สภาปฏิรูปแห่งชาติ · ครั้งที่ ๑๘ · ๒๔ มีนาคม ๒๕๕๘

สุชาติ นวกวงษ์ หารือเรื่องการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะการกล่าวหาและกระบวนการก่อนศาล และเรียกร้องการปฏิรูปอำนาจหน้าที่ของตำรวจและดุลยพินิจของอัยการ เพื่อให้เกิดความยุติธรรมมากขึ้น

นายสุชาติ นวกวงษ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม สุชาติ นวกวงษ์ สมาชิกหมายเลข ๒๑๘ ท่านประธานครับ อยากจะกราบเรียนท่านประธานไปยัง คณะกรรมาธิการปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม เรื่องของกระบวนการยุติธรรม ก็เป็นสิ่งที่ประชาชนได้รับผลกระทบอยู่ตลอด เรามี ๒ เรื่อง คือชั้นก่อนศาล แล้วก็ชั้นศาล ผมคง ไม่พูดถึงเรื่องของชั้นศาล เพราะว่าชั้นศาลคงจะได้ใช้เวลานาน แต่ผมจะพูดถึงชั้นก่อนศาลนี่ครับ ชั้นก่อนศาลเป็นชั้นที่กระทบกระเทือนถึงประชาชนโดยตรงแม้กระทั่งผมที่อยู่ในนี้ก็กระเทือนด้วย หรือแม้กระทั่งใครก็ตามที่อยู่ในนี้ก็จะต้องเข้าสู่กระบวนก่อนชั้นศาลทั้งสิ้น จะต้องถูกกล่าวหาก่อน เพราะฉะนั้นผมเห็นว่าก่อนชั้นศาลมีอยู่ ๒ ส่วนด้วยกัน คือ ส่วนของตำรวจและส่วนของ อัยการ ไม่พูดถึงองค์กรอิสระนะครับท่านประธาน ตำรวจจะต้องกล่าวหาเสียก่อน กล่าวหา ประชาชนเสียก่อนว่ากระทำผิดชั้นโน้นชั้นนี้ผิดมาตราโน้น ผิดกฎหมายนี้ ยังไม่รู้เลยว่า ผิดจริงหรือไม่จริงแต่กล่าวหาไว้ก่อน อันนี้คือระบบของการกล่าวหาในประเทศไทย ซึ่งเป็น ความไม่ถูกต้องอย่างยิ่ง เพราะฉะนั้นกรณีนี้ต้องให้ประโยชน์กับประชาชนก่อนว่าอยู่ ๆ ไปกล่าวหาได้อย่างไร อัยการก็เช่นเดียวกันครับ ก็จะต้องรับข้อความไปจากตำรวจ อัยการ จะใช้ดุลยพินิจ แล้วก็ใช้อำนาจตามกฎหมาย ทีนี้ผมก็มีความสงสัยว่าอัยการใช้ ถ้าเผื่อว่าใช้ ดุลยพินิจอะไรเป็นตัวตัดสินคำว่า ดุลยพินิจ เป็นสิ่งที่น่าสงสัยมาก เช่นเดียวกัน ตำรวจ กฎหมายเกือบทุกฉบับให้อำนาจตำรวจไว้ในการที่จะสั่งความหรือดำเนินคดีในการที่จะ กล่าวหา เช่นกฎหมายป่าไม้ก็ไม่ได้ให้อำนาจกับป่าไม้ไว้ในการดำเนินคดีเอง ต้องไปจับแล้วก็ ส่งตำรวจ กล่าวหากันไป ประชาชนก็จะถูกนำไปส่งสถานีตำรวจ บางครั้งเสื้อแสงก็ไม่ทันได้ใส่ ไปทั้งกายข้างบนล่อนจ้อน ดีว่าตัวกายไม่ล่อนจ้อนด้วย อันนี้ก็เป็นการกล่าวหา เป็นการที่ไป จับกระทบกระเทือนมาก เพราะฉะนั้นก็สงสัยว่าถ้าหากเราไม่ให้อำนาจตำรวจถึงขนาดนั้น จะเป็นอย่างไร ท่านประธานครับ นี่คือการสงสัยในเรื่องของอำนาจหน้าที่ในชั้นก่อนศาล เรื่องของตำรวจและชั้นอัยการ ผมสงสัยว่าตำรวจมีอำนาจเกินไปหรือไม่ เพราะฉะนั้นจะต้อง ปฏิรูปอำนาจของตำรวจหรือไม่ และสงสัยในดุลยพินิจของอัยการ เราได้คำนึงถึงเรื่องของดุลยพินิจ หรือเปล่า เช่นเดียวกันครับ ในชั้นของก่อนศาลประชาชนเป็นผู้ที่ได้รับทุกขเวทนา เป็นผู้ถูก กล่าวหาฝ่ายเดียวว่าผิดหรือไม่ผิด มีคนกล่าวหาว่าเช่นนั้นเช่นนี้ ตำรวจก็ไปที่บ้าน ถ้าหากว่า กรุณาก็ทำหมายเรียก ทำหมายเรียก ๓ ครั้งไม่ไปก็ออกหมายจับ ทั้ง ๆ ที่ผิดจริงหรือเปล่า ก็ไม่รู้ เพราะฉะนั้นคำว่า หมายเรียก แล้วก็เปลี่ยนไปหมายจับ ผมคิดว่ามันจำเป็นต้อง เปลี่ยนแปลงแล้วครับ ท่านกรรมาธิการที่อยู่ข้างบน หมายเรียก เปลี่ยนเป็น หมายจับ ทำอย่างไรถึงจะเปลี่ยนให้ประชาชนเขามีความรู้สึกว่ามีความยุติธรรมมากขึ้น อยู่ที่บ้าน อยู่ ๆ ก็ได้รับหมายเรียก มีความตื่นเต้นนะครับ ถ้าหากว่าเขาตายลงไปเลยจะเป็นอย่างไร คนที่ทำหมายเรียกต้องรับผิดชอบไหม ยมบาลจะเรียกคนที่ออกหมายเรียกไปลงนรกด้วยไหม ถ้าหากว่าทำได้คนเป็นยมบาลก็น่าจะเรียกคนที่ออกหมายเรียกไปยมบาลด้วย เพราะฉะนั้น ผิดถูกอย่างไร กรณีนี้ควรจะต้องปฏิรูปด้วย แม้กระทั่งเรื่องการประกัน ท่านประธานครับ คนที่ค้ำประกันบางทีก็ไม่รู้อิโหน่อิเหน่เช่นเดียวกัน คนที่ซื้อของเป็นเพื่อนฝูงกันช่วยค้ำ ประกันให้หน่อย แต่ว่าซื้อเสร็จแล้วหายตัวไป เราก็ไม่รู้ว่าเขาหายไปไหน แต่ทีนี้ ในทางกฎหมายผู้ค้ำประกันต้องรับผิดชอบนะ รับผิดชอบมีหมายเรียกไปจากศาล ตามที่ท่านได้ค้ำประกันนาย ก ไว้ บัดนี้ นาย ก หายตัวไปแล้ว ท่านเป็นชื่อ นาย ข ท่านต้อง รับผิดชอบด้วย อันนี้ต้องทำอย่างไรครับ ท่านกรรมาธิการครับ ผมขออนุญาตพูดสักนิดเถอะครับ อัดอั้นตันใจ ท่านประธานครับ อันนี้เป็นเรื่องของ กระบวนการก่อนชั้นศาล ทำอย่างไรจึงจะให้เกิดความยุติธรรม เพราะฉะนั้นโยงมาถึงข้อ ๑๑ ท่านประธานครับ ข้อ ๑๑ ของบทสรุปในเรื่องของกระบวนการศาลยุติธรรม ข้อสรุปที่บอกว่า ที่จะปฏิรูปคือ ช่วยประชาชนทางกฎหมายอย่างทั่วถึง กรณีนี้สงสัยว่าช่วยประชาชน อย่างทั่วถึงอย่างไร หรือว่าจะต้องให้ยมบาลมาช่วย ผมก็มีความรู้สึกว่าอย่างนี้ พูดแทนประชาชน ประชาชนที่อยู่ข้างล่าง ประชาชนที่ไม่มีโอกาสได้พูด ประชาชนที่ไม่ได้ ต่อสู้ทางกฎหมาย ประชาชนที่ถูกกล่าวหา เหมือนอย่างเช่นผมอยู่ที่บ้านขณะนี้ได้รับ จดหมายฉบับหนึ่งบอกว่า ท่านไปค้ำประกันไว้เมื่อ ๑๐ ปีที่แล้ว ผมยังลืมไปแล้ว ผมยังต้องมานึกดูว่าผมไปค้ำประกันใครไว้ นึกไปนึกมาเป็นลูกศิษย์ผมเอง มาขอให้ผม เซ็นชื่อให้ บัดนี้ลูกศิษย์ผมยังหาตัวไม่เจอ อยู่ที่ไหนก็ไม่รู้ อย่างนี้เป็นต้น จะต้องหาทางอย่างไร ช่วยด้วยครับ ขอบพระคุณมากครับ ท่านประธานครับ