กนก วงษ์ตระหง่าน หารือเรื่องการประชุมของประเทศไทยที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานสากล โดยเรียกร้องให้รัฐบาลอธิบายเหตุผลและรับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้ยังหารือเรื่องความรับผิดชอบต่อความเสียหายในสถานที่ประชุม การรักษาและความร่วมมือกับประเทศอื่นในเรื่องทรัพยากรชายฝั่ง และการผลิตอุปกรณ์ดับเพลิงและเครื่องมืออุปกรณ์ทางด้านความปลอดภัยที่มีคุณภาพสูงและมีมาตรฐานสากล
ผม กนก วงษ์ตระหง่าน บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ขอขอบพระคุณท่านประธานที่กรุณาให้โอกาสผมมาแสดงความคิดเห็นในเรื่องกรอบเจรจา ของไซเตส
ในประเด็นแรก ผมขออนุญาตที่จะแสดงความยินดีที่ประเทศไทยได้รับเกียรติ ให้เป็นเจ้าภาพในการจัดการประชุมครั้งนี้ เพราะผมคิดว่าสิ่งนี้จะเป็นประโยชน์กับประเทศไทย แล้วก็เป็นเรื่องที่ควรจะให้การสนับสนุน อย่างไรก็ตามผมอยากจะขออนุญาตตั้งข้อสังเกต ฝากท่านประธานผ่านไปยังรัฐบาลเพื่อที่จะทําให้กรอบเจรจาของเรามีความรอบคอบแล้วก็ เป็นประโยชน์กับประเทศไทยมากขึ้น ท่านประธานครับ ผมจะไม่ขออนุญาตพูดในเรื่องสาระ เกี่ยวกับเรื่องของสัตว์ป่าหรือพืชป่าที่เกี่ยวข้องกับบัญชีไซเตสเหมือนกับที่สมาชิกหลายท่าน ได้พูด แต่ผมจะขอพูดเฉพาะเรื่องกรอบเจราจาของการประชุมเท่านั้น
ในประเด็นแรก ในกรอบเจรจาได้มีการเขียนไว้ในเรื่องของเอกสิทธิ์และการคุ้มกัน
ข้อ ๒ ท่านบอกว่ารัฐบาลไทยจะต้องดําเนินการเพื่อให้ความคุ้มกัน จากกระบวนการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับคําพูดหรือข้อเขียนและการกระทําต่าง ๆ ในระหว่าง การประชุม ตรงนี้มีคําถามที่อยากจะขออนุญาตถามท่านประธานผ่านไปยังท่านรัฐมนตรี ที่ชี้แจงว่าคําว่าคุ้มกันตรงนี้ต่อศาลไทยหรือว่าศาลในประเทศต่าง ๆ หรือว่าศาลระหว่างประเทศ เพราะว่าความเป็นไปได้มันเป็นไปได้ทั้งหมดเลยที่เขียนอันนี้ ขออนุญาตยกตัวอย่างเช่น สมมุติว่ามีสมาชิกจากประเทศอินเดีย แล้วก็มีปัญหากับประเทศชิลีในเรื่องเกี่ยวกับ สัตว์น้ําทางทะเล แล้วก็มีการกล่าวคําอะไรก็แล้วแต่และเป็นปัญหากัน แล้วก็จะต้อง มีการฟ้องร้องกันเกิดขึ้น ผมขออนุญาตถามว่ารัฐบาลไทยจะให้การคุ้มกันในทางกฎหมายกับ บุคคลทั้งสองซึ่งเป็นตัวแทนเข้าประชุมดังกล่าวนี้ได้อย่างไร ผมคิดว่าประเด็นนี้เป็นประเด็นที่ จะต้องมีความชัดเจน ถ้าเป็นการคุ้มกันเฉพาะในกรณีของศาลไทยเท่านั้นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่ถ้าคุ้มกันไปถึงศาลอื่นนั้นก็ยังมีข้อสงสัยอยู่ว่าทําได้หรือไม่
ในอีกส่วนหนึ่งได้บอกว่ารัฐบาลไทยจะต้องดําเนินการเพื่อกําหนดให้สถานที่ และอาณาบริเวณสําหรับการจัดประชุมในระหว่างการประชุมจะต้องละเมิดมิได้ ในประเด็นนี้ ผมขออนุญาตเรียนถามว่าข้อเรียกร้องอันนี้เป็นข้อเรียกร้องที่เป็นมาตรฐานสากลปกติ ของการประชุมไซเตสหรือไม่ หรือว่าสํานักเลขาธิการอนุสัญญาซึ่งเป็นเจ้าภาพของการประชุมนี้ เรียกร้องกรณีนี้เป็นกรณีพิเศษสําหรับประเทศไทยเท่านั้น ผมอยากทราบว่าในการประชุม ครั้งที่ผ่านมาในประเทศใดก็แล้วแต่มีข้อเรียกร้องในเรื่องนี้หรือไม่ และประเทศที่เป็นเจ้าภาพ ได้ให้คํามั่นเช่นที่รัฐบาลไทยจะต้องไปเจรจาในเรื่องนี้หรือไม่ ผมคิดว่าเรื่องนี้เป็นเรื่อง ที่มีความสําคัญอย่างยิ่ง เพราะว่าถ้าเป็นข้อเรียกร้องที่เป็นมาตรฐานสากลอันนั้นก็ถือว่า ทุกประเทศที่เป็นสมาชิก แล้วก็ที่เป็นเจ้าภาพก็จะต้องปฏิบัติตาม อันนั้นก็เป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าเป็นเรื่องเฉพาะของประเทศไทยเท่านั้น ผมคิดว่าเป็นเรื่องที่มีนัยสําคัญอย่างยิ่ง คําถาม ก็คือว่าถ้าเป็นเรื่องเฉพาะประเทศไทยทําไมจึงเป็นเช่นนั้น เพราะอะไร แล้วผมคิดว่าเรื่องนี้ ถ้าไม่มีคําอธิบายชัดเจน และประเทศไทยไปยอมในการเจรจามันก็กลับเป็นว่าประเทศไทย มีปัญหาจริง ๆ และประเทศไทยก็จะไม่ได้รับความเชื่อถือ และแทนที่การจัดการประชุมครั้งนี้ จะเป็นประโยชน์กับประเทศไทยก็จะกลายเป็นเครื่องยืนยันว่าประเทศไทยมีปัญหา ในเรื่องของการล่วงละเมิดดังกล่าว เพราะฉะนั้นผมอยากขออนุญาตกราบเรียนท่านประธาน เพื่อที่จะเรียนถามไปยังท่านรัฐมนตรีที่รับผิดชอบในการเจรจาดังกล่าว นอกจากนี้ ท่านประธานยังมีประเด็นในเรื่องของความรับผิดชอบต่อความเสียหาย ในข้อ ๓.๑ บอกว่า รัฐบาลไทยจะต้องรับผิดชอบต่อการปฏิบัติใด ๆ การเรียกร้องหรือความต้องการอื่น ๆ ที่ต่อต้านสํานักงานเลขาธิการอนุสัญญาหรือเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน ที่อาจเกิดขึ้น ตรงนี้ ท่านประธานครับ คําว่า ต่อต้านตรงนี้แสดงว่ามันมีเหตุหรือมีสิ่งบอกเหตุล่วงหน้าแล้ว ใช่หรือไม่ว่าจะมีการต่อต้าน จึงทําให้เกิดการเขียนในข้อนี้ขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการเจรจาระหว่างประเทศไทยกับสํานักเลขาธิการอนุสัญญาดังกล่าว ซึ่งถ้าเป็นอย่างนั้นขอความกรุณาท่านรัฐมนตรีได้บอกกับที่ประชุมของรัฐสภาแห่งนี้ด้วยว่า ประเด็นที่จะมีการต่อต้านมีอะไรบ้างครับ เราจะได้ทราบล่วงหน้า ไม่ใช่พอถึงวันประชุม แล้วก็มีผู้คนมาที่หน้าห้องประชุมหรือว่ามาที่สถานที่การประชุมแล้วก็ยกป้ายส่งเสียง ผมคิดว่าคงจะไม่ใช่อย่างนั้น เราควรจะต้องได้ทราบล่วงหน้าว่าประเด็นเหล่านั้นมีอะไร และการเตรียมการที่จะชี้แจงในเรื่องเหล่านั้นเป็นอย่างไร แล้วก็กระบวนการในการชี้แจง ล่วงหน้าทําได้หรือไม่ อย่างไร เป็นต้น เพราะฉะนั้นผมก็อยากจะขออนุญาตท่านรัฐมนตรี ถ้าไม่เป็นความลับของทางราชการก็ขอความกรุณาช่วยบอกกับเราด้วยว่าประเด็นที่จะ มีการต่อต้านนั้นมีเรื่องอะไรบ้าง และจะนําไปสู่ความเสียหายในเรื่องอะไร เพราะว่า ท่านกําลังขอมติจากรัฐสภาเพื่อไปเจรจาในเรื่องดังกล่าว
ในเรื่องของความรับผิดชอบต่อความเสียหายอีกประเด็นหนึ่งครับ ที่สําคัญมาก บอกว่ารัฐบาลไทยสามารถใช้มาตรการใด ๆ ตามสมควรในการป้องกันภัย ที่อาจเกิดกับสถานที่ประชุม บุคคล และทรัพย์สินภายในสถานที่จัดประชุม โดยต้องหารือกับ สํานักเลขาธิการอนุสัญญาด้วย ต้องหารือกับสํานักเลขาธิการอนุสัญญาด้วย ตรงนี้ครับ ท่านประธานเป็นประเด็นที่สําคัญมาก เพราะว่าสําหรับผมเรื่องนี้เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรง กับอธิปไตยของประเทศไทยครับ ขออนุญาตยกตัวอย่างเช่นถ้าสมมุติว่าเกิดเหตุการณ์ขึ้นแล้ว ก็มีของหายหรือว่ามีการโจรกรรมแล้วปรากฏว่าตํารวจไทยจะต้องขออนุญาตจากเจ้าหน้าที่ ของสํานักเลขาธิการอนุสัญญาก่อนที่จะดําเนินการจับกุมผู้ต้องสงสัย ผมคิดว่าตรงนี้ ไม่ใช่เรื่องเล็กเลยครับท่านประธาน มันเป็นเรื่องของอธิปไตยของประเทศ อธิปไตยของ กฎหมายไทย เพราะฉะนั้นในประเด็นนี้เป็นประเด็นที่ขอความกรุณาท่านรัฐมนตรี ผ่านท่านประธานได้กรุณาช่วยอธิบายให้ชัดเจนด้วย เพราะว่ามันไม่ใช่เรื่องของการบริหารจัดการ เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยตามปกติ แต่ตรงนี้เป็นเรื่องระหว่างประเทศ เพราะฉะนั้น เรื่องของอธิปไตย เรื่องของศักดิ์ศรี เรื่องของเกียรติของประเทศไทยเป็นเรื่องที่เราจะต้อง ปกป้องรักษาไว้แล้วก็มีความสําคัญ ถ้าพูดให้ถึงที่สุดแล้วสําคัญกว่าการประชุมด้วยซ้ําไป แล้วก็เงื่อนไขตรงนี้เป็นเงื่อนไขที่มีทุกครั้งหรือไม่ของการประชุม พูดง่าย ๆ ก็คือข้อ ๓.๒ นี้ ในการประชุมครั้งที่ผ่านมาได้มีข้อนี้หรือไม่ และเมื่อมีข้อนี้แล้วมีกรณีของประเทศใดหรือไม่ ที่เกิดเหตุขึ้นแล้วเขามีการจัดการในเรื่องนี้อย่างไร ก็ขออนุญาตเป็นความชัดเจน ที่อยากจะขอจากท่านรัฐมนตรีที่ชี้แจงนะครับ ในกรณีของ ๓.๔ ท่านประธานครับ แต่ละฝ่าย สงวนสิทธิสําหรับเหตุสุดวิสัยที่เกิดขึ้น ในการชะลอการปฏิบัติตามข้อตกลงนี้ทั้งหมด หรือบางส่วนเป็นการชั่วคราว ตรงนี้ครับท่านประธานคําว่าเหตุสุดวิสัยนี้นิยามคืออะไรครับ เพราะว่าข้อนี้ถ้าจะตีความให้ถึงที่สุดแล้วมันหมายถึงว่าข้อตกลงทั้งหมดยกเลิกได้ เพราะมันเป็นเหตุสุดวิสัยหมดเลย ผมคิดว่าในวิธีปฏิบัติคงจะไม่ใช่อย่างนั้น เพราะฉะนั้น เพื่อให้เกิดความชัดเจนเราจะได้ทราบว่าเหตุสุดวิสัยหมายความว่าอะไร อย่างยกตัวอย่างเช่น ในเรื่องของความปลอดภัยและความสงบเรียบร้อยของการประชุม เช่นถ้ามีฝูงชนมาชุมนุม ประท้วงอันนี้ถือว่าความปลอดภัยแล้วก็ความสงบเรียบร้อยเข้าขั้นเหตุสุดวิสัยแล้วหรือยัง หรือว่าจะต้องมีการบุกเข้าไปแล้วก็ทําร้ายสถานที่ประชุมจึงถือว่าเป็นเหตุสุดวิสัยอย่างนี้ เป็นต้นนะครับ เพราะฉะนั้นตรงนี้ผมอยากให้มีการพูดกันให้ชัดเจนระหว่างสํานักเลขาธิการ อนุสัญญากับฝ่ายประเทศไทยของเรา ไม่เช่นนั้นแล้วก็จะมีข้อที่เป็นปัญหา แล้วก็สุดท้าย ตอนหลังก็จะนําไปสู่การเรียกร้องค่าเสียหายที่ตกลงกันไม่ได้เพราะความหมายของ เหตุสุดวิสัยนี้แตกต่างกันเป็นต้นนะครับ ท่านประธานครับ จากข้อสังเกตที่ผมได้ฝาก ท่านประธานไปยังท่านรัฐมนตรีเพื่อขอความกรุณาช่วยให้คําตอบด้วยนั้น ผมขออนุญาต ตั้งคําถามเพิ่มเติมว่าการประชุมครั้งนี้เป็นการประชุมที่มีความสําคัญแล้วก็เป็นเรื่องที่เรายินดี ที่ผมได้เรียนไปแล้ว ผมก็อยากจะขออนุญาตถามท่านประธานไปยังท่านรัฐมนตรีว่ารัฐบาลไทย คาดหวังผลลัพธ์จากการประชุมนี้อะไรบ้างที่สําคัญ โดยเฉพาะในเรื่องที่เป็นประโยชน์ กับประเทศไทยครับ เพราะว่าเราเป็นเจ้าภาพในการประชุมนั้นไม่ใช่เป็นไปตามหน้าที่ หรือลําดับวาระของประเทศไทยที่ต้องเป็นเจ้าภาพ แต่เราเป็นเจ้าภาพเพราะเราไปเสนอ เราทํานโยบายในเชิงรุกเพื่อที่จะได้กําหนดบทบาทของประเทศไทย ในเรื่องเกี่ยวกับอนุสัญญาไซเตส เมื่อเป็นเช่นนี้ประเทศไทยของเราต้องมีเป้าหมายครับ เพราะฉะนั้นขอความกรุณาท่านประธานได้กรุณาสอบถามท่านรัฐมนตรีว่าผลลัพธ์ ของการประชุมที่สําคัญที่เราคาดหวังในครั้งนี้คืออะไรครับ เราจะได้ทราบว่ามันมีเรื่องสําคัญ อยู่ ๓ เรื่อง ก็เป็นเรื่องที่พวกเราทุกคนจะต้องช่วยกันทําให้การประชุมครั้งนี้สําเร็จ แต่ถ้าเรา ไม่ทราบ เราก็ไม่รู้ว่าการประชุมครั้งนี้มันมีความสําคัญต่อประเทศไทยมากน้อยเพียงใด นอกจากท่านรัฐมนตรีจะบอกว่ามันสําคัญ แต่เราก็ไม่รู้ว่าสําคัญอย่างไร เพราะฉะนั้นตรงนี้ ผมอยากจะขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานว่างบประมาณอาจจะไม่มากนัก เวลาที่เรา ต้องใช้แล้วก็สภาแห่งนี้ก็ต้องให้เวลาในการที่จะพิจารณากรอบเจรจา ซึ่งเป็นเรื่อง ที่มีความสําคัญทั้งสิ้น ก็อยากขอความกรุณาท่านรัฐมนตรีช่วยตอบด้วยนะครับ
ในประเด็นสุดท้ายครับท่านประธานครับ ข้อสังเกตที่ผมอยากขออนุญาต ฝากก็คือว่าในประเทศไทยของเรามีเรื่องของทรัพยากรชายฝั่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชายฝั่งทะเลของเรามากมาย แล้วก็ในการประชุมคณะกรรมาธิการพิจารณางบประมาณ ปีที่แล้วซึ่งเป็นกรรมาธิการอยู่นั้น ผมก็ได้สอบถามหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการดูแล ทรัพยากรธรรมชาติของชายฝั่งทะเลของเราพบว่ามีปัญหา ผมคงไม่ต้องมาพูดถึงสัตว์ อะไรมาก พะยูนซึ่งได้พูดไปแล้วอย่างนี้เป็นต้น แต่มันมีรายการอื่น ๆ อีกเยอะมาก เรื่องปะการัง เรื่องอะไรต่าง ๆ ผมอยากทราบว่าเรื่องเหล่านี้ที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรชายฝั่ง ทางทะเลของประเทศไทยมันมีเรื่องอะไรบ้างที่จะเข้าสู่การประชุมครั้งนี้ แล้วก็มันเป็น ประโยชน์อะไรบ้างที่เราจะได้รับความร่วมมือจากประเทศที่เกี่ยวข้องในการที่จะรักษา ทรัพยากรชายฝั่งของประเทศไทยทั้งในฝั่งอันดามัน แล้วก็ในฝั่งอ่าวไทย อย่างนี้เป็นต้น ตรงนั้นเป็นสิ่งที่อยากขอความกรุณาท่านรัฐมนตรีช่วยให้ข้อมูลเพิ่มเติมนะครับ
ในประเด็นสุดท้ายครับท่านประธาน ในการประชุมผมแน่ใจว่าจะต้องใช้ที่พัก คือโรงแรม จะเป็นที่ไหนก็ตาม ขณะนี้ท่านประธานทราบไหมครับว่าเอกชนของไทยได้ผลิต อุปกรณ์เกี่ยวกับเรื่องของการดับเพลิง การผจญเพลิง ชุดการหนีไฟต่าง ๆ หน้ากากป้องกัน ควันพิษที่ได้มาตรฐานสากลแล้ว ผมขอความกรุณาท่านประธานได้เรียนกับทางรัฐบาลได้ไหมว่า อุปกรณ์เหล่านี้ขอให้นํามาใช้เพื่อเป็นหลักประกันในเรื่องของการรักษาความปลอดภัย อย่างน้อยที่สุดในเรื่องเกี่ยวกับอัคคีภัย และในเวลาเดียวกันก็จะเป็นการส่งเสริมเอกชนไทย ที่ผลิตเครื่องมืออุปกรณ์เหล่านี้ด้วย เช่น เอาเครื่องผจญเพลิงชุดหนีไฟไปไว้ในห้องนอนทุกห้อง ถ้ามีพักห้องละ ๑ คนก็ไว้ ๑ ชุด พัก ๒ คนก็ไว้ ๒ ชุด มีหน้ากากให้ครบกับจํานวนคน อย่างนี้เป็นต้น แล้วก็มีการอธิบายให้ผู้เข้าร่วมประชุมได้รับทราบก่อนเข้าพัก อย่างนี้เป็นต้น ซึ่งถ้าเป็นเช่นนี้แล้วก็เท่ากับว่าไม่ใช่เฉพาะเป็นการดูแลความปลอดภัยของผู้เข้าประชุม อย่างใกล้ชิด แต่ยังเป็นการช่วยส่งเสริมอุปกรณ์และสินค้าของไทยที่คนไทยของเราได้ทําแล้ว ก็มีคุณภาพสูง ได้มาตรฐานสากลให้เป็นที่รู้จักกับผู้มาประชุมทั่วโลกด้วย ผมคิดว่าสิ่งเหล่านี้ น่าจะเป็นประโยชน์ แล้วก็เป็นเรื่องที่ทําได้ไม่ยากเลย ก็ขออนุญาตกราบเรียนท่านประธาน ด้วยความเคารพไปยังท่านรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องครับ ขอบพระคุณครับ