สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๑๔ · ๒๓ ธันวาคม ๒๕๕๘

วิทยา แก้วภราดัย หารือเรื่องระบบสาธารณสุข การท่องเที่ยวในอุทยาน และขยะ โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจากการบริหารจัดการโรงพยาบาลและระบบการรักษาพยาบาลที่ไม่ชัดเจน และเรียกร้องการการเปลี่ยนแปลงนโยบายในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติให้มีความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ รวมถึงการจัดระบบขยะที่มีประสิทธิภาพ โดยมุ่งหวังให้ภาครัฐและเอกชนร่วมมือกันในการแก้ไขปัญหาขยะ

นายวิทยา แก้วภราดัย

ท่านประธานที่เคารพ ผมจะพูดทั้งหมด ๓ เรื่องนะครับ ซึ่งก็แย้งกันอยู่ในตัว แต่ก็จะคุมเวลา ๕ นาที ซึ่งหลายคนก็ติงอยู่เรื่องเวลานะครับ เรื่องแรก คือเรื่องระบบสาธารณสุขหรือเรื่องหมอนะครับ เรื่องที่ ๒ ก็น่าจะเป็นการท่องเที่ยวในอุทยาน กับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่องสุดท้าย ก็จะเป็นเรื่องขยะ

เรื่องแรก ผมมีโอกาสเป็นรัฐมนตรีอยู่ในกระทรวงสาธารณสุข ๓๖๕ วันครับ แล้วก็ออกมาจากรัฐมนตรี วันนี้ก็รู้ว่าในกระทรวงสาธารณสุขค่อนข้างจะมีปัญหาเยอะ ผมจะ ไม่พูดปัญหาในกระทรวงนะครับ พูดปัญหาที่ประชาชนประสบ ข้อเท็จจริงก็คือผมได้เรียนกับ ท่านประธานไว้รอบหนึ่งแล้วว่าประชาชนในประเทศของเรานี้ทั้งหมดรัฐบาลเป็นคนดูแล ค่ารักษาพยาบาลหมดทั้ง ๗๐ ล้านคน ข้าราชการ ๖,๐๐๐,๐๐๐ กว่าคนในครอบครัวรัฐจ่ายหมด แรงงานอีก ๑๐ กว่าล้านคน รัฐสมทบกับแรงงานสมทบ ที่เหลือเราจ่ายใน สปสช. หลักประกัน สุขภาพแห่งชาติ คราวนี้เวลาประชาชนมีปัญหาเรื่องสาธารณสุขฝากท่านช่วยไปดูนิดหนึ่งว่า คือผมเห็นด้วยกับการตั้งคณะกรรมการนโยบายสุขภาพแห่งชาติ แต่ตั้งอันนี้ผมเข้าใจว่าต้องไป ลดหลาย ๆ อย่าง ไม่อย่างนั้นก็จะซ้ําซ้อนอย่างที่ท่านกษิตได้พูดไว้ ผมเป็นประชาชน อยู่กรุงเทพฯ เวลาป่วยผมจะต้องเกี่ยวข้องกับ ๑. กทม. ต้องไปเริ่มจากปฐมภูมิก็คือเขตรักษา ของ กทม. จากปฐมภูมิที่ศูนย์อนามัยของเขต อนามัยเขตก็จะส่งไปโรงพยาบาลที่เชื่อมต่อ พอโรงพยาบาลในกรุงเทพฯ ก็มีโรงพยาบาลของ กทม. อยู่ ๕ โรงพยาบาล โรงพยาบาลของ กระทรวงสาธารณสุขอยู่ ๕ โรงพยาบาล โรงพยาบาลของตํารวจ โรงพยาบาลของทหาร โรงพยาบาลของกระทรวงศึกษาธิการ ปัญหาบ้านผมอยู่ติดโรงพยาบาลศิริราช ผมต้องไป เริ่มต้นจากโรงพยาบาลที่ไหนกว่าจะมาถึงโรงพยาบาลศิริราช คราวนี้ก็เกิดลักษณะพิเศษ ขณะที่เราจ่ายสตางค์ให้กับคน ๗๐ ล้านคนเพื่อรักษาพยาบาล โรงพยาบาลเอกชนในประเทศไทย ดีที่สุดในโลกเลย เจริญเติบโตเร็วมาก หุ้นในตลาดหลักทรัพย์ขึ้นสูงมาก เกิดอะไรขึ้นในระบบ รักษาพยาบาล คนในชนบทเช่นเดียวกันต้องไปเริ่มจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลส่งไปโรงพยาบาลอําเภอ โรงพยาบาลอําเภอส่งไปยัง โรงพยาบาลจังหวัด โรงพยาบาลจังหวัดรักษาจนเราย้อนกลับส่งโรงพยาบาลอําเภอ ก็เกิด ความสับสนครับ ประชาชนส่วนหนึ่งที่พอมีรายได้หนีจากระบบที่หลวงช่วยทั้งหมดไปใช้ บริการโรงพยาบาลเอกชน เรามีกระทรวงสาธารณสุขได้งบประมาณปีละ ๗๐,๐๐๐ ล้านบาท เรามี สปสช. คุมสตางค์ค่ารักษาคน ๔๕ ล้านคนไว้อีกประมาณ ๒๐๐,๐๐๐ ล้านบาท เรามีหน่วยงานเกี่ยวกับสาธารณสุขทั้งหมดอีก ๔-๕ หน่วยงาน รวมงบประมาณเบ็ดเสร็จ แล้วองค์กรกึ่ง ๆ อิสระเหล่านี้ถือสตางค์ร่วม ๓๐๐,๐๐๐ ล้านบาท รวมทั้ง สสส. ด้วย คราวนี้ผมคิดว่าที่ท่านอดีตปลัดกระทรวงนําเสนอนะครับว่ากรรมการนโยบายสุขภาพแห่งชาติ ต้องตั้งครับ แล้วก็ไม่ต้องไปซ้อนใครครับ และท่านต้องกล้าเสนอครับ ที่ขวาง ๆ ทางอยู่ ทั้งหมดในกระทรวงสาธารณสุขที่เป็นปัญหาต่อระบบที่ช่วยกันคิด หมอช่างคิดอยู่กันเยอะ ยุบอะไรเสียบ้างไปรวมไว้สักที่หนึ่งครับ ไม่เช่นนั้นแล้วก็จะสับสนทําอะไรไม่ถูก

เรื่องที่ ๒ ครับ ขอผ่านไปยังทรัพยากรธรรมชาติ เมื่อเช้าผมฟังท่านนายกรัฐมนตรี พูดเรื่องคนอยู่กับป่า และท่านบอกว่าเที่ยวไปไล่ ๆ ออกจากป่า ไล่แล้วเขาจะไปอยู่ไหน ขณะเดียวกันก็มีบางส่วนราชการทําครับว่าทวงคืนผืนป่ากันอยู่ ผืนป่าบางส่วนก็ต้องทวงคืน แต่บางส่วนเขาก็อยู่กับป่าได้ ผมมีโอกาสไปเยี่ยมชมงานอุทยานในภาคเหนือครับ ศรีลานนา เขาดูแลป่าอยู่ประมาณสัก ๘๐๐,๐๐๐ ไร่ เขาสามารถทําความตกลงกับภาคประชาชน ซึ่งส่วนใหญ่ก็คือชาวเขาที่ไปทําการบุกรุกปลูกข้าวโพด แล้วก็คืนพื้นที่บางส่วนมาแล้วก็ฟื้นฟู เป็นป่า และที่น่าสําคัญครับ ในอุทยานต่าง ๆ ทั่วประเทศท่านประธานครับ ท่านไปเห็นมาแล้ว อุทยานบ้านท่านสวย ๆ ทั้งนั้นครับ แล้วเดี๋ยวนี้การท่องเที่ยวไม่ใช่ทําการท่องเที่ยว เพื่อทําลายธรรมชาติครับ เขาท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ผมยังสงสัยว่าในอ่างเก็บน้ําเขื่อนเชี่ยวหลาน ทําไมอุทยานเราไม่ให้ประชาชนเขาเช่าที่ในอ่างเก็บน้ําแล้วก็ทํารีสอร์ต (Resort) ที่สวยงาม หรือในอ่างเก็บน้ําทั่วประเทศที่อยู่ในเขตดูแลอุทยาน หรือในพื้นที่อุทยานให้เอกชนเข้าทํา และดูแลโดยระบบของอุทยานโดยสิ่งแวดล้อมที่ดี เราไปรื้อบ้านเขาที่เขาใหญ่ วังน้ําเขียว เรามีอุทยานแห่งชาติสิรินาถที่จังหวัดภูเก็ต ผมเข้าใจว่า ๓,๐๐๐-๔,๐๐๐ ไร่ซึ่งเป็นสีเทาอยู่ สีเทาเหล่านี้ลงทุนไปแล้วประมาณ ๑๐,๐๐๐ ล้านบาท ถ้าเรายึดสีเทาเหล่านี้กลับคืนมาทั้งหมด นโยบายเอาอย่างไรบอก คสช. เขาไว้ด้วยครับ เพราะเขาก็สับสนนะครับ ถ้ายึดคืนมาทั้งหมด และทําลายทุบโรงแรมทิ้งไปเกือบ ๑๐,๐๐๐ ล้านบาท พร้อมไหมครับ หรือคิดว่าเราน่าจะพบกัน ครึ่งทาง ยึดเป็นของรัฐแล้วเอกชนเข้าบริหาร ใครผิดเงื่อนไขรัฐก็ว่าไป คิดไปนอกกรอบหน่อยครับ เราก็จะได้ผืนป่าที่เขาบุกจริง ๑๐๐ ไร่ ทําโรงเรียนจริง ๒๐ ไร่ อีก ๗๐-๘๐ ไร่ทําเป็นป่าขึ้นมา เขาก็ได้ เราก็ได้ สิ่งเหล่านี้ผมคิดว่าเป็นสิ่งที่พยายามคิดเลยไปสักนิดหนึ่งแล้วก็ฝากท่านไป นิดหนึ่งครับ เราจะผันน้ําทางอุโมงค์ที่เชียงใหม่ตั้งงบประมาณเป็น ๑๐,๐๐๐ ล้านบาท ประมูลกันเสร็จแล้วปรากฏว่าอุโมงค์ต้องลอดเขตอุทยาน จนเดี๋ยวนี้ตกลงกันไม่ได้ครับว่า บริษัทอุโมงค์จะไปลอดกับใครอยู่ แล้วก็เป็นปัญหา

เรื่องสุดท้ายครับท่านประธาน เรื่องขยะ เรื่องขยะนี่ผมคิดว่าท่านเสนอว่า จะให้หน่วยงานรับผิดชอบตั้งเป็นกรรมการผมเห็นด้วยครับ เพราะว่าขยะมันเกี่ยวข้องกับ หลายกระทรวงเหลือเกิน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สผ. ดูแลอยู่ กระทรวงมหาดไทย องค์กรปกครองท้องถิ่น กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการคลัง แต่ไม่ใช่เฉพาะกระทรวงเหล่านี้นะครับ เดี๋ยวนี้เรื่องขยะมันพัฒนาไปทําเป็นพลังงาน อุตสาหกรรมเขาเข้ามายุ่งด้วยครับ กระทรวงพลังงานก็เข้าไปยุ่งด้วยครับ จะทําทั้งที ก็บูรณาการเสียให้ครบ เพราะว่าขยะในหลายพื้นที่โดยสภาพความเป็นจริงมันเป็นขยะ ที่เกินกําลังของท้องถิ่นเขาจะคิด คณะที่ว่านี่นะครับลงไปช่วยวางแผนให้เขาหน่อย ผมอยู่นครศรีธรรมราชครับ เทศบาลทิ้งขยะกองไว้ ๒,๐๐๐,๐๐๐ ตันครับ กองเป็น ภูเขาเลากาเลย กองทัพภาคที่ ๔ ครับ ผมมีโอกาสไปปั่นจักรยานช่วงวันเสาร์ วันอาทิตย์ เวลากลางคืน เหม็นทั้งกองทัพภาคที่ ๔ ครับ เกาะสมุยเมืองท่องเที่ยวครับ ท่านไปควบคุม เขาบอกว่าเก็บขยะคนละ ๑๕ บาท ๓๐ บาท ซึ่งจริง ๆ เป็นแหล่งท่องเที่ยวเขาสามารถ ที่จะพัฒนาระบบการจัดเก็บเขามากกว่านั้น เขาไม่พร้อมที่จะเอาขยะทิ้งไว้ที่เกาะสมุยแล้ว ถ้าเขาพัฒนาศักยภาพขนขยะจากเกาะสมุยไปฝากไว้กับพื้นที่ที่สามารถทําได้บนฝั่งเขาก็ทําได้ เราไปจํากัดเขาทําไมว่าค่าเก็บขยะเท่านี้ เขาจะเก็บเป็นกิโลกรัม เป็นชั่ง เป็นตัน เอกชน เขาพร้อมจ่ายถ้าบริการนั้นดีพอ แต่ถ้าครอบครัวละ ๓๐ บาท แล้วเทศบาลต้องไปปะทะ กับเอกชนเองว่าจะขึ้นค่าขยะหรือไม่ขึ้นค่าขยะมันก็จะเป็นปัญหา เพราะฉะนั้นผมอยากจะ ฝากท่านไปด้วยว่าถ้าจะบูรณาการเรื่องขยะ เรื่องสิ่งแวดล้อม ท่านช่วยนัดเจอกัน ๖-๗ กระทรวงในอนาคตทั้งหมด เพราะเดี๋ยวนี้โรงงานเผาขยะไฟฟ้าผมว่าผู้รับเหมาพวกเอกชนวิ่งหัวชนกันจะแตกแล้วอยู่ที่ เชิงบันได เพราะฉะนั้นจัดระบบเสียเจอกันครึ่งทางระหว่างภาครัฐกับภาคเอกชน รัฐเข้าไป ส่งเสริมท้องถิ่นให้เข้มแข็งอย่าปล่อยให้ท้องถิ่นทํางานแต่ลําพัง

สุดท้ายผมฝากไปยังกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอีกครั้งหนึ่งครับ ชายตลิ่งที่พัง ๆ พายุที่เข้าเมื่อวานแล้วทหารก็ไปช่วยรื้อบ้านอยู่แถวปากพนัง ทําโครงการให้จบ คือเขื่อนกันตลิ่งระบบหินทิ้ง ระยะตลิ่งที่มีการพังทลายมากที่สุดในประเทศไทยคือระยะความยาว ประมาณ ๘๐ กิโลเมตรจากแหลมตะลุมพุกถึงอําเภอระโนดของคุณนิกร จํานง ตรงนี้ทลาย ที่สุดครับ ทําเสียให้จบ แล้วที่สําคัญครับ เขตอุทยานที่อยู่ทั่วประเทศช่วยดูแลด้วยครับ ผมอ่านรายงานบางส่วนของหัวหน้าส่วนที่เขารายงานมาว่าอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน เก็บรายได้วันละ ๑๐๐,๐๐๐ กว่าบาทส่งเข้ารัฐ เมื่อทางเขตลงไปตรวจสอบส่งเจ้าหน้าที่ไปคุม จากวันละ ๑๐๐,๐๐๐ กว่าบาท กลายเป็นวันละ ๑,๔๐๐,๐๐๐ บาท กระทรวงนี้เลยเป็นที่ วิพากษ์วิจารณ์ตําแหน่งแพงครับ เพราะฉะนั้นปฏิรูปล้วงไปเสียด้วยเพราะกระทรวงนี้สับสน มาตั้งแต่ปฏิรูประบบราชการปี ๒๕๔๕ ปฏิรูปเพื่อให้ระบบราชการสั้นลง ปรากฏว่าปฏิรูป เสร็จจาก ๑๓ กระทรวง เป็น ๒๓ กระทรวง ปฏิรูปเสร็จจากกรมเดียว แยกเป็น ๔ กรม แล้วก็ กระทรวงที่สับสนที่สุดผมว่าน่าจะกระทรวงของท่าน โชคดีที่ท่านออกมาเสียก่อน ก็ฝากไว้ด้วยครับ ถ้าจะเอากันจริง ๆ ก็รื้อกันภายในหน่อยครับ แล้วพวกผมในฐานะคนที่ เดินผ่านไปผ่านมาอยู่ก็พร้อมที่จะให้คําแนะนําครับ