เอกราช ช่างเหลา ระบุหลักการสำคัญของสหกรณ์ออมทรัพย์ว่าเป็นนิติบุคคลที่ไม่แสวงหาผลกำไร เน้นการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และชี้ให้เห็นความมั่นคงของระบบจากการหักเงิน ณ ที่จ่าย ต่อมา เอกราช ช่างเหลา วิจารณ์การดำเนินงานที่เน้นการกู้มากกว่าการออม ซึ่งนำไปสู่ปัญหาหนี้สินครู รวมถึงการแข่งขันกับธนาคารออมสิน จึงเสนอให้คณะกรรมาธิการศึกษาและปฏิรูปโดยมีองค์กรอิสระกำกับดูแล พร้อมเสนอตัวเป็นแหล่งข้อมูลให้
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติทุกท่านครับ ผม เอกราช ช่างเหลา สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติจากจังหวัดขอนแก่นครับ ผมขออนุญาตกราบเรียนด้วยความเคารพว่า จากการนำเสนอของคณะกรรมาธิการเกือบจะ ๑ ชั่วโมง ผมมีเวลาแค่ ๕ นาทีที่จะกราบเรียนข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อเป็นแนวทางในการไปปฏิรูปในระบบของ สหกรณ์ออมทรัพย์ ต้องกราบเรียนว่าผมจะพูดในฐานะของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ในฐานะที่ผม สัมผัสและอยู่ในวงการของสหกรณ์มาเกือบจะ ๓๐ ปี จน ณ วันนี้ผมก็ยังอยู่ในระบบของ สหกรณ์ออมทรัพย์ในตำแหน่งผู้จัดการ ขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานที่เคารพว่า การจัดตั้งระบบสหกรณ์นั้นเป็นการจัดตั้งด้วยความสมัครใจ เป็นการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน การดำเนินธุรกิจของสหกรณ์จะมีความแตกต่างกับห้างหุ้นส่วนหรือบริษัททั่วไป เนื่องจาก สหกรณ์นี้เป็นนิติบุคคลที่ไม่แสวงหาผลกำไร ซึ่งกำไรที่เกิดขึ้นจะจัดสรรคืนสู่สมาชิกของ สหกรณ์ คืนสู่สังคม อันเป็นการแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคมอีกทางหนึ่ง พิจารณาได้จากในอดีตที่ผ่านมา ที่ประเทศไทยของเรานี้ประสบปัญหาภาวะวิกฤติเศรษฐกิจ สหกรณ์ไม่ได้รับผลกระทบแต่ประการใด แต่กลับมีความเจริญก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง และมั่นคง โดยเฉพาะสหกรณ์ประเภทออมทรัพย์ที่มีปัจจัยสำคัญในการป้องกันความเสี่ยง และสร้างความมั่นคง คือระบบการหักเงิน ณ ที่จ่ายและการมีหลักทรัพย์ค้ำประกันเงินกู้ของ มวลสมาชิก ท่านประธานที่เคารพครับ จากคำกล่าวที่ผมกล่าวมาก็จะกราบเรียนว่า ในระบบ ของสหกรณ์นั้นจะบริการเฉพาะสมาชิกของสหกรณ์เท่านั้น จะไม่บริการบุคคลทั่วไป
กลับเข้ามาสู่ประเด็นของกรอบแนวคิดในการปฏิรูประบบสหกรณ์ของ คณะกรรมาธิการ ผมกราบเรียนด้วยความเคารพว่า ฟังแล้วมึนหัว แล้วก็ปวดหัวจากเวลา ที่ท่านนำเสนอเยอะแยะ แล้วผมต้องพูดสั้น ๆ ขออนุญาตเข้าหลักการและเหตุผลของ คณะกรรมาธิการว่า ประเทศไทยมีการจัดตั้งสหกรณ์ออมทรัพย์เป็นเวลาช้านาน วัตถุประสงค์เริ่มแรกของการจัดตั้งสหกรณ์ออมทรัพย์ ก็คือเพื่อส่งเสริมการออมของสมาชิก และเพื่อนำเงินออมนั้นมาช่วยเหลือกันระหว่างสมาชิก ปัจจุบันนี้ก็ยังเป็นหลักการเดิม ผมกราบเรียนว่า ปัจจุบันนี้หลักการนี้ก็ยังเป็นอยู่เหมือนเดิม เราไม่ได้เปลี่ยนหลักการหรือไม่มีใคร เปลี่ยนหลักการ แต่ในส่วนที่บอกว่า แต่ต่อมาสหกรณ์ได้ดำเนินการให้กู้ยืมแก่สมาชิกและ บุคคลทั่วไปในท้องถิ่น ตรงนี้ละครับผมกราบเรียนด้วยความเคารพว่า ก่อนที่เราจะไปปฏิรูป เขา เราต้องรู้ก่อนว่าหลักการของสหกรณ์คืออะไร สหกรณ์จะบริการเฉพาะกับสมาชิกเท่านั้น จะไม่บริการบุคคลทั่วไปที่ไม่ใช่สมาชิก ขออนุญาตกราบเรียนและยืนยันว่าในระบบสหกรณ์ นั้นจะบริการเฉพาะในเครือข่ายของสหกรณ์ที่เป็นสมาชิกสหกรณ์เท่านั้น เพราะฉะนั้น จึงกราบเรียนว่าประเด็นนี้ตั้งมามันก็เริ่มจะออกนอกทางแล้ว ผมจึงอยากกราบเรียนว่าขอความกรุณา ท่านคณะกรรมาธิการตรวจสอบหลักการของสหกรณ์ให้ชัดเจนหรือกฎหมายของสหกรณ์ที่มี ส่วนในการเกี่ยวข้อง
ประเด็นที่ ๒ ที่บอกว่า สถาบันการเงินบริการพี่น้องประชาชนคนไทยได้ประมาณ ๗๔.๒ เปอร์เซ็นต์ ที่เหลืออีก ๒๕.๘ เปอร์เซ็นต์ ไม่สามารถที่จะเข้าถึงแหล่งทุนได้ เป้าหมายก็คงจะ อยากให้เข้าไปพึ่งพาในระบบสหกรณ์ ผมต้องกราบเรียนย้ำอีกครั้งหนึ่งว่าระบบสหกรณ์นั้น ไม่ใช่ระบบบังคับเพื่อที่จะให้เป็นสมาชิก เป็นระบบที่สมัครใจจะช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เอาคนที่มีความคิดเห็นคล้ายคลึงกันมารวมกัน แล้วก็สะสมหุ้น เอาเงินมาสะสม เอามาฝาก มีเงินเหลือเอามาฝาก เมื่อจำเป็นเดือดร้อนมายืมตรงนี้ไปใช้ นั่นคือวัตถุประสงค์
และข้อสำคัญก็คือสหกรณ์ออมทรัพย์บางแห่งนี้ดำเนินการไม่โปร่งใสและ เกิดความเสียหายต่อสมาชิก ตรงนี้ผมก็ยืนยันว่ามันมีอย่างนั้นจริง ๆ ในบางสหกรณ์ ต้องกราบเรียนว่ารากเหง้าของปัญหาหรือประเด็นปัญหาที่มันไม่โปร่งใสเพราะอะไร ผมจะกราบเรียนต่อไป เพราะฉะนั้นตรงจุดนี้ผมจึงกราบเรียนเห็นด้วย สั้นจังเลยนี่เวลา ผมไม่ค่อยจะได้อภิปรายผมขอสักนิดหนึ่ง มาอยู่นี่หลายเดือนแล้วเพิ่งจะอภิปรายเป็นครั้งแรก ผมขออนุญาตว่าขอเวลาผมอีกนิดเดียว จากเวลาสั้น ๆ ผมไม่รู้จะพูดเรื่องอะไรก่อนผมสับสนเลย
ในส่วนของประเด็นปัญหาที่ทางคณะกรรมาธิการมองก็คือ ขาดการกำกับดูแล ในเชิงวินัยการเงิน ตัวนี้ต้องยอมรับว่าจริง หน่วยงานที่ดูแลของสหกรณ์ออมทรัพย์หรือ สหกรณ์ทั่วไป ณ ปัจจุบันนี้มี ๒ หน่วยงาน คือกรมส่งเสริมสหกรณ์และกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ ต้องกราบเรียนด้วยความเคารพว่า ๒ กรมนี้ไม่เหมาะสมที่จะต้องดูแลระบบสหกรณ์ต่อไป เพราะอะไรครับ เพราะว่าสหกรณ์ ณ วันนี้เกิดมาเป็น ๑๐๐ ปี จากเด็กตัวเล็ก ๆ เกิดมาพร้อม กรมส่งเสริมสหกรณ์ ณ วันนี้สหกรณ์ มีทุน มีหุ้นสะสม มีทุนหมุนเวียนเป็นล้าน ๆ บาท แต่ขณะเดียวกันกรมส่งเสริมสหกรณ์หรือกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ยังต๊อกแต๊กอยู่ที่เดิม ข้าราชการต่างมาแล้วก็จากไป คนที่เข้ามาใหม่มาเป็นนายทะเบียนไม่เคยสัมผัสระบบสหกรณ์เลยก็มี แต่มาเป็นผู้บังคับบัญชา มาเป็นผู้ตัดสินใจให้สหกรณ์ต่าง ๆ ต้องปฏิบัติตามแนวทางที่เขาตัดสินใจไป ตัวนี้ถือว่าเป็นสิ่งไม่ถูกต้อง ต้องกราบเรียนด้วยความเคารพว่าสหกรณ์ที่เกิดปัญหาอยู่ใน ปัจจุบันนี้ เช่นข่าวทุกวันที่เห็นอยู่เดี๋ยวนี้ ไม่ใช่สหกรณ์ออมทรัพย์ แต่เป็นสหกรณ์เครดิตยูเนียน อย่างที่ทางคณะกรรมาธิการท่านได้กรุณาแจ้งข่าว แล้วก็สรุปไปแล้ว
การดำเนินงานของสหกรณ์ออมทรัพย์ในช่วงหลัง ๆ เน้นให้กู้มากกว่าส่งเสริมออม ผมกราบเรียนว่าเขาก็ยังเน้นให้ออมอยู่เหมือนเดิม โดยมีการหักหุ้นเป็นรายเดือนทุกเดือน แล้วก็ส่งเสริมการฝากเงินที่สหกรณ์เช่นกัน ก็อยากจะกราบเรียนว่าเขาก็ยังยึดหลักการ อยู่เหมือนเดิม ท่านต้องเข้าไปดูให้มันลึกซึ้ง เข้าไปสัมผัสปัญหาให้มันชัดเจน ท่านบอกว่า ณ ปัจจุบันนี้รับสมาชิกสมทบหรือให้สมาชิกสมทบไปมีส่วนในการกู้ ผมกราบเรียนด้วยความเคารพว่า สมาชิกสมทบจะมีสิทธิกู้เฉพาะหุ้นของตัวเองเท่านั้น คุณมาฝาก ๑๐๐ บาท คุณมีสิทธิกู้ ๙๐ เปอร์เซ็นต์ของหุ้นเท่านั้น คุณไม่มีสิทธิที่จะกู้เหมือนกับสมาชิกทั่วไป เพราะฉะนั้นจุดนี้ ท่านต้องอธิบายความให้มันชัดเจน เพราะว่าท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติฟังอยู่ตรงนี้เกิดความสับสน และอีกประเด็นต่อมาก็คือ ณ วันนี้จากการสำรวจหนี้สิน หนี้สินครูมีเยอะ ผมกราบเรียน ด้วยความเคารพว่าไม่ใช่เฉพาะครูหรอกครับ หนี้สินเยอะ ท่านตรวจให้มันหมด ๆ ในระบบสหกรณ์นี้ แต่สิ่งหนึ่งที่ต้องยอมรับมันก็เยอะจริง ๆ แต่ไม่ใช่เยอะเฉพาะระบบสหกรณ์ เพราะว่าธนาคารออมสินนั้นไปปล่อยกู้ให้กับสมาชิกของสหกรณ์แข่งกับระบบสหกรณ์ เขาเรียกว่า ชพค. หรือเอากระดูกเข้าไฟแนนซ์ (Finance) คนยังไม่ตายเอาเงินตายยืมมาใช้ก่อน วันนี้ธนาคารออมสินปล่อยเงินไปเกือบจะ ๑,๐๐๐,๐๐๐ ล้านบาท ปล่อยให้ใคร ปล่อยให้ สมาชิกของสหกรณ์ จากการกู้สหกรณ์ ๒,๐๐๐,๐๐๐ บาท ไปกู้ธนาคารออมสินอีก ๓,๐๐๐,๐๐๐ บาท เป็น ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท คน ๆ หนึ่งนี้จะมีชีวิตอยู่อย่างไร อันนี้ ระบบการศึกษาไปแก้แต่ระบบ ไม่แก้ครู ไม่แก้บุคลากรที่สอนเด็ก ไม่สำเร็จ ก็อยากจะฝาก ตรงนี้ไว้ด้วย เพราะฉะนั้นสิ่งที่ทางคณะกรรมาธิการท่านตั้งประเด็นไว้ว่าจะสนับสนุนให้มีการปฏิรูป โดยให้มีองค์กรอิสระในการที่จะกำกับดูแลตรงนี้เห็นด้วย เห็นด้วยหลายข้อ เพราะฉะนั้น อยากจะฝากเพิ่มเติมอีกสักนิดหนึ่ง ถ้าหากว่ามีการประชุมของคณะกรรมาธิการเกี่ยวกับ การปฏิรูปของระบบสหกรณ์ ผมขออนุญาตเข้าไปเสนอแนะหรือให้ข้อมูลเพิ่มเติมด้วย ซึ่งครั้งก่อน ผมก็เสนอไปแล้วพร้อมกับให้เบอร์โทรศัพท์ ผมพร้อมที่จะมา นอนหลับก็จะมา ประชุม ๖ ทุ่ม ผมก็จะมา ขอให้บอก ผมปวารณาตัวไว้แล้ว ประกาศไว้แล้ว เพราะฉะนั้นถ้ามีผมพร้อมที่จะ นำเสนอข้อมูลที่ชัดเจนแล้วก็ถูกต้อง กราบเรียนท่านประธานด้วยความเคารพครับ ขอบคุณครับ