กราบเรียนท่านประธาน ท่านเพื่อนสมาชิก ผู้มีเกียรติทุกท่าน ผม นายธรรมรักษ์ การพิศิษฎ์ สปช. หมายเลข ๐๙๘ ผมขออภิปรายให้ ข้อสังเกตพร้อมด้วยเหตุผลนะครับ ที่จะสนับสนุนให้สภานี้พิจารณาให้ความเห็นชอบ ข้อเสนอของกรรมาธิการชื่อยาวยิ่งนะครับ ปฏิรูปสังคม ชุมชน เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ ผู้พิการ รู้สึกจะครบเกือบทุกคน ขาดแต่บุรุษนะครับ ที่สรุปเหตุผลรวมได้ ๕ ประการนะครับ

ประการแรก ผมเห็นด้วยครับว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องควิก วินโดยแท้ ทำไมเป็น ควิก วิน เพราะมันเป็นเรื่องเกี่ยวกับกลไกการปฏิรูปที่เกี่ยวกับโครงสร้างการออมของ ประเทศ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญเกี่ยวกับความเป็นความตาย ไม่ใช่แค่เรื่องของผู้เกษียณ คนแก่ เท่านั้น แต่เป็นเรื่องเกี่ยวกับเสถียรภาพทางเศรษฐกิจของประเทศในอนาคตด้วยซ้ำนะครับ เพราะฉะนั้นเรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับโครงสร้างการออมของชาติที่สำคัญ เพราะฉะนั้น อย่าว่าแต่เป็นเรื่องควิก วินเลยนะครับ ผมเรียกว่าเป็นเวรี ควิก (Very quick) ด้วยซ้ำ เพราะมาได้ทันใจเหลือเกินนะครับ

ประการที่ ๒ การสร้างหลักประกันรายได้แก่กลุ่มแรงงานผู้สูงวัยในอนาคตนี่ ซึ่งคงไม่รวมตัวผมแน่นะครับ เพราะว่าสูงวัยไปแล้ว ก็เป็นสิ่งจำเป็นมากสำหรับสังคมที่ โครงสร้างประชากรมีสัดส่วนผู้สูงวัยมากขึ้นนะครับ ท่านสมาชิกอาจารย์เจิมศักดิ์ก็ได้ให้ ข้อมูลไปแล้วว่าในอนาคตสังคมไทยจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ และเวลานี้ทั้งโครงสร้างของ สังคมไทยเรานี่เรื่องของทรัพยากรมนุษย์เป็นเรื่องสำคัญยิ่ง ในเมื่อมีคนแก่มากขึ้น แรงงาน เราก็หมด เราก็ไม่ได้เป็นประเทศที่มีแรงงานมากต่อไปแล้ว เราใช้แรงงานราคาถูกไม่ได้แล้ว เพราะฉะนั้นการใช้ประโยชน์จากแรงงานที่มีอยู่ในเรื่องการเพิ่มประสิทธิภาพ ผลิตภาพ จึงสำคัญ และจึงจำเป็นอย่างยิ่งนะครับที่เราจะต้องเร่งรัดกลไกการออมภายในประเทศ ในอนาคตเพื่อลดภาระของรัฐนะครับ ในอนาคตไม่ต้องสร้างหนี้ ไม่ต้องขาดเงินทุนที่จะใช้ ในการลงทุนแล้วก็ดูแลสวัสดิภาพของประชาชน เพราะฉะนั้นการเน้นการออมอย่างสม่ำเสมอ เป็นเวลานาน ผมย้ำคำนี้นะครับว่าสำคัญยิ่ง การออมจะต้องเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ เป็นเวลานาน ๆ โครงการแบบกองทุนเป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งนะครับ มีผลงานวิจัยด้าน เศรษฐศาสตร์ที่ผมอ่านพบและประสบมา สรุปสำคัญว่า การออมในประเทศเรายังไม่พอเพียง ต่อการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างมีเสถียรภาพ เท่าที่ผมเคยทำงานมาทางด้านเศรษฐกิจบ้าง รู้สึกว่าในอดีตที่ผ่านมาการออมของประเทศเราไม่ได้ต่ำนะครับ ใน ๒๐ ปีที่ผ่านมาการออม ทั้งหมดของประเทศอยู่ในอัตราพอสมควรทีเดียว แต่ในระยะหลัง ๆ นี่มันอยู่ในขาลงครับ จากที่เราประสบปัญหาทางเศรษฐกิจมากมายนี่ เพราะฉะนั้นมีผลที่นักเศรษฐศาสตร์ เขาคำนวณว่าในเวลานี้หากต้องการให้เศรษฐกิจโตประมาณปีละ ๕-๖ เปอร์เซ็นต์ ปีสองปีนี้ เราโตได้แค่ ๑ เปอร์เซ็นต์ ๒ เปอร์เซ็นต์ก็เก่งแล้วนะครับ เราก็มีปัญหามาก แต่ว่าถ้าจะ ต้องการให้เศรษฐกิจโต ๕-๖ เปอร์เซ็นต์ผ่านพ้น ที่เขาเรียกว่าประเทศรายได้ปานกลาง กับดักรายได้ปานกลาง มิดเดิล อินคัม แทรป (Middle Income Trap) ไปสู่ประเทศที่ร่ำรวย ขึ้นไป เราจำเป็นจะต้องออมให้ได้อย่างน้อยถึงร้อยละ ๓๒-๓๕ เปอร์เซ็นต์ของจีดีพี (GDP) เมื่อเทียบกับประมาณร้อยละ ๓๐.๕ ในปัจจุบัน ความจริง ๓๐.๕ ก็ไม่ได้ต่ำนะครับ แต่ว่าถ้าเราจะโตถึง ๕-๖ เปอร์เซ็นต์ต่อไปเราต้องออมมากขึ้นกว่านี้ ถ้าหากว่าจะยอมให้โต ๕-๖ เปอร์เซ็นต์นี่ในอนาคต ยอมให้ขาดดุลบัญชีเดินสะพัดสักร้อยละ ๓ ในอีก ๔-๕ ปี ข้างหน้าเราต้องออมให้ได้ประมาณ ๓๐.๕ เปอร์เซ็นต์นะครับถึงจะผ่านพ้น ถึงจะสามารถ เจริญก้าวหน้าได้อย่างมีเสถียรภาพ เพราะฉะนั้นการออมที่พอเพียงในอนาคตจึงมี ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ทั้งในแง่เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ ทั้งในแง่เสถียรภาพของผู้ที่จะแก่ ต่อไปข้างหน้านะครับ

ประการที่ ๓ เห็นด้วยครับ ที่ว่าการเร่งรัดนโยบายการส่งเสริมการออม ต้องทำควบคู่กันไปกับเรื่องอื่น ๆ ที่เพื่อนสมาชิกอาจารย์เจิมศักดิ์ก็ได้กล่าวมาแล้วหลายข้อ ผมเห็นว่าที่อยากจะกล่าวเพิ่มเติมย้ำว่าการแก้ไขความยากจน รวมทั้งการเพิ่มผลิตภาพของ กำลังแรงงานที่มีอยู่ในปัจจุบันให้มีรายได้สูงขึ้นมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งนะครับ ผมอ่านพบ รายงานวิจัยเมื่อหลายสิบปีก่อน น่าตกใจนะครับที่บอกว่าจะหวังให้พ่อแม่พึ่งลูกนี่ ในอนาคตนี่ให้พึ่งลูกให้มากขึ้น งานวิจัยนี้เป็นเรื่องของงานวิจัยครอบครัวที่อบอุ่นนะครับ เขาค้นพบว่าครอบครัวที่อบอุ่นถึงแม้จะแยกกันไปอยู่ พ่อแม่ลูกแยกกันไปอยู่ แต่ลูกก็จะมา เยี่ยมพ่อแม่อยู่เป็นประจำนะครับ แต่มีเงื่อนไขสำคัญว่าต้องมีสมบัตินะครับ คือพ่อแม่ที่มี สตางค์ยังไม่ได้มอบมรดกค่อนข้างจะอบอุ่นกว่าครอบครัวที่ไม่มีอะไร อันนี้เป็นข้อวิจัยที่ผมว่า หนักไปทางด้านเงินเกินไป แต่ว่าก็เป็นที่น่าคิดว่าการที่จะหวังให้ลูกดูแลพ่อแม่ก็คงจะต้อง เร่งรัดเรื่องความกตัญญูกตเวที เรื่องการสร้างความอบอุ่นอย่างขนานใหญ่ครับ ท่านประธานครับ นอกจากนี้ก็ยังมีงานวิจัยที่น่าห่วงในเรื่องการออมอีกตัวเลขหนึ่งนะครับ ก็คือมีงานวิจัยค้นพบว่าการออมในภาคครัวเรือนของเรานี่ลดลงอย่างต่อเนื่องนะครับ ในอดีตเราเคยมีการออมภาคครัวเรือนถึงประมาณร้อยละ ๑๔.๔ ของจีดีพีในปี ๒๕๓๒ ปัจจุบันนี้ลดเหลือน้อยลง เหลือประมาณร้อยละ ๔ เท่านั้น การออมในครัวเรือนมีปัญหา ในครัวเรือนที่ยากจนอยู่ห่างไกลไม่สามารถออม จริง ๆ แล้วครัวเรือนที่ยากจนเราค้นพบว่า ยิ่งจนยิ่งออมน้อย อันนี้ก็เป็นเรื่องธรรมดานะครับ ท่านทั้งหลายคงได้ยินได้ฟังสิ่งที่ท่าน มหาเศรษฐีใหญ่ของโลก นายวอร์เรน บัฟเฟตต์ ราชาผู้ประสบความสำเร็จจากการนำเงินออม มาลงทุน เขาถ่ายทอดประสบการณ์การเรียนรู้ของท่านว่า จงอย่าออมจากเงินเหลือใช้ แต่ให้กันเงินออมไว้ก่อนแล้วใช้จากเงินที่เหลือ เอาเงินออมนั้นไปลงทุนให้เงินมันทำงานแทนเรา อันนี้เป็นหลักการออมที่ผมคิดว่านักการเงินที่ยิ่งใหญ่ของโลกเขาเรียนรู้มา แต่ท่านประธาน ที่เคารพครับ ข้อมูลที่เรามีอยู่ยิ่งชี้ชัดเจนว่ายิ่งจนลงก็ยิ่งออมน้อยลง คงจะไม่มีปัญญาจะออม อย่างที่ท่านบัฟเฟตต์สอนไว้นะครับ เพราะหากเราไม่เร่งรัดการดำเนินงานทางด้านการแก้ไข ความยากจน การเพิ่มผลิตภาพของผู้ด้อยโอกาสก็คงจะกระทำควบคู่กันไปนะครับ

ประเด็นที่ ๔ การส่งเสริมการออมจะช่วยให้เกิดการสะสมทุนเพื่อการลงทุน สร้างงานรายได้ในอนาคตที่ผมได้กล่าวมาแล้วนะครับ แล้วยังจะสามารถสร้างความเป็นธรรม ในสังคม ซึ่งตามเอกสารของคณะกรรมาธิการยังมีผู้เสียโอกาสที่มีสิทธิสมัครเป็นสมาชิก กองทุนอีกตั้ง ๑๒ ล้านคน เพราะฉะนั้นการเร่งรัดให้มีการปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ฉบับนี้จะทำให้ สังคมได้รับประโยชน์ เพราะว่าการล่าช้าในการเร่งรัดการดำเนินงานตามพระราชบัญญัติ ฉบับนี้ผมคิดว่ามีสิ่งที่นักเศรษฐศาสตร์เขาเรียกว่า ออปเพอร์ทูนิตี คอสต์ (Opportunity cost) คือมีมูลค่าแห่งการเสียโอกาส การประวิงเวลาผมคิดว่าคงจะทำให้มูลค่าแห่งการเสียโอกาส เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ นะครับ เพราะฉะนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องเร่งรัดที่จะให้พระราชบัญญัติฉบับนี้ เกิดผลในทางปฏิบัติอย่างแท้จริงตามข้อเสนอของคณะกรรมาธิการ โดยสรุปผมเห็นด้วยกับ ข้อเสนอของท่านกรรมาธิการทุกประการครับ ขอบพระคุณมากครับ