โกวิท ศรีไพโรจน์ อภิปรายเรื่องการจัดตั้งเขตอุทยานแห่งชาติทางทะเล

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม โกวิท ศรีไพโรจน์ จากจังหวัดสุราษฎร์ธานี วันนี้ผมเองยินดีที่ได้รับรายงานของคณะกรรมาธิการ ปฏิรูปทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม สภาปฏิรูปแห่งชาติ เกี่ยวกับเรื่องควิก วินในเรื่องนี้ แต่อย่างไรท่านประธานครับ ผมเองต้องเรียนต่อท่านประธานว่าสิ่งที่ดีที่สุดของสภานี้ก็คือ การยึดโยงสภานี้กับประชาชน ผมเองจะพูดตลอดเวลาว่าผมมาจากจังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อทราบว่าผมมาจากที่ไหน แต่ว่าข้อเสียอีกนิดหนึ่งก็คือว่าหลายท่านที่มาจากองค์กร หลาย ๆ องค์กรไม่ได้แนะนำตัวเลยว่าท่านมาจากองค์กรอะไร คณะกรรมาธิการชุดนี้ ที่ผมเห็นไม่ได้มีตัวแทน สปช. จากกลุ่มภาคใต้และกลุ่มอันดามัน มีท่านอาจารย์ชาลี อยู่ท่านหนึ่งอยู่พัทลุง แต่ท่านอื่นจะเกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์หรือองค์กรอะไรที่เกี่ยวกับ การอนุรักษ์บ้างหรือไม่ผมไม่ทราบ เพียงแต่รู้จักท่านอาจารย์ปราโมทย์แล้วก็ท่านดอกเตอร์ธรณ์ เป็นส่วนตัว ประเด็นที่ผมจะขอเรียนต่อท่านประธานก็คือว่าความมีส่วนร่วมของประชาชน นี่ประเด็นหนึ่ง ประเด็นที่ ๒ ก็เกี่ยวกับเรื่องอำนาจหน้าที่ของข้าราชการที่ดูแลเกี่ยวกับเรื่องนี้ และประการที่ ๓ ประเด็นเรื่องของการท่องเที่ยวซึ่งประชาชน ซึ่งอยู่ในพื้นที่ไม่สามารถต่อสู้ นายทุนที่เข้าไปทำลายทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ได้เลย ในขณะเดียวกันในการประกาศ ที่จะดำเนินการประกาศพื้นที่นี้เป็นเขตมรดกโลกนั้นจะช่วยแก้ปัญหาเหล่านี้ได้อย่างไร ผมเห็นด้วยกับการอนุรักษ์ของท่านดอกเตอร์ธรณ์กับท่านคณะกรรมาธิการทุกท่าน โดยเฉพาะท่านอาจารย์ปราโมทย์ผมก็เคารพในชื่อเสียงของท่าน ทรัพยากรธรรมชาติ เป็นสมบัติของทุกคนครับ เป็นสมบัติของโลก แต่ที่ผมเองผมอยากจะเน้นย้ำก็คือว่าเป็นของ ลูกหลานของเรานั้นถูกต้อง ถามว่าทำไมผมเป็น สปช. สุราษฎร์ธานี ไม่ได้เกี่ยวกับ อันดามันถึงจะต้องขอมาอภิปรายในเรื่องนี้ ผมขอเรียนว่าผมเคยอยู่ในอันดามันหลายปี เป็นพนักงานอัยการที่จังหวัดพังงา ๕ ปี เมื่อคราวสึนามิเกิดขึ้น ผมเองผมเป็นคนไปจัดการ เกี่ยวกับศพที่เสียชีวิตที่ท้ายเหมือง จังหวัดพังงา ส่วนเกาะระ เกาะพระทอง ผมเห็นกรรมการ ในการทำโครงการเกี่ยวกับเกาะระ พัฒนาเกาะระ เกาะพระทองอย่างยั่งยืนก่อนสึนามิเข้า รายงานฉบับนี้อยู่ที่จังหวัดพังงาครับ ไม่ทราบถูกทิ้งไปแล้วหรือยัง ท่านประธานครับ เอาเฉพาะในส่วนของกฎหมายเรื่องอุทยานแห่งชาติทางทะเลก่อน ตรงนี้มีท่านเกษมสันต์ ท่านดำรงค์ พิเดช ท่านเคยเป็นข้าราชการแล้วก็ดูแลอุทยานแห่งชาติ ผมหงุดหงิดทุกครั้งครับ ที่มีการพูดถึงว่าอุทยานแห่งชาติทางทะเล ผมกราบเรียนต่อท่านประธานว่าอุทยานแห่งชาติ ทางทะเลนั้นในความเห็นของผมไม่มี เพราะว่าอุทยานแห่งชาตินั้นจะต้องอยู่บนพื้นดิน เท่านั้น พื้นดินนั้นหมายรวมถึงทะเลสาบ หนอง คลอง บึง บาง และที่ชายฝั่ง ทะเลไม่ใช่ เขตอุทยาน อย่างไรผมก็ต่อสู้เรื่องนี้มาโดยตลอด ระหว่างที่ผมเป็นพนักงานอัยการที่ จังหวัดพังงามีประชาชนถูกเจ้าหน้าที่รัฐรังแก ผมใช้คำว่า เจ้าหน้าที่รัฐรังแก เพราะพวกนี้ ไม่ใช่ข้าราชการ ชาวประมงซึ่งอยู่ในพื้นที่เขาก็อยู่ตรงนั้น เขาขับเรือเข้าไปในเขตน่านน้ำ ซึ่งเขาอ้างว่าเป็นอุทยานก็โดนจับกุมดำเนินคดี อ้างว่าเอาเครื่องมือล่าสัตว์เข้าไปใน เขตอุทยาน โทษทีครับ ผมสั่งไม่ฟ้องเอาจริง ๆ เพราะว่าทะเลไม่ใช่อุทยาน ถึงแม้ว่ากฤษฎีกา จะบอกว่าใต้พื้นทะเลคือที่ดินก็ตามผมก็ไม่เอาด้วย นี่ผมเรียนตรง ๆ ในการดำน้ำลึก ที่เกาะสิมิลัน ท่านอาจารย์ธรณ์ครับ ท่านก็คงจะไปดำน้ำหลายครั้ง ผมไม่ทราบว่าท่านเคย เสียค่าธรรมเนียมบ้างไหมครับ แล้วผู้ที่เก็บค่าธรรมเนียมนี้ก็คือเจ้าหน้าที่ของอุทยาน ของสิมิลัน ทีละ ๒๐๐ บาท ถ้าผมจำไม่ผิด ผมยังไม่ทราบว่าเขาเอาอำนาจอะไรไปเก็บ เพราะทะเลก็ไม่ใช่เขตอุทยานอย่างที่ผมเรียน ท่านประธานครับ ท่านประธานพอจะทราบ ไหมครับว่าผลประโยชน์ในเขตอุทยานแห่งชาตินั้นมหาศาลเท่าที่ผมทราบนะครับ รู้จักกับ น้อง ๆ หลายคนครับที่ทำงานอยู่ที่หมู่เกาะสิมิลัน ผมเองยินดีด้วยกับผลประโยชน์ที่เขาได้รับ ในแต่ละปี ๆ เฉพาะค่าโบนัสแค่เป็นพนักงานกวาดขยะก็ประมาณสัก ๒๐๐,๐๐๐-๓๐๐,๐๐๐ บาท แต่ผมไม่ทราบว่าเงินก้อนนี้มาจากไหน แต่สิ่งที่ผมทราบก็คือว่าค่าธรรมเนียมการขึ้นเกาะก็ดี อะไรก็ดีนั้นไม่ค่อยโปร่งใสเท่าไร แล้วก็เป็นเกือบทุกแห่งของอุทยานแห่งชาติทุกแห่ง ตรงนี้ผมเข้าใจว่าท่านเกษมสันต์ก็น่าจะมีข้อมูลพอสมควร การประกาศเป็น เขตอุทยานแห่งชาติแต่ละแห่ง ซึ่งประชาชนบางกลุ่ม โดย ทช. ก็ดี กรมอุทยานแห่งชาติก็ดี พยายามจะผลักดันให้เกิด ผมเองผมจะต้องมักเตือนประชาชนอยู่ทุกครั้งว่าก่อนประกาศ เขตอุทยานแห่งชาติให้ประชาชนในพื้นที่ศึกษาให้ดี ประชาชนในพื้นที่ตรงนั้นไม่ได้สิทธิ อะไรเลยจากการประกาศเขตอุทยาน ประชาชนเสียสิทธิทั้งสิ้น ประชาชนที่เคยเข้าไปหา ของป่าก็หาไม่ได้ ทำอะไรในเขตอุทยานแห่งชาติไม่ได้ มีการต้องประกาศเป็น พระราชกฤษฎีกานะครับ ท่านประธานครับ เป็นการจำกัดสิทธิประชาชน ผมต้องเตือน ชาวบ้านเขาทุกครั้งว่าการประกาศเขตอุทยานแห่งชาตินั้นประชาชนในพื้นที่นั่นแหละ เสียประโยชน์ คนที่ได้ประโยชน์แล้วคนที่มีอำนาจเข้ามาดูแลก็คือข้าราชการที่ดูแล แต่อย่างไรก็ตามครับ การดูแลพื้นที่ต่าง ๆ นั้นความที่ผมเองผมอยู่ตรงนั้น ผมเองผมกราบเรียน ท่านประธานว่าเฉพาะในหมู่เกาะสิมิลัน ซึ่งผมเองผมก็ไปดำน้ำมาหลายครั้ง รู้จักพี่น้อง แถว ๆ นั้นก็มากพอสมควร เจ้าหน้าที่ก็รู้จักกันดีหลายท่าน ผมก็เอาหูไปนาเอาตาไปไร่ ข้างหนึ่งละครับ เพราะว่าเจ้าหน้าที่ที่หมู่เกาะสิมิลันนั้นดูแลหมู่เกาะสิมิลันได้ค่อนข้างดี ตรงนี้ ผมไม่เถียง ตรงนี้เป็นคนละประเด็นเกี่ยวกับเรื่องของผลประโยชน์นะครับ แต่ว่าในการที่ ลงไปดูในทะเลนั้น ถึงแม้ว่าหมู่เกาะสิมิลัน และเกาะแปดนั้นจะมีที่ทำการประมงอยู่ก็ตาม แต่ว่าศักยภาพของพี่น้องข้าราชการที่อยู่กรมประมงนั้นไม่มีศักยภาพอะไรที่ดูแลเลย มีแต่เจ้าหน้าที่ของอุทยานเท่านั้นที่มีศักยภาพค่อนข้างสูง แล้วก็ไปดูแลไปช่วยเหลือ ถ้าหาก ไม่ได้เจ้าหน้าที่อุทยานนะครับ ปะการัง สัตว์น้ำทะเลฝั่งนั้นไม่เหลือครับ แต่ว่าประมง ไม่มีฤทธิ์อะไรเลย ตรงนี้เป็นเรื่องจริง

สำหรับเกาะระ เกาะพระทอง ผมกราบเรียนท่านประธานว่า ผมเข้าไปศึกษา ตั้งแต่ประมาณปี ๒๕๔๗ ก่อนสึนามิเข้า แล้วก็หลังสึนามิเข้า ผมต้องขอประทานโทษ ท่านดอกเตอร์อะไรนี่ ผมจำชื่อท่านไม่ได้แล้ว เพราะนานแล้ว ท่านเป็นผู้ทำเกี่ยวกับเรื่องของ โครงการพัฒนาเกาะระ เกาะพระทอง อย่างยั่งยืน ท่านเอาชาวบ้านในพื้นที่ตรงนั้นมาสัมมนา หลายครั้ง แล้วชาวบ้านเสนอโครงการสิ่งที่ชาวบ้านต้องการ ผมจำได้ว่ามีประมาณ ๕๐ กว่าโครงการ และนำเสนอไปที่จังหวัดพังงา หมายความว่าถ้าหากว่าทางภาครัฐ จะดำเนินอะไรกับเกาะระ เกาะพระทอง ขอให้ดูโครงการตรงนี้ก่อน เป็นโครงการที่มาจาก ประชาชนอย่างแท้จริง วันนี้ผมไม่เห็นว่าการดำเนินการตามโครงการที่ประชาชนเสนอจะ สัมฤทธิ์ผล มีแต่โครงการที่ทางฝ่ายผู้บริหารระดับสูงของประเทศมโนเอาเองเสียส่วนใหญ่ รายชื่อของคณะกรรมาธิการตรงนี้ผมขอกราบขอประทานโทษท่านกรรมาธิการทุกท่านด้วย ว่าหลายท่านเป็นนักวิชาการ หลายท่านเป็นข้าราชการ และอย่างที่ผมกราบเรียนต่อ ท่านประธานว่าได้ถามคนแถวนั้นบ้างแล้วหรือยัง พื้นที่ตรงนี้ผมไม่ทราบนะครับว่าทางฝ่าย ท่าน สปช. พังงา ท่าน สปช. ภูเก็ต ระนอง กระบี่ ตรัง และทางเขตอันดามันทราบเรื่อง หรือไม่ตรงนี้ เพียงแต่ว่าผมได้ยินว่าท่านธรณ์บอกว่าประชาชนไม่ได้รับผลกระทบ เพราะฉะนั้นคำนี้ผมจึงอนุมานเอาว่าท่านยังไม่ได้ถามประชาชนใช่ไหมครับ หรือว่าถามแล้ว ในงานวิจัยของพวกท่านเท่านั้น แต่ถามจริง ๆ หรือเปล่าเราไม่ทราบ แต่ที่แน่ ๆ ก็คือว่า ที่ผ่านมานั้นประชาชนแทบจะไม่ได้ประโยชน์อะไรจากการจัดการของภาครัฐตรงนี้เท่าไรนัก ในเกาะระ เกาะพระทอง ท่านธรณ์พอจะทราบไหมครับวันนี้มีกลุ่มนายทุนเข้าไปยึดพื้นที่ เท่าไร แล้วเป็นคนกรุงเทพฯ เท่าไร ท่านทราบไหมครับ และถ้าหากประกาศออกมาเป็นเขต มรดกโลกใครล่ะครับได้ประโยชน์ ตอนนี้ทุ่งหญ้าสะวันนา (Savanna) หลังจากที่สึนามิเข้า ฟื้นตัวหรือยังครับ อาคารของสมเด็จพระเทพฯ ยังอยู่ไหมครับ ชาวบ้านแถวนั้นได้อะไรครับ แล้วก็คนข้างนอกเท่าไรที่เข้าไปยึดถือครอบครองในบริเวณนั้น มีการจัดการอย่างไร ผู้มีอิทธิพลในพื้นที่เข้าไปยึดถือพื้นที่นั้นอย่างไร ประชาชนอ้าปากร้องมายังหน่วยงานราชการ ของรัฐเคยได้รับการเหลียวแลหรือยังครับ ท่านทราบหรือยัง พื้นที่ของเกาะยาวในการ ดำเนินคดีของกลุ่มนายทุนที่เอาพื้นที่ของประเทศไทย เอาพื้นที่ที่เป็นเขตป่าไม้ไปออก น.ส. ๓ ที่เขาเรียก ส.ค. ๑ บินนะครับ มีการเพิกถอนได้กี่แปลงแล้ว ตอนที่ผมเป็นพนักงาน อัยการผมขอเพิกถอนไปได้ประมาณแค่ ๑๐ กว่าแปลง ทั้ง ๆ ที่มีทั้งหมดรวม ๆ แล้ว ไม่ต่ำกว่า ๑,๐๐๐ กว่าแปลง พื้นที่มหาศาลวันนี้ก็ยังมีการซื้อขายกันอยู่บนเกาะยาวใช่ไหมครับ ท่านทราบดีหรือเปล่า ตรงนี้ต้องถามท่าน ตรงนี้เป็นพื้นที่อุทยาน ซึ่งอยู่ในพื้นที่วนอุทยาน แล้วเป็นพื้นที่ดินจริง ๆ นะครับ ไม่ใช่ทะเลด้วย เรื่องของการท่องเที่ยวหลายแห่ง จริงครับสร้างประโยชน์ให้แก่ประเทศมหาศาล ประชาชน ได้ประโยชน์ครับแต่แค่เศษเงินเท่านั้น ส่วนใหญ่คนที่ได้ประโยชน์จริง ๆ คือกลุ่มนายทุน โรงแรม กลุ่มนายทุนธุรกิจขนาดใหญ่เกือบทั้งนั้นนะครับ แล้วพวกนี้จะมีคอนเนคชัน (Connection) กับข้าราชการระดับสูงเสียด้วยและข้าราชการในพื้นที่ ประชาชนได้รับ ประโยชน์จริง ๆ ตรงไหนบ้าง ขอให้ศึกษาตรงนี้เป็นข้อสังเกตไว้ด้วย เกี่ยวกับชาวมอแกน ชาวทะเล เมื่อสักครู่นี้ท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ได้กรุณาพูดถึงแล้ว บุคคลเหล่านี้น่าสงสารครับ เขาเป็นคนไทย และพื้นที่ตรงนั้นก็ไม่ใช่ฮิวแมน ซู (Human zoo) หรือสวนสัตว์มนุษย์ อาจารย์ธรณ์ทราบไหมครับว่าทางฝ่ายเจ้าหน้าที่หรือหัวหน้าอุทยานส่งข้าวสารไปเลี้ยงพวกนี้ เยอะนะครับในแต่ละปี แล้วก็เก็บค่าธรรมเนียมในการที่ชาวบ้านเข้าไปดู แต่ว่ามันจะไปอยู่ ตรงไหนผมไม่ทราบ แต่ว่าการแบ่งปันผลประโยชน์ระหว่างอุทยานและพื้นที่มีค่อนข้าง จะเยอะพอสมควร อยากจะให้ศึกษาเรื่องนี้ไว้ด้วย

กล่าวโดยสรุป ผมกราบเรียนท่านประธานไปถึงคณะกรรมาธิการว่า การประกาศเป็นเขตมรดกโลกนั้นผมไม่ขัดข้องหรอกครับ เพราะว่ามรดกโลกและมรดกของ คนไทยเป็นสิ่งที่สำคัญจริง ๆ แต่กราบเรียนท่านประธานไปถึงกรรมาธิการในแง่ของ การมีส่วนร่วมของประชาชน การประกาศเป็นเขตมรดกโลกก็ดี หรือการที่ท่านจะให้ คณะรัฐมนตรีดำเนินการอย่างไรต่อไปก็ดี จะเป็นการเพิ่มอำนาจของข้าราชการก่อให้เกิด การทุจริตของเจ้าหน้าที่รัฐอาจจะมหาศาลพอสมควร ซึ่งประชาชนในพื้นที่ที่เขาร้องเรียน เดือดร้อน แล้วที่เขาร้องเรียนมาตลอดเวลาก็ไม่เคยมีผลกระทบออกมาเลย หลายคน ถูกดำเนินการ หลายคนที่ไปอยู่กลุ่มพี่น้องประชาชนที่ดูแลเกาะยาวในหมู่เกาะ อุทยานแห่งชาติพังงา พี่น้องประชาชนที่ดูแลรักษาแผ่นดิน ร้องเรียนต่อหน่วยงานภาครัฐ หลายครั้งแทบไม่ได้รับการเหลียวแลเท่าไรเลย อยากจะฝากกราบเรียนท่านประธานไปถึง กรรมาธิการดูแลประชาชนซึ่งรักษาหวงแหนแผ่นดินเหล่านี้ด้วย อย่าให้ภาครัฐจัดการ ฝ่ายเดียวนะครับ ขอให้ประชาชนเข้ามาดูแล ประชาชนที่นั่นน่ารักมาก และเขารวมตัว อย่างเข้มแข็งแต่เขาสู้กลุ่มทุนใหญ่ไม่ได้จริง ๆ ครับ ผมกราบเรียนท่านประธานแค่นี้ครับ ขอบพระคุณครับ