นิรันดร์ พันทรกิจ อภิปรายเกี่ยวกับคณะอนุกรรมาธิการปฏิรูปการเมืองโครงสร้าง โดยกล่าวหาว่าไม่มีใครเห็นด้วยกับข้อเสนอทั้ง 3 ข้อ และไม่มีข้อเสนอใหม่เลยที่พูดกันในคณะอนุกรรมาธิการ นอกจากนี้ยังพูดถึงประธานสภาที่พูดเอง และมีอาจารย์เจิมศักดิ์มานั่งด้วย ซึ่งทำให้นิรันดร์มีใจร้อน
ท่านประธานที่เคารพ กระผม นิรันดร์ พันทรกิจ ลำดับที่ ๑๑๕ ผมใจชื้นเลยครับว่าท่านประธานเป็นประธาน พออาจารย์เทียนฉายมานั่งนี่ ผมใจแป้วลงไปเลย เอาอีกแล้วผมโดนอีกแล้ว เพราะว่าผมนี่กะว่าจะพูดเท่ามาตรฐานของ อาจารย์เจิมศักดิ์ ไม่มีอะไรหรอก เพราะท่านประธานเทียนฉายท่านบอกไว้แล้วว่ามีสาระ ก็เลยให้พูดใช่ไหมครับ ผมก็เลยจะพูด อย่างนี้ครับท่านประธาน
ประเด็นแรก ความเห็นที่ประชุมส่วนใหญ่ที่ผ่านมานี่เห็นต่าง ที่พอ ๆ จะจับ ทำนองได้ว่าเห็นคล้อยไปตามคณะกรรมาธิการปฏิรูปการเมืองก็มี ๒ คน ที่เห็น ๆ นะครับ ๑. ก็คือท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ นี่พูดคล้าย ๆ ผมในสภาปฏิรูปแห่งชาติ ในคณะกรรมาธิการปฏิรูป แล้วก็ท่านเสรี สุวรรณภานนท์ ถ้าอยู่ใกล้ ๆ จะเข้าไปจุ๊บ ๑ ที แต่ว่าเสียดายว่าท่านไม่ได้พูด หมดประเด็น ไม่เป็นไรครับ คือเราพูดมาตั้งแต่บ่ายสามโมงจนถึงนี่เกือบ ๓ ทุ่ม ส่วนใหญ่พูดไม่เห็นด้วยทั้งนั้นเลยแล้วจะให้ทำเอกสารไปเสนอ ประชาชนเขาฟังเมื่อส่วนใหญ่ ไม่เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย ท่านคำนูณว่าไปเป็นไม่รู้กี่นาที หน้าที่ท่านคือต้องฟัง ในฐานะไปยกร่างไม่ใช่มาพูดตรงนี้ อันนี้ไม่ถูกครับ ผมขอตำหนิท่านเลย แล้วก็ท่านประธานปล่อยให้พูดยาวด้วย ทำให้เสียเวลาผม ผมจะพูดเนื้อสาระนี่ ท่านประธานครับ คือสรุปแล้วประเด็นที่อภิปรายทั้งหมดเราพูดกัน ในคณะอนุกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญหมดแล้วครับ ในคณะอนุกรรมาธิการ ปฏิรูปการเมืองโครงสร้างอาจารย์สมบัติเป็นประธาน แล้วข้อเสนอของอาจารย์สมบัติ ๓ ข้อ ไม่มีใครเห็นด้วยสักข้อหนึ่ง นี่ผมเล่าจากประสบการณ์ในการประชุม ท่านเสนอมา เรื่องนั้นที่ประชุมอภิปรายแล้วไม่เห็นด้วย เรื่องนี้เสนอมาไม่เห็นด้วย ๓ เรื่องไม่มีใครเห็นด้วย เพราะฉะนั้นเวลามีคนไปสัมภาษณ์ออกหนังสือพิมพ์บอกท่านอาจารย์สมบัติมีความเห็น อย่างนั้น อาจารย์สมบัติมีความเห็นอย่างนี้ ไม่ใช่ ต้องให้สัมภาษณ์ใหม่ว่าคณะอนุกรรมาธิการ ปฏิรูปโครงสร้างมีความเห็นอย่างนี้ โดยท่านอาจารย์สมบัติเป็นประธาน มันจะได้เข้าใจ ถูกต้องตามความเป็นจริงครับ ประเด็นที่เสนอนี้มีทั้งหมด นอตติง นิว (Nothing new) ไม่มี อะไรใหม่เลยครับที่เราพูดกัน ๑๑ ประเด็น ผมจดไว้ เราพูดกันในคณะอนุกรรมาธิการ หมดแล้วครับ ผมจะอ่านให้ฟัง ๑. ไม่มีระบบใดในโลกที่มีสถาบันกษัตริย์แล้วมีการเลือกตั้ง ผู้บริหารโดยตรง อันนี้ก็พูดกันแล้วในที่ประชุม ท่านอาจารย์สมบัติเป็นพยานได้ทุกคน เป็นพยานได้ ๒. ถ้าเลือกได้แล้วใครจะเป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้ง นายกรัฐมนตรี อันนี้เราก็พูดกันแล้ว มันต้องให้อธิบายยาว ๆ ครับ มันถึงจะได้เข้าใจว่า ท่านคำนูณเข้าใจไม่ถูกอย่างไร ๓. ผู้ที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชนโดยตรง ไม่มีประเพณีในการโปรดเกล้าฯ เช่น เลือกตั้ง ส.ส. ไม่มีการโปรดเกล้าฯ เลือกตั้ง ส.ว. ไม่มีการโปรดเกล้าฯ อันนี้เราก็พูดกันเรียบร้อยแล้วครับ ๔. ถ้ามีการตายในคณะผู้บริหาร จะนำบุคคลใดมาแทน ถ้านำเอาบุคคลที่ไม่ได้รับการเลือกตั้งมาไม่น่าจะทำได้ เพราะไม่ได้ มาจากการเลือกตั้ง อันนี้ก็พูดกันครับ พูดกันแล้ว พูดกันเป็นชั่วโมง ๆ ๕. อาจจะเกิดกรณี เสียงของพรรคที่ได้รับการเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีอาจจะได้น้อยกว่าจำนวนสมาชิก อีกพรรคหนึ่งจะแก้ไขปัญหาอย่างไร อันนี้เราก็พูดแล้วครับ เดี๋ยวผมจะอภิปรายทีละข้อ ๆ ให้ฟัง ทั้งหมด ๑๑ ข้อ ประมาณเที่ยงคืนเสร็จครับ ๖. การเลือกตั้งจากผู้บริหารโดยตรง จะทำให้ฝ่ายบริหารเข้มแข็งและอาจจะส่งผลต่อการขยายอำนาจไปสู่ฝ่ายนิติบัญญัติได้ อันนี้ก็อภิปรายแล้วครับ ๗. แนวคิดทางจิตวิทยา สังคม การเมืองของคนไทย ยังไม่เปลี่ยนแปลงเพียงแต่ถูกทับไว้ ผลการเลือกตั้งน่าจะไม่เปลี่ยนแปลงไปจากการเลือกตั้ง ที่ผ่านมา บางคนก็ยกพรรคเลย อันนี้ผมไม่ยกพรรคว่าพรรคไหนอยู่ภาคเหนือ ภาคใต้ ภาคกลาง ไม่พูดนะครับ ๘. ปัญหาการเมืองไทยในรอบ ๑๐ ปีที่ผ่านมาไม่ใช่ปัญหา ที่ฝ่ายบริหารอ่อนแอ แต่เป็นปัญหาที่ฝ่ายบริหารเข้มแข็งเกินไป อันนี้ก็อภิปรายกันแล้วครับ นอตติง นิว ๙. การเลือกนายกรัฐมนตรีเคยประสบความล้มเหลวมาแล้วที่ประเทศอิสราเอล อันนี้พูดกันเยอะ เห็นไหมครับออกสัมภาษณ์อิสราเอลล้มเหลว เรานั่งหัวเราะกัน ในคณะอนุกรรมาธิการไปให้สัมภาษณ์โดยไม่มีข้อมูล ให้ความรู้ท่อน ๆ ใช้ไม่ได้อย่างนี้ อันนี้เดี๋ยวท่านอาจารย์สมบัติจะอธิบาย แต่ถ้าอาจารย์สมบัติไม่มีเวลาก็เดี๋ยวผมจะช่วย อธิบายให้ ในฐานะเป็นลูกศิษย์เรียนมาโดยตรง ๑๐. การเลือกตั้งอาจจะมีการซื้อเสียง อย่างหนัก เพราะซื้ออำนาจการบริหารประเทศ อันนี้ก็พูดซ้ำแล้วซ้ำอีกหลายหน อันนี้เราก็ พูดกันในที่ประชุม ๑๑. มีเฉพาะพรรคใหญ่ ๆ ทุนมาก ๆ เท่านั้นที่จะสามารถเข้าสู่ระบบ การเลือกตั้งผู้บริหารประเทศได้ เห็นไหมครับ นี่คือประเด็นก็เวียน ๆ อยู่แถวนี้ครับ ไม่ไปไหน ซึ่งเป็นประเด็นที่เราอภิปรายกันหมดแล้ว แต่ว่าท่านอาจารย์สมบัติท่านทำมาเป็น สไลด์ (Slide) เป็นชาร์ต เป็นวิชาการให้เห็นความเชื่อมโยงให้เห็นชัดเจน แต่ถ้าจะให้ อภิปรายที่จริงมีหลายคน คุณสุธรรมก็มี อะไรใครก็มี ท่านประธานครับ การปฏิรูปนี่นะครับ ท่านประธาน คือการเปลี่ยนแปลงถ้าไม่เปลี่ยนแปลงแล้วเราจะปฏิรูปทำไม ถ้าทำเหมือนเดิม เลือกเหมือนเดิมดีแล้ว เปลืองข้าวสุกจริง ๆ มาอยู่ที่นี่ มันต้องเปลี่ยนแปลงอะไรที่ใหม่ อะไรที่คนรับได้นะครับ ประเด็นก็คือว่าในการปฏิรูปนี่ครับกฎหมายรัฐธรรมนูญ ท่านเทียนฉายท่านย้ำหลายครั้ง โฆษณาหลายครั้ง ๖ ข้อ ตามมาตรา ๒๗ วรรคสองนี่บอก ทั้งนี้เพื่อให้การปกครองระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุขมีความเหมาะสมกับสภาพสังคมไทย เมื่อกี้ท่านเสรีพูดไปแล้ว ๘๐ ปีมานี่ระบบรัฐสภาเราต้องการระบบการเลือกตั้งที่เป็นแบบไทย แบบไทยไม่รู้ต้องคิดกันนะครับ ถ้าเป็นแบบเดิม ๆ ๘๒ ปี มีรัฐธรรมนูญมาตั้งแต่ ๒๔๗๕ มาจนถึงปัจจุบันมันไม่ประสบความสำเร็จ มันมีแต่ความล้มเหลวเราถึงต้องมาวันนี้ เพื่อมาออกแบบการปกครองที่ไม่ใช่แบบฝรั่งเศส ไม่ใช่แบบอังกฤษ ไม่ใช่แบบสหรัฐอเมริกา แบบของเรา แบบของเราก็ท่านไปคิดมานี่เราก็ให้ความคิดไป ท่านคณะกรรมาธิการยกร่าง รัฐธรรมนูญก็ไปคิดต่อ แต่เราให้ความเห็นว่าเลือกนายกรัฐมนตรีตรง เลือกคณะผู้บริหารตรง ๒. มีระบบการเลือกตั้งที่สุจริตเป็นธรรม ผมเสียใจจริง ๆ ครับท่านประธาน วันนี้คำก็ซื้อเสียง สองคำก็ซื้อเสียง ซื้อเสียงแก้ไม่ได้ แสดงว่าเปลืองข้าวสุกนะครับ เขามานี่ให้เรามาแก้ปัญหา ซื้อเสียง มันเป็นปัญหาประเทศ หน้าที่ของเราคือออกแบบการเลือกตั้ง กลไกทั้งหลาย เพื่อแก้ปัญหาการซื้อเสียง ถ้ามันแก้ไม่ได้ก็แสดงว่ายึดอำนาจมา พวกเรา ๒๕๐ คนมาอยู่ที่นี่ คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญมาอยู่ด้วย อยู่ทำงานเป็นปี ๆ เสียเงินไม่รู้กี่ล้าน เปลืองข้าวสุกต้องแก้ให้ได้ ต้องแก้ให้ได้ ๓. มีกลไกป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบ ที่มีประสิทธิภาพ ขจัดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจและสังคม เพื่อพัฒนาที่ยั่งยืน เห็นไหมครับ นี่เราก็ออกแบบปฏิรูปมีคณะกรรมาธิการทั้งหลาย ก็ออกแบบไป แล้วต่อไปจะดำเนินการอย่างไรก็ว่ากันไป ๔. ทำให้กลไกรัฐบาลสามารถ บริการประชาชนได้อย่างทั่วถึง สะดวกรวดเร็ว ๕. บังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด และเป็นธรรม เห็นไหมครับ นี่คือภาระหน้าที่ของคณะปฏิรูป สภาปฏิรูปแห่งชาติที่จะต้องทำ ให้สำเร็จและเราก็ต้องช่วยกันคิด ช่วยกันทำ ท่านประธานครับ ประเด็นอยู่ที่นี่ครับ เราบอกว่า การปกครองของประเทศไทย การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ ทรงเป็นพระประมุข ผมไม่ย้อนไป ๑๑ ประเด็นละครับ เดี๋ยวอาจารย์สมบัติก็คงจะช่วยตอบ แต่ที่สำคัญอย่างนี้ครับ การเลือกผู้บริหารโดยตรง นายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี ไม่ใช่สภา อย่างเดียวนะครับที่เห็นกันอยู่ ตอนนี้ที่ประชุมอธิการบดีเขาส่งความเห็นมาแล้ว เห็นด้วย กับการเลือกตั้ง ไม่ใช่คนธรรมดานะครับ ระดับอธิการบดีนะครับ เห็นด้วยแล้ว ๒. สนช. เห็นด้วย ท่านอย่าเที่ยวร่างรุ่มร่ามไม่ได้นะครับ ไม่ได้ครับท่านประธาน ๓. พี่น้องประชาชน ที่เขาไปทำโพล (Poll) มา ๗๐ เปอร์เซ็นต์ ๖๐ กว่าเปอร์เซ็นต์เห็นด้วย ถ้าอำนาจอธิปไตย เป็นของประชาชนต้องฟังประชาชน นี่ผมท้า ท้าเลย ท้าคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ สำรวจเลย ให้สำนักงานสถิติแห่งชาติสำรวจว่าประชาชนจะเอาแบบไหน เอาไหม กล้าไหม ให้สำรวจเลยแล้วถ้าสมมุติว่าประชาชน ๗๐ เปอร์เซ็นต์ ไม่เห็นด้วย ยก อาจารย์สมบัติ ทำหนังสือขอถอดถอนความเห็นนี้เลยนะ อาจารย์นะ ถอนเลย แต่ถ้าประชาชนเห็นด้วย ท่านจะยกร่างอย่างไรที่ไม่เอาการเลือกตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีโดยตรง ท่านต้องตอบ ประชาชนให้ได้ ส่วนอีก ๑๑ ประเด็นที่จริงผมมีเรื่องที่จะอภิปรายตั้ง ๑๑ ประเด็นที่ผมพูดไป ที่จริงเอามาเล่าให้ฟังก็ได้ว่าใครพูดอย่างไร ผมยังจำได้อยู่เลยครับว่าคนนั้นพูดอย่างนั้น คนนี้พูดอย่างนี้ คนนั้นขอเปลี่ยนจากเลือก นายกรัฐมนตรีเป็นเลือกผู้บริหารโดยตรงอะไร มันมีอภิปรายกันเยอะแยะใน ๑๑ ประเด็น ที่ว่านี่ครับ ว่าถ้ามีได้เสียงข้างน้อยจะทำอย่างไร จะได้เสียงข้างมากเสียงผู้บริหารจะมาก เกินไป จะทำอย่างไรอะไรทำนองนี้ แล้วจะตอบโจทย์อย่างไร เราจะทำการสำรวจถ่วงดุล อำนาจการถอดถอนอย่างไร เตรียมไว้เรียบร้อยหมดแล้วครับ แต่ว่าขนาดอภิปราย ๖ นาที แต่ว่าโน่นอภิปรายไม่เห็นด้วยตั้งแต่บ่ายสามโมงไปจนถึง ๓ ทุ่ม เห็นไหมครับ ที่ว่าเห็นด้วย ให้อภิปรายบอกไปทำเอกสาร เอกสารประชาชนเขาจะได้ยินหรือครับ นี่ผมพูดอย่างนี้ ประชาชนเขาเริ่มเข้าใจบ้างแล้ว อาจารย์เสรีพูดเริ่มเข้าใจบ้าง เดี๋ยวให้อาจารย์สมบัติ มาปิดท้ายอีกทีหนึ่งจะได้ชัดเจนว่า ๑๑ ประเด็นอย่างที่ว่านี่เรามีความเห็นอย่างนี้อย่างไร เราไม่ใช่ไม่มีเหตุผลครับ เรามีเหตุผล แล้วคนที่เป็นคณะกรรมาธิการชุดนี้มีผู้รู้ทั้งนั้น ปรมาจารย์ทั้งนั้น ท่านอาจารย์ ศาสตราจารย์ชัยอนันต์ ท่านอาจารย์หลายคนจำไม่ได้แล้ว ลืม นาน ๆ ลืม เพราะฉะนั้นขอกราบเรียนพี่น้องประชาชนให้ติดตามเรื่องนี้ แล้วสุดท้าย ขอให้คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญสอบถามประชาชน ถ้าอำนาจอธิปไตยเป็นของ ประชาชนจริง เชื่ออย่างนั้นจริง ๆ ประชาชนเขาเห็นอย่างไรเอาตามที่เขาว่า อันนี้ละครับของจริง ขอบคุณครับท่านประธาน