปีเพื่อให้สภาทํางานง่ายขึ้น ในการอนุมัติ หรือไม่อนุมัติเท่านั้นเอง สภานี้มีทั้งคณะกรรมการสถาบันแบบซุปเปอร์ บอร์ด อันนี้ก็ไม่ได้ วิเคราะห์งบประมาณคือให้วิสัยทัศน์ในการดําเนินงาน มีกรรมการวิชาการให้ความเห็น ทางวิชาการ นี่ก็ยังไม่ได้วิเคราะห์นะคะ คนที่วิเคราะห์คือใครคะ คือเจ้าหน้าที่ค่ะ เจ้าหน้าที่ ทั้งหลายทั้งปวงที่ท่านจะไปอบรมเขา แล้วก็มีผู้อํานวยการสถาบันเป็นผู้ทําหน้าที่นี้ พอวิเคราะห์เสร็จก็ย้อนกลับขึ้นไปเสนอเป็นขั้น ๆ ขึ้นไปเป็นไฮรากี (Hierarchy) ที่ยืดยาว มากทีเดียวนะคะ ดิฉันจึงเห็นว่าเสนอให้มีถ้าจะตั้งกันจริง ๆ นะคะ ก็เสนอให้มีบอร์ดชุดเดียวเท่านั้น จะชื่ออะไรก็แล้วแต่ แต่ถ้าเป็นกรรมการสถาบันอยากจะมีวิชาการหรือ ก็มีนักวิชาการเข้าไป เป็นบอร์ดด้วยทําหน้าที่ทั้งสองอย่าง ทั้งให้นโยบาย กําหนดนโยบายสถาบัน ประเมินผลงาน แล้วก็กําหนดแนวทางศึกษาวิเคราะห์ วิจัยงบประมาณ ส่งเสริมความเป็นอิสระทางวิชาการ

ใกล้จะหมดเวลาแล้ว ดิฉันก็ทิ้งท้ายไว้อย่างนี้ดีกว่า เพราะคงจะพูดไม่ได้ องค์ประกอบในการจัดตั้งคือหลวมมากในการกําหนดคุณสมบัติก็ดี ในการคัดเลือก สรรหา อะไรต่าง ๆ ดิฉันว่ายังไม่ค่อยจะเป็นเหตุเป็นผลที่น่าสนับสนุน

แล้วสุดท้ายนะคะ กองทุนสถาบัน ๒,๕๐๐ ล้านบาท มีเพื่ออะไรคะ ยังไม่มี เหตุผลสนับสนุนที่เพียงพอ กองทุนนี้ประกอบด้วยเงินทุนประเดิม งบประมาณที่รัฐบาล ต้องให้ แล้วก็ยังมีรายได้จากกิจการของสถาบันซึ่งไม่ทราบคืออะไร แล้วก็ยังมีเงินทุนอุดหนุน จากองค์การระหว่างประเทศ ดิฉันคิดว่ามันจะเป็นองค์การที่ใหญ่โตเกินไป น่าจะเป็น กะทัดรัด เป็นสถาบันวิชาการ และเมื่อกี้ที่คุณอลงกรณ์พูดว่ามันควรจะมีนะ ไทยพีบีโอนี่ แต่จะเอาไว้ตรงไหน ถ้าหากว่าจะถามความเห็นดิฉัน ดิฉันเห็นว่าก็เป็นหน่วยงานหนึ่งของ สภานี่เองค่ะ เป็นหน่วยงานหนึ่งแต่อาจจะทําให้มันมีเพาเวอร์ (Power) มากขึ้นในเรื่องของ เจ้าหน้าที่ ของเงินงบประมาณสนับสนุนต่าง ๆ แต่ไม่น่าที่จะเป็นสถาบันวิเคราะห์ที่ใหญ่โต เช่นนี้นะคะ ขอบพระคุณค่ะ