กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติที่เคารพ ท่านประธานกรรมาธิการการกระจาย อำนาจและการปกครองท้องถิ่นครับ กระผมในนามของกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ และได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่เป็นประธานในหมวดที่ว่าด้วยการกระจายอำนาจ และการปกครองท้องถิ่น กระผมได้ตั้งใจและสนใจฟังท่านประธานกรรมาธิการและ ท่านสมาชิกผู้มีเกียรติที่อภิปรายด้วยความสนใจเป็นอย่างยิ่ง มีส่งที่เกิดขึ้นจากการรับฟัง คือเกิดความรู้สึกดีใจและพอใจในความเห็นที่ตรงกันและคล้ายคลึงกันในเรื่องเกี่ยวกับ ความสำคัญของการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่น ซึ่งเป็นแนวโน้มไม่ใช่เพียง ในประเทศไทยแต่ว่าเป็นแนวโน้มของโลก เป็นแนวโน้มของสากลที่เราคงจะหยุดยั้งไม่ได้ บังเอิญเนื้อหาสาระที่ท่านประธานกรรมาธิการของสภาแห่งนี้และท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ได้อภิปรายนั้นมีหลักการใหญ่ ๆ ตรงกันกับที่เราพูดกันในคณะอนุกรรมาธิการการกระจาย อำนาจและการปกครองท้องถิ่นเกือบทั้งหมดนะครับ แต่ว่ามันอาจจะมีภาษาหรือสำนวนหรือ เวิร์ดดิง (Wording) แตกต่างกันไปบ้าง อย่างไรก็ตามกระผมอยากจะกราบเรียนว่าเรื่องนี้ คงไม่ใช่เป็นเรื่องใหม่หรือเรื่องเก่า แต่เป็นเรื่องที่เป็นแนวโน้ม เพราะว่าแม้แต่องค์การเอกชน หรือบริษัทเอกชนต่าง ๆ ทุกวันนี้ที่เขาก้าวหน้าเขาทันสมัยแล้วเขาประสบความสำเร็จ ในธุรกิจต่าง ๆ นั้นเขาก็กระจายอำนาจจากผู้บริหารระดับบนลงไปข้างล่าง จนกระทั่งไปถึงขนาดที่พวกเรานึกไม่ถึงว่าไปถึงขนาดนักการภารโรงด้วยซ้ำว่า คนที่เป็น ซีอีโอ (CEO) ระดับสูงนั้นจะต้องทำให้เจ้าหน้าที่ทุกฝ่าย ทุกระดับเป็นซีอีโอของตัวเอง ให้รับผิดชอบเหมือนกับเป็นตัวแทนของบริษัทเช่นนั้นนะครับ เพราะฉะนั้นที่เราพูดกันเรื่อง การปกครองท้องถิ่น ไม่ว่าจะไปเรียกว่า อบจ. จะเรียกว่าเทศบาล หรือ อบต. ก็แล้วแต่นะครับ หรือจะเป็นการปกครองท้องถิ่นแบบพิเศษก็ตาม หลักการก็คือว่าองค์กรสมัยใหม่นี้ต้องการ การกระจายอำนาจ เพราะฉะนั้นเรื่องนี้ตรงกันอยู่ครับ แต่เรื่องหนึ่งที่ตรงกันแล้วก็อยากจะ กราบเรียนในที่นี้ก็คือเรื่องเกี่ยวกับคำว่า การปกครองส่วนภูมิภาค การบริหารราชการ ส่วนภูมิภาค ซึ่งเกี่ยวข้องกันกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเป็นโครงสร้างเดิมที่ยังมีความหมาย มีความสำคัญ และเป็นสิ่งที่เราจะต้องใช้ศักยภาพเหล่านี้ให้เป็นประโยชน์ด้วยครับ เวลาเรา พูดถึงเรื่องนี้กระผมอยากจะขอสรุปว่าผมฟังแล้วได้ความคิดว่าอย่างไร ก็ขอสรุปเอาตรงนี้ ก็แล้วกันเพื่อจะให้ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทั้งหลายเข้าใจว่าเรารับฟังอยู่นะครับ

อันที่ ๑ ก็คือการที่จะทำให้การปกครองส่วนท้องถิ่นหรือการกระจายอำนาจนั้น เป็นไปอย่างโปร่งใส ไม่ลึกลับ เปิดเผย ซึ่งประชาชนรับรู้ได้ อันที่ ๑ ที่ผมสรุปนะครับ เพราะว่าสรุปได้จริง ๆ ประมาณ ๒๓ ข้อ จากท่านอภิปรายมาแล้ว

อันที่ ๒ คือการกระจายอำนาจให้ชัดเจน ให้ไปทำอะไร หรือไม่ทำอะไร ที่เราพูดเรียกกันว่าดีเซนทัลไลเซชันอะไรนี่ ผมว่าเราก็ตรงกันอยู่

อันที่ ๓ ก็คือการที่จะให้มีการกระจายทรัพยากรเรื่องการเงิน การทอง การงบประมาณ นอกจากจะพูดถึงเรื่องให้มากเพียงพอ ให้เพิ่มขึ้นแล้วนี่ ยังได้พูดถึงเรื่อง การตรวจสอบนะครับ ก็เป็นเรื่องที่ธรรมดา แล้วก็พูดถึงเรื่องธรรมาภิบาลด้วย ทั้งหมดนี้ ก็พรุ่งนี้เราจะมีการประชุมอนุกรรมาธิการว่าด้วยการกระจายอำนาจและการปกครอง ส่วนท้องถิ่นก็จะนำเอาความคิด สติปัญญา และข้อเสนอแนะของท่านทั้งหลายไปคุยว่า เราจะให้มันผสมผสานออกมาให้เป็นรูปเป็นร่างในเชิงกฎหมายรัฐธรรมนูญได้อย่างไร

อันที่สำคัญที่เราพูดกันมากก็คือการที่จะให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างเป็น ประชาธิปไตย อย่างมีศักดิ์ศรี อย่างเต็มรูปแบบ อะไรต่าง ๆ ก็เป็นเรื่องที่ตรงกันอยู่ แต่ผมอยากจะเพิ่มเติมนิดเดียวในส่วนตัวที่มีประสบการณ์ นอกจากจะทำงานอยู่ในเทศบาล การปกครองท้องถิ่นมานานพอสมควร แล้วก็มาอยู่กับ กทม. อยู่ระยะหนึ่ง ก็เห็นว่า การปกครองท้องถิ่นในระดับต่าง ๆ นั้นก็จะมีความแตกต่างกัน เพราะฉะนั้นการที่จะให้เกิด ความหลากหลายขึ้นก็จำเป็น และที่สำคัญที่สุดกระผมยังเป็นประธานศูนย์เตรียมความพร้อม ป้องกันสาธารณภัยแห่งเอเชียมา ๑๐ กว่าปี รู้เหตุการณ์ต่าง ๆ ในโลกวันนี้ ในประเทศไทยด้วย ภัยพิบัติต่าง ๆ ก็เกิดขึ้นบ่อยขึ้น มากขึ้น แล้วก็รุนแรงมากขึ้น เพราะฉะนั้นนอกจาก องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องรับผิดชอบเรื่องเหล่านี้ เพราะใกล้ชิดกับประชาชนแล้วนี่ เราคงต้องไม่ลืมกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเป็นฐานเดิมของการปกครองว่าจะให้มีบทบาทเกี่ยวกับ การป้องกันสาธารณภัย การลดความเสี่ยงต่าง ๆ ได้อย่างไร แค่ไหนด้วยนะครับ ผมคิดว่า นั่นก็เป็นเรื่องที่น่าจะต้องพูดกัน เพราะว่าเรามีของดีอยู่แล้ว ก็คิดว่าหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการดูแลความปลอดภัยต่าง ๆ ของประชาชนอยู่แล้วนี่นะครับ ถ้าหากว่าจะมีบทบาทเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างไรกับการปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้เกิด ความเข้มแข็งขึ้นในการที่จะลดความเสี่ยงภัยพิบัติ ไม่ว่าฝนแล้ง น้ำท่วม แผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด สึนามิ อะไรก็แล้วแต่ รวมแล้วก็เป็นภัยพิบัติของสาธารณะ ทั้งหมดนี้ กระผมคิดว่านี่เป็นข้อสังเกตที่กระผมอยากจะตั้งเอาไว้ในฐานะที่เป็นประธานอนุกรรมาธิการ การกระจายอำนาจและการปกครองส่วนท้องถิ่น แต่ผู้ที่มีรายละเอียดที่อยากจะขอถือโอกาส กราบเรียนขออนุญาตจากท่านประธาน ก็คือท่านอาจารย์วุฒิสารซึ่งเป็นรองประธาน อนุกรรมาธิการการกระจายอำนาจและการปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งท่านทำเรื่องนี้อย่างลึกซึ้ง ผมจะขอความกรุณาท่านได้กรุณาชี้แจงเพิ่มเติมเพื่อให้เกิดความเข้าใจและเกิดความมั่นใจว่า รัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้จะต้องเป็นของประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชน และเชื่อว่า จะต้องดีขึ้นในเชิงการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นครับ อาจารย์วุฒิสารครับ ขอบคุณครับ