กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ ที่เคารพ ผม ธีรศักดิ์ พานิชวิทย์ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ก่อนอื่นผมคงต้องขอบพระคุณ คณะกรรมาธิการชุดนี้นะครับที่ได้นําประเด็นเรื่องยุทธศาสตร์ชาติมากําหนดเป็นทิศทางของ การปฏิรูป แต่สิ่งที่ผมอยากจะนําเสนอคงมีเพียงเป็นประเด็นความห่วงใยแล้วก็เป็นประเด็น ที่ชี้ให้เห็นจุดข้อบกพร่องของการปฏิรูปในระบบยุทธศาสตร์ชาติมาตั้งแต่ในอดีต ก็คือ

ประเด็นที่ ๑ ที่ผมมองว่ายุทธศาสตร์ชาติไม่สามารถขับเคลื่อนได้อย่างมี ระบบ ก็คือว่าเรามียุทธศาสตร์ชาติที่มันมีขอบเขตกว้างมากครับท่านประธาน กว้างจนพอ รัฐบาลเข้ามาบริหารประเทศก็ไปกําหนดเชิงนโยบายขึ้นมา และผลปรากฏว่าจริงอยู่รัฐบาล จะต้องแถลงนโยบายในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศกับพันธกิจที่จะต้องกระทํา แต่สิ่งสําคัญก็คือว่านโยบายนั้นบางครั้งมันไม่ได้สอดคล้องกับความเป็นจริงของยุทธศาสตร์ชาติ ที่มีมาในอดีตที่ได้มีการกําหนดขึ้น นี่คือประเด็นที่ ๑ ซึ่งผมกําลังมองว่าประเด็นตรงนี้น่าที่จะ มีกลไกให้เกิดความเชื่อมโยงว่ายุทธศาสตร์กับนโยบายแห่งรัฐนั้นจะต้องมีความผูกพัน และเชื่อมโยงต่อกัน

ในประเด็นที่ ๒ ก็คือว่า การกําหนดยุทธศาสตร์ชาติไปสู่การขับเคลื่อนในการ ดําเนินการเป็นยุทธศาสตร์จังหวัดมันมีจุดอ่อนครับท่านประธาน มันมีจุดอ่อนก็คือว่ามันมี กลไกภาคการเมืองในระดับพื้นที่ ข้างบนมีกลไกการเมืองระดับชาติไปกระทบยุทธศาสตร์ชาติ ในระดับพื้นที่มีกลไกการเมืองระดับพื้นที่ไปกระทบยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด นี่เป็นอีก ประเด็นหนึ่งซึ่งเป็นประเด็นที่มีความห่วงใยว่าทําอย่างไรอย่าให้กลไกของการเมือง ทั้ง ๒ ระดับนั้นมากระทบต่อการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ

ประเด็นที่ ๓ ก็คือว่าทําอย่างไรให้ประชาชนนั้นเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ ให้ได้ในการที่จะรับรู้ข้อมูล เพราะสิ่งเหล่านี้คนไทยวันนี้ไม่มีใครเข้าใจครับว่ายุทธศาสตร์ คืออะไร ประเทศไทยจะพัฒนาไปในทิศทางใดไม่มีใครทราบเลย แม้แต่กระบวนการจัดทํา ยุทธศาสตร์ชาติก็ไม่ได้มีกระบวนการในสิ่งเหล่านี้ เพราะฉะนั้นสิ่งที่ผมอยากจะขออนุญาต เสนอเป็นประเด็นก็คือว่า ทําอย่างไรให้มีการลดอํานาจหรือขบวนการลดการแทรกแซง นโยบายของรัฐที่ไปกระทบหรือไม่ขับเคลื่อนนโยบายตามยุทธศาสตร์ของชาติ

ประเด็นที่ ๒ ยกระดับการทํางานของภาคประชาชนอย่างไรให้เป็นส่วนหนึ่ง ของการขับเคลื่อนหรือการออกแบบยุทธศาสตร์ชาติในอนาคต สําหรับรายละเอียดที่ท่านเสนอ ให้มีสภา มีคณะกรรมการการกําหนดยุทธศาสตร์ชาติผมเห็นด้วยในหลักการ

ในประเด็นที่ ๒ ผมอยากนําเรียนในประเด็นเรื่องการปฏิรูปการเงิน การคลัง ท้องถิ่น ประเด็นนี้เป็นประเด็นที่มีความห่วงใยค่อนข้างมาก เนื่องจากว่าสาระในรายละเอียด ที่คณะกรรมาธิการได้เสนอ มันมีรายละเอียดที่ท้องถิ่นได้ปฏิบัติเป็นเงื่อนไขในการทํางานอยู่แล้วครับ ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง ของการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบในการจัดทํางบประมาณ การตรวจสอบกระบวนการใช้งบประมาณ การเปิดเผยข้อมูล แต่สิ่งที่ผมอยากจะฝาก คณะกรรมาธิการชุดนี้ผ่านท่านประธานก็คือ ๑. ทําอย่างไรในการยกระดับกลไกหน่วยงาน กํากับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มีการสนับสนุนการดําเนินการขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นบนพื้นฐานความเป็นอิสระแล้วให้ยกระดับกระบวนการการมีส่วนร่วมของ ภาคประชาชนเป็นแรงหนุนเสริมการขับเคลื่อนการดําเนินการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น

ประเด็นที่ ๒ ผมคิดว่าเป็นเรื่องที่การเมืองวันนี้ต้องยอมรับความจริงว่า ได้ก้าวล่วงการดําเนินงานของภาครัฐ ไม่ว่าจะเป็นราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่นมาโดยตลอด ประเด็นที่ผมอยากนําเรียนเป็นข้อเสนอก็คือว่าทําอย่างไรลดการ แทรกแซงในกระบวนการจัดทํางบประมาณของท้องถิ่น ซึ่งเราต้องยอมรับครับเงินที่ท้องถิ่น ได้รับขณะนี้นโยบายแห่งรัฐได้ใช้เงินตรงนี้ในงบประมาณของท้องถิ่นจํานวนมาก วันนี้ท้องถิ่น มีภารกิจที่ทํางานให้รัฐเป็นเพียงหน่วยธุรการเท่านั้น ไม่ได้เป็นภารกิจที่กระจายอํานาจ ในเชิงคุณภาพต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน เพราะฉะนั้นใน ๒ ประเด็น ผมอยากนําเรียนต่อท่านประธานผ่านไปยังคณะกรรมาธิการว่าถ้าเราปรับทิศทาง การดําเนินการอย่างนี้ในเรื่องของการลดกระบวนการการแทรกแซงของพรรคการเมือง ในระดับชาติลงให้ได้ ๒. เพิ่มกระบวนการการมีส่วนร่วม ไม่ว่าจะเป็นด้านการจัดทํา งบประมาณ การจัดทํายุทธศาสตร์ชาติ ผมคิดว่าทิศทางการขับเคลื่อนประเทศจะมี ความสําคัญ จะมีทิศทางที่ดีขึ้น

ส่วนประเด็นสุดท้ายในเรื่องของท้องถิ่น ผมฝากไปยังท่านคณะกรรมาธิการ นะครับว่าสิ่งสําคัญที่สุดไม่ว่าท่านจะปรับโครงสร้างรูปแบบงบประมาณภาครัฐจะเป็น ด้านเชิงภารกิจ เชิงพื้นที่ แต่สิ่งที่สําคัญที่สุดก็คือว่าการประกันรายได้ของหน่วยงานของรัฐ วันนี้ผมคิดว่าเป็นเรื่องสําคัญโดยเฉพาะด้านการปกครองส่วนท้องถิ่น เพราะว่าถ้าท่าน ไม่สร้างกลไกซึ่งเป็นหลักประกันให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นั่นก็คือท่านไม่ได้สร้าง หลักประกันให้ประชาชนในการที่จะได้รับการบริการขั้นพื้นฐานจากรัฐ เพราะฉะนั้นผมคงมี รายละเอียดที่จะนําเรียนผ่านท่านประธานไปยังคณะกรรมาธิการไว้เพียงเท่านี้ แล้วก็ต้อง ขอบพระคุณท่านประธานอย่างสูงที่ได้ให้ความกรุณาอภิปรายครับ ขอบพระคุณครับ