สงวน พงษ์มณี หารือเรื่องปัญหาความขัดแย้งระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเข้าใจและเคารพในความหลากหลายทางวัฒนธรรมและชาติพันธุ์ พร้อมเรียกร้องการความรู้จากรัฐมนตรีเกี่ยวกับเอกสารที่น่าสนใจ และหารือเกี่ยวกับแนวโน้มกระแสโลก
ท่านประธานที่เคารพ ผม สงวน พงษ์มณี พรรคเพื่อไทย จังหวัดลําพูน ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ผมสนใจที่จะ สอบถามขอความรู้จากท่านรัฐมนตรีผ่านท่านประธาน เพราะว่าวันนี้ปัญหาระหว่างเรากับ ประเทศพี่น้องเพื่อนบ้านมันมีปัญหามากขึ้นจริง ๆ ก็ต้องยอมรับประเด็นนี้ แล้วก็ผมดูองค์กร ต่าง ๆ ที่สนใจ นอกสภา แม้แต่ในสภาเองก็ยังมีความรู้ในเรื่องเหล่านี้ไม่เหมือนกัน เพราะฉะนั้นผมคิดว่าเมื่อมีโอกาสดีอย่างนี้ก็ต้องขอความรู้จากทางรัฐมนตรีและขอแจ้งให้ ท่านรัฐมนตรีทราบว่าพวกผมเห็นเอกสารแล้วนะครับ ก็คิดว่ามันมีประเด็นที่น่าสนใจอยู่ ๓ เรื่องใหญ่ ๆ
เรื่องแรก ก็คือการดํารงอยู่จริงของสัญญาหลายฉบับในแต่ละเขตแดน ที่เราติดต่อกับต่างประเทศ ตัวนี้สําคัญมากครับท่านประธาน มันทําให้เราทราบถึงการ เดินทางของความเข้าใจระหว่าง ๒ ประเทศมันเริ่มต้นตั้งแต่เมื่อไร เมื่อกี้ท่านผู้อภิปรายก็ได้ พูดถึงว่าหนังสือที่ท่านให้มา มันเริ่มนับ ๑ ตรงที่ พ.ศ. ๒๔๑๑ ตั้งแต่นั้นมามันเริ่มมีหลักฐาน ว่าเรามีข้อตกลงกับประเทศเพื่อนบ้านในเรื่องเขตแดนว่าอย่างไร ผมคิดว่าใน พ.ศ. ๒๔๒๖ ได้ไปเห็นหลักฐานว่ามีการตกลงระหว่างสยามซึ่งเป็นกรุงเทพมหานคร สมัยนั้นไม่ใช่ ประเทศไทยนะครับ สยามหมายถึงกรุงเทพมหานคร ก็ไปทําข้อตกลงระหว่างสยามกับ อังกฤษ ในเรื่องของจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลําพูน จังหวัดลําปาง พอ พ.ศ. ๒๔๘๔ เลยมา จนถึงเปลี่ยนชื่อเป็นประเทศไทยแล้ว เราถึงได้มีข้อตกลงเกี่ยวกับจังหวัดเชียงราย เป็นสัญญา เกี่ยวกับจังหวัดเชียงราย ผมพูดเรื่องนี้ทําไม เพื่อจะขอความกรุณาท่านประธานว่า ทางผมจะต้องทําหนังสือขอรายละเอียดจากกระทรวงการต่างประเทศ อยากจะศึกษา ต้นฉบับของเรื่องเหล่านี้ว่าตกลงตอนนั้นมียุทธศาสตร์ของ ๒ ประเทศนี้เป็นอย่างไร ไม่อย่างนั้นเราจะเข้าใจผิดคิดเอาเอง เอาความรู้สึกและเหตุผลในขณะนี้ไปประเมินย้อนหลัง และเอกสารระหว่างเรากับประเทศพม่ายังบอกถึงแผนที่ ๓ ฉบับ ท่านประธานครับ ท่านรัฐมนตรีครับ ท่านต้องให้คนในกระทรวงการต่างประเทศสร้างองค์ความรู้นี้ให้ดี ตอบคําถามให้ได้ เพราะอะไรครับ ในขณะที่ในเมืองไทยเข้าใจว่าแผนที่ ๑ : ๒๐๐,๐๐๐ ระหว่างเรากับเขมรนั้นไม่มี แต่เขากลับแถลงว่าในคําพิพากษาศาลนั้นมีตั้งหลายฉบับ และระหว่างเรากับเขาก็เซ็นกํากับหมด แล้วก็แจกให้คู่กรณีทั้ง ๒ ฝ่าย เอกสารแผนที่ ไม่ได้ทําโดยเขมรหรือประเทศพม่าปัจจุบัน ทําโดยประเทศฝรั่งเศสและประเทศอังกฤษ ตรงนี้สําคัญมากท่านประธานครับ ในเรื่องที่ ๑ ที่ผมพูดนี้ ช่วยกรุณาให้ความกระจ่างกับพวกเรา ว่าจะหาความรู้เหล่านี้ได้จากไหน ท่านตอบด้วยนะครับ หน่วยงานใดของกระทรวง การต่างประเทศให้พวกผมเดินเข้าไปหาแล้วให้ความรู้ในเรื่องเหล่านี้ได้ เพราะว่าเราเป็น ตัวแทนของประชาชนเราต้องมีคําตอบให้กับชาวบ้าน ตอบต่อสาธารณะในเชิงหลักการ ในเชิงทฤษฎีและในเชิงหลักฐานซึ่งเป็นจริง นี่สําคัญมากนะครับในเรื่องแรก เรื่องแรก คือเรื่องที่ผมขอความรู้การมีอยู่จริงของสัญญาต่าง ๆ
เรื่องที่ ๒ ครับ สภาพข้อเท็จจริง นี่ทั้งขอความรู้ ทั้งแสดงความรู้สึก เหตุผล ที่ตัวเองมีผ่านท่านประธานไปยังท่านรัฐมนตรีเพราะว่าไม่มีโอกาสได้พูดคุยกัน สภาพข้อเท็จจริง ท่านประธานครับ รักชาติของเรานี่เข้มข้นเมื่อไร วันนี้เราเอาปัญหารักชาติ มาตัดสินทุกอย่าง ละเลยสิ่งที่เรียกว่าชาติพันธุ์มนุษย์ เราพ่ายแพ้ทางการต่อสู้ในศาลโลกทุกชั้น เพราะเราคิดเอาเองว่าประเทศนี้มีแต่คนไทยไม่มีชาติพันธุ์อื่น ปราสาทหินไม่ได้เป็นของบรรพ บุรุษของเขมรเท่านั้น คนที่พูดภาษาเขมรอยู่ลึกเข้ามาในประเทศไทยหลายจังหวัด นี่คือปัญหาชาติพันธุ์ เกี่ยวข้องกันลึกซึ้ง พม่ายิ่งมาก ในพม่านอกจากชาติพันธุ์แล้ว ยังมีชนชาติส่วนน้อยหลายกลุ่มเป็นรัฐกันชนอยู่ ข้อเท็จจริงเหล่านี้ถ้าเราไม่เข้าใจ เราจะไม่เห็นสิ่งที่ ชาวบ้านเรียกว่าเส้นเขตแดนเท่ากับศูนย์ ที่จังหวัดเชียงใหม่ครับท่านประธาน ชนชาติปะหล่อง ถูกจับในเมืองไทย เขาถามเจ้าหน้าที่ว่าอย่างไรรู้ไหมครับ นี่ประเทศไทยหรือ เขาไม่รู้ว่า ประเทศไทย หรือประเทศพม่าอยู่ตรงไหน เขาเกิดอยู่ตรงนั้น อยู่ตรงนั้นมาหลายชั่วคน ไม่รู้ครับ หน้าฝนเขาอยู่จุดหนึ่งซึ่งเรียกว่าประเทศไทย รัฐชาติไทย พอหน้าแล้งเขาอยู่จุดหนึ่ง ไปฟันไร่อยู่จุดหนึ่ง เตรียมไร่เตรียมนาไว้จุดหนึ่ง ก็บอกว่านี่คือรัฐชาติพม่า เขาไม่รู้ครับ เดินไปเดินมากันอยู่อย่างนั้นตลอดชีวิตเขา เขาไม่ได้เกิดความขัดแย้งนะครับ เมื่อเป็นเช่นนี้ ถ้าเราเข้าใจชาติพันธุ์แล้ว เราต้องเข้าใจเรื่องชนกลุ่มน้อย ประเทศเราคิดอะไรกับความมั่นคง วันนี้หลายคนพูดโดยไม่ดูประเทศตัวเอง เช่นบอกว่า ทหารไปเกี่ยวข้องอะไรกับตรงนั้น ทําไม กระทรวงการต่างประเทศไม่ทําเอง ไม่ใช่นะครับ ท่านกลับไปดูตอนปฏิวัติใหม่ ๆ ประเทศไทย เป็นรัฐทหารไปแล้วนะครับ อย่าเข้าใจผิด วันนี้ประเทศไทยเป็นรัฐทหารเหมือนประเทศพม่า เพราะอะไรครับ มีคําสั่งว่า พันเอก ทหารคนหนึ่ง ตั้งไปเป็น รมน. จังหวัด รอง รมน. จังหวัด ซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน นั่นหมายความว่าความมั่นคงของประเทศนี้อยู่ในมือทหาร ไม่ใช่กระทรวงการต่างประเทศหรือกระทรวงมหาดไทย เพราะฉะนั้นเป็นสิทธิที่ทหารทํา อย่างนี้ถูกต้องตามกฎหมายของเราแล้ว ผมไม่ตําหนิทหาร เพราะว่าเป็นหน้าที่ที่ท่านได้รับ มอบหมายตั้งแต่ท่านสุรยุทธ์แล้ว วันนี้เมื่อเกิดความขัดแย้งเป็นอุบัติเหตุ อย่าพูดเรื่องใครยิงก่อน ตลก ถ้าพูดเรื่องยิงก่อนยิงหลัง ตลกมาก ต้องพูดยุทธศาสตร์ประเทศในเรื่องนี้ว่ามันเกิด ความผิดปกติตรงไหน ผมพูดเรื่องนี้ เรื่องที่ ๒ นี้คือปัญหาข้อเท็จจริง ถ้าเราเข้าใจเรื่อง ศาสนา ศาสนานี้ไม่มีเขตแดน ไม่มีหลักเขตนะครับ ผมเห็นสื่อออกมา ไม่ว่าเขมร หรือลาว หรือพม่า เราจะเห็นว่าคนฝั่งนี้ไปทําบุญฝั่งโน้น คนฝั่งโน้นมาทําบุญฝั่งนี้ เขาตอบว่าเขาเป็น ศรัทธาวัดเดียวกัน เขาเป็นผีเดียวกัน เขานับถือผีคนเดียวกัน กลุ่มเดียวกัน เขาเป็นชาติพันธุ์ เดียวกัน ไม่มีเส้นเขตแดน อย่าเอาความขัดแย้งจากส่วนกลางกับส่วนกลางไปยัดใส่ในพื้นที่ เขาตกใจ เพราะเขาถือว่าเขาเป็นพี่น้องกัน เราจะแก้ปัญหาไม่ได้ นี่คือเอาความรู้สึกที่เป็น อุดมคติไปทดแทนความเป็นจริงทางสังคมในชายแดน อันตรายมากครับ ท่านประธานครับ ฝากท่านรัฐมนตรีด้วย ผมเห็นท่านเดิน ๒ วันก่อน ดีใจที่ท่านลงไป ท่านคงเห็นแล้วว่า คนที่นั่นกับคนเขมรเขาพูดภาษาเดียวกัน
อีกเรื่องหนึ่งครับ เรื่องนี้คงพูดได้ภาพรวมลึกไม่ได้เพราะอาจจะเสียหาย ต่อประเทศอื่น คือเรื่องแนวโน้มกระแสโลก คงพูดได้บางอย่างเพราะมันเกิดมาแล้วมันเป็น ประวัติศาสตร์ เรื่องใหม่ไม่พูด ถ้าท่านอยากจะรู้ถามผมเป็นส่วนตัว ยินดีให้ข้อมูล เรื่องนี้ คืออะไรครับ ภูมิภาคที่เราอยู่ ตัวสหรัฐอเมริกาเองคิดอย่างไร ที่ผ่านมาพูดได้ไม่ผิดคนรู้หมด สมัยต่อต้านสงครามเย็น สหรัฐอเมริกาถือเราเป็นฐานที่มั่นไปทิ้งระเบิดที่อื่น