อนุศักดิ์ คงมาลัย พูดถึงการยกร่างรัฐธรรมนูญ ปี 2540 และการแก้ไขเพิ่มเติม โดยแสดงความไม่แน่ใจเกี่ยวกับเหตุผลที่นำมาเสนอ และวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับผลกระทบของการยกร่างรัฐธรรมนูญนั้นต่อระบอบประชาธิปไตยและระบบการเมืองของประเทศ
กราบเรียน ท่านประธานครับ อนุศักดิ์ คงมาลัย สมาชิกวุฒิสภาจากการสรรหาภาคอื่นครับ ในตลอดระยะเวลาเกือบ ๒ วันที่ผ่านมาก็ถือว่าพี่น้องประชาชนที่ติดตามข่าวคราว การแสดงความคิดเห็นของรัฐสภาของเรานั้นถือว่าเปึนเรื่องที่ดี ท่านที่ยังคง อดตาหลับขับตานอนอยู่วันนี้ก็เที่ยงคืนครึ่งนะครับ คงจะได้เห็นบทบาทของฝ์ายต่าง ๆ ที่ได้แสดงออก ผมคงไม่ตําหนิท่านนายกรัฐมนตรีที่ท่านได้นําเอาวาระนี้เข้ามาสู่ การพิจารณาของรัฐสภา การนําเอาวาระนี้เข้ามาสู่การพิจารณานั้นถือเปึนความกล้าหาญ อย่างมากอย่างหนึ่ง แม้ว่าจะถูกกล่าวหาว่ามีวาระซ่อนเร้นโดยการนําเอาร่างของตัวเอง เข้ามา ๒ เรื่องในตอนท้าย คือ ๒ ร่าง แต่ในขณะเดียวกันก็ถือโอกาสที่ทําให้ร่างที่ พี่น้องประชาชนจํานวน ๑๒๓,๐๐๐ คนลงชื่อมา แต่ว่าได้มีการตรวจสอบความถูกต้อง ของเอกสารก็พบว่ามีประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่เข้าเสนอชื่อถูกต้องนั้นมีหลักฐาน ครบถ้วนเพียงประมาณ ๖๐ เปอร์เซ็นต์ ก็ไม่ว่ากัน เพราะถือว่าน่าจะยังอยู่ในเกณฑ์ที่ ถูกต้อง จะอย่างไรก็ตามในการนําเสนอตลอดระยะเวลา ๒ วันที่ผ่านมา ความคิดเห็น ของพี่น้องประชาชนที่ถ่ายทอดผ่านทางผู้แทนของเขา ไม่ว่าจะเปึนฝ์ายค้านในปัจจุบัน ซึ่งเคยเปึนรัฐบาลมาก่อน เปึนรัฐบาลอยู่ในช่วงที่ร่างนี้ถูกเสนอเข้ามา หรือว่าเปึน ฝ์ายรัฐบาลปัจจุบันซึ่งเคยเปึนฝ์ายค้านมาก่อน ต่างก็พูดสลับกันไปสลับกันมาในลักษณะ ที่มีข้อคิดเห็น มีเหตุผลที่ยืนอยู่บนเหตุผลของตัวเอง ถ้าหากเหตุผลนั้นเปึนเหตุผลที่ สอดคล้องกับเหตุผล เปึนผลประโยชน์ของพี่น้องประชาชน นั่นคงจะเปึนเรื่องที่ดี แต่เราคง จะได้เห็นวาทะ คารม หรืออารมณ์ที่สอดคล้อง ที่แนบมากับความคิดเห็นเหล่านั้นซึ่งถือว่า พี่น้องประชาชนบางท่านอาจจะติดตามจนกระทั่งเลยเถิด แล้วก็มีความอิน (in) ไปกับ สิ่งเหล่านั้นด้วย กระผมคิดว่าการโต้แย้งไปมาในลักษณะอย่างนี้อาจจะอยู่บนฐานคิด ที่เปึนเฉพาะของตัวเอง ดังนั้นเมื่อเข้ามาดูในข้อคิดเห็นของ คปพร. ในการนําเสนอ ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับหนาอันนี้นะครับ ผมไม่แน่ใจว่า จะเปึนการแก้ไขเพิ่มเติม หรือเปึนการยกเลิกเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ ผมพยายามจะอ่านเข้าไปในแต่ละมาตราตลอด ตั้งแต่เริ่มต้นในส่วนที่เปึนหนังสือนําที่ พยายามจะยกถึงเหตุผลที่จะระบุว่ารัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ ยกร่างโดยสภาร่างรัฐธรรมนูญ ประกอบด้วย สมาชิกที่ผ่านการคัดเลือกจากภาคประชาชน ได้รับการเลือกตั้งจากรัฐสภา มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้ง เปึนการยกร่างท่ามกลางบรรยากาศ หรือสภาวะสังคมที่เปึนประชาธิปไตย เห็นด้วยเปึนอย่างยิ่งเลย ผมเองมีส่วนสนับสนุน มีส่วนช่วยในการรณรงค์ เพื่อให้พี่น้องประชาชนได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เมื่อป้ ๒๕๓๙ ป้ ๒๕๔๐ ร่วมกัน ในขณะเดียวกันในตอนท้ายของจดหมายนําท่านได้ พูดถึงสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภาควรจะขอให้คณะรัฐมนตรีจัดทํา ประชามติ อันนี้ผมก็เห็นด้วยกับที่ คปพร. เสนอมา แต่สิ่งที่ผมไม่แน่ใจว่าผมจะเห็นด้วยไหม นั่นก็คือเหตุผลที่ท่านได้อ้างเข้ามาไว้ในนี้ว่ารัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ นั้นเปึนการสร้าง ระบบพรรคการเมืองที่เปึนองค์กรหลักที่ทําให้ระบอบประชาธิปไตยเข้มแข็ง หรือสร้างระบบการเมืองที่มั่นคง ระบบการควบคุมตรวจสอบทางการเมืองที่มากขึ้น ผมไม่แน่ใจครับ องค์กรอิสระในช่วงที่ผ่านมานั้นถูกแทรกแซง มีกระบวนการของการทุจริต คอร์รัปชัน มีผลประโยชน์ทับซ้อนในระดับชาติอย่างสูงเลย ซึ่งถือว่าเปึนเรื่องที่ไม่น่าจะเกิดขึ้น บนความป่ติยินดีของพี่น้องประชาชนที่ได้เห็นรัฐธรรมนูญที่มีความเปึนประชาธิปไตยอย่างสูง ในขณะที่เหตุผลออกมาว่าประเทศมีการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างมาก มีการชําระหนี้ ให้กองทุนเงินระหว่างประเทศหรือไอเอ็มเอฟ (IMF) นั่นก็เปึนเรื่องของการขายทรัพย์ ชําระหนี้ ประเทศชาติขาดทุน พี่น้องประชาชนจํานวนหนึ่ง ผู้ประกอบการจํานวนหนึ่ง ขาดทุน เพื่อที่จะให้นายทุนจํานวนหนึ่งมาช้อนซื้อในราคาถูกได้เงินก้อนนั้นเหล่านั้นไป ได้เงินกู้ไป ก็เอาไปเพื่อที่จะเอาไปชําระหนี้ให้ไอเอ็มเอฟมันก็ทําได้ ไม่ได้จะได้เปึนปัญหาว่า ตอนนั้นใครเข้ามาในช่วงเวลาที่ทุกอย่างมันต่ําสุด ทุกอย่างมันก็ขึ้นมาสูงสุดได้ เช่นเดียวกัน ในขณะที่ได้พูดถึงว่าประชาชนสามารถเข้าถึงแหล่งทุนและปัจจัยพื้นฐาน ในการดํารงชีพ ท่านประธานครับ ประชาชนได้เรียนรู้ตั้งแต่วันนั้นที่จะได้ใช้หนี้สินจาก บัตรเครดิตแล้วก็มีการบริโภคตามกระแสของการตลาดที่เลยขอบเขตความพอเพียง ซึ่งเปึนแนวคิดที่เราจะต้องยึดถือกันอยู่ในปัจจุบันให้เปึนหลัก ซึ่งถือว่าเปึนแนวความคิด ที่ผมไม่แน่ใจว่านี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นเปึนคุณูประการของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นหรือการบริหาร ที่เกิดขึ้นในช่วงหลังรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ หรือเปล่า ท่านประธานครับ เมื่อลงไปดู ในบันทึกหลักการและเหตุผล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเหตุผลส่วนที่บอกว่านโยบาย เกี่ยวกับการดูแลประชาชนผู้ด้อยโอกาสเพื่อให้ได้รับปัจจัยพื้นฐานในการดํารงชีพ ประสบความสําเร็จอย่างมากอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน และการเข้าถึงยาและหมอ รวมทั้งแนวทางที่ถูก อันนี้เปึนแนวทางที่ถูกกําหนดเอาไว้อย่างเดิมนั้นจริง ๆ แล้วเขาไม่ได้ กําหนดเอาไว้ในลักษณะรักษาฟรีอยู่จนปัจจุบันนี้ ในขณะนั้นกระบวนการทางการเมือง ได้เข้าไปแทรกแซงจนกระทั่งทําให้เกิดการรักษาฟรีจนไม่รู้จักขอบเขต ปัจจุบันขณะนี้ กระทรวงสาธารณสุขและงบประมาณที่ประเทศชาติต้องใช้ในเรื่องเหล่านี้กําลังบานมาก ขึ้นเรื่อย ๆ จนกระทั่งไม่แน่ใจว่าจะไปหยุดตรงไหน แล้วจะต้องเริ่มกลับมาย้อนคิด ในระบบที่ท่านผู้ที่ได้เคยคิดในเรื่องนี้เอาไว้นั่นก็คือระบบที่จะต้องมีการร่วมจ่ายของ พี่น้องประชาชน ไม่ใช่เอาประชานิยมสุดขั้วมาใช้แล้วก็หลอกลวงพี่น้องประชาชน ให้เห็นว่านี่คือสิ่งที่เปึนความห่วงใยหรือความปรารถนาดีจากผู้ที่เข้ามาเปึนผู้บริหาร ในขณะนั้น ท่านประธานครับ ในเนื้อหาสาระของรัฐธรรมนูญฉบับ คปพร. นั้นกระผมคิดว่า ที่ได้พูดว่าได้ให้ความสําคัญกับพี่น้องประชาชน ผมไม่แน่ใจครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หมวดสิทธิเสรีภาพของปวงชนชาวไทยนั้นในขณะที่รัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๕๐ ได้ให้ ความสําคัญมากกว่าแล้วได้ให้รายละเอียดมากกว่าอย่างมากมาย เมื่อลงไปดู ในรายละเอียดแต่ละบทแต่ละมาตรานั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งยกตัวอย่าง สิทธิทางศาล ของปวงชนชาวไทย หรือสิทธิทางศาลของบุคคลต่าง ๆ หรือไม่ว่าจะเปึนมาตราส่วนอื่น ๆ ที่เปึนสิทธิในกระบวนการยุติธรรม สิทธิในทรัพย์สิน สิทธิเสรีภาพในการประกอบอาชีพ ทั้งหลายทั้งปวงถูกกําหนดเอาไว้อย่างชัดเจนเปึนพัฒนาการที่เกิดขึ้นจากรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ มาเกิดขึ้นในป้ ๒๕๕๐ อันนี้คือสิ่งที่น่าสนใจมากกว่า ดังนั้นกระผมจึงขอสรุปว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ไม่น่าที่จะเหมาะสมเอามาใช้ในการพิจารณา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในบริบทที่เกี่ยวกับมาตรา ๑๙๐ ถือว่าล้าหลังไปไม่น้อยกว่า ๑๐ ป้แล้วครับ ขอบคุณครับ