รัฐสภา · ครั้งที่ ๔ · ๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๓

พงศ์พันธ์ สุนทรชัย หารือเรื่องร่างกรอบการเจรจาความร่วมมือด้านการพัฒนากิจการรถไฟระหว่างไทยกับจีน โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการศึกษาความเป็นไปได้และความคุ้มค่าของโครงการนี้ และเสนอให้ตั้งกระทรวงการรถไฟขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาการขนส่งและบริหารจัดการทรัพยากรของการรถไฟ

ว่าที่ร้อยตรี พงศ์พันธ์ สุนทรชัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หนองคาย

กราบเรียนท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ กระผม พงศ์พันธ์ สุนทรชัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดหนองคาย พรรคเพื่อไทย ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ท่านประธานที่เคารพครับ เกี่ยวกับร่างกรอบการเจรจาความร่วมมือด้านการพัฒนากิจการรถไฟระหว่าง ราชอาณาจักรไทยกับสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งจริง ๆ แล้ววันนี้เพื่อนสมาชิก ได้อภิปรายกันไปหลายท่านแล้วว่าในกรอบเจรจานี้ทําไมเจาะจงไปที่ประเทศจีน เพียงประเทศเดียว ทั้ง ๆ ที่มีอีกหลายประเทศ ไม่ว่าจะเปึนประเทศเกาหลี ประเทศญี่ปุ์น ประเทศฝรั่งเศส ประเทศเยอรมัน ประเทศสเปน ล้วนแล้วแต่เปึนประเทศที่มีเทคโนโลยี เปึนประเทศที่พัฒนา มีโนว์ฮาว (Know-how) มีเทคโนโลยีใหม่ ๆ เกี่ยวกับรถไฟความเร็วสูงทั้งสิ้น ท่านประธานที่เคารพครับ มีเงื่อนงํา อะไรหรือเปล่า หลังจากที่ตั้งคณะกรรมการชุดหนึ่งขึ้นมา แทนที่กระทรวงคมนาเปึน เจ้าของกลับเปึนรองนายกรัฐมนตรีเปึนเจ้าของเรื่อง เพราะฉะนั้นเรื่องนี้อยากจะสอบถาม ท่านประธานไปยังผู้เกี่ยวข้อง จะต้องตอบว่ามีเหตุจําเปึนอะไรที่จะต้องทําร่างกรอบเจรจา เฉพาะประเทศจีนเพียงประเทศเดียว ทําไมไม่นําประเทศอื่นเข้ามาในวาระเดียวกันเลย ถ้าเราจะไม่เอาโนว์ฮาวของประเทศจีน จะเอาของประเทศญี่ปุ์นต้องเป่ดกรอบเจรจากับ ประเทศญี่ปุ์นอีกหรือเปล่า ต้องเป่ดกรอบเจรจากับประเทศฝรั่งเศสอีกหรือเปล่า ต้องเป่ด กรอบเจรจากับประเทศสเปนอีกหรือเปล่า อย่างนี้พวกเราจะต้องพิจารณากันอีกสักกี่รอบ กี่ครั้ง ในเรื่องของความจําเปึน ในเรื่องของการพัฒนาการรถไฟไม่มีใครปฏิเสธที่อยากให้ ประเทศไทยเปึนประเทศที่มีรถไฟความเร็วสูง ไม่มีใครปฏิเสธครับท่าน แต่หลักการ กรอบการเจรจามันต้องมีเหตุมีผลอันควรที่จะให้สมาชิกพิจารณาแล้วก็ยอมรับ ท่านประธานที่เคารพครับ ในเรื่องของการรถไฟนี้ในเอเชียของเราประเทศที่เปึนประเทศแรก ที่มีความเจริญก้าวหน้าในเรื่องของเทคโนโลยีเกี่ยวกับเรื่องของรถไฟความเร็วสูงก็คือ ประเทศญี่ปุ์น ประเทศจีนเพิ่งเริ่มมาได้ไม่สักกี่ป้มานี้เองนะครับ เมื่อป้ ๒๕๔๗ ประเทศจีนมีรถไฟความเร็วสูงเปึนครั้งแรก แต่ประเทศญี่ปุ์นเขามีมาตั้งแต่ป้ ๒๕๐๗ เมื่อเปรียบเทียบกันแล้วก็เห็นได้ว่าหลาย ๆ ประเทศที่เขาเกิดก่อนไม่ว่าจะเปึนยุโรป อย่างเช่น ประเทศฝรั่งเศสก็มีมาตั้งแต่ป้ ๒๕๒๔ ประเทศเยอรมนีก็มีตั้งแต่ป้ ๒๕๓๔ ตรงนี้ถือว่าเปึนเรื่องแรกที่ผมอยากจะกราบเรียนถามท่านประธานไปยังรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง ว่ามีความจําเปึนอะไรที่จะต้องทํากรอบเจรจาเฉพาะประเทศจีน

เรื่องที่ ๒ ท่านประธานที่เคารพครับ เกี่ยวกับการคุ้มค่าในการลงทุน ผมไม่มั่นใจว่า สนข. ที่ทําการศึกษาเกี่ยวกับการลงทุนบอกว่ามีความเปึนไปได้ในการที่ ประเทศไทยจะมีรถไฟความเร็วสูง จริง ๆ แล้วเท่าที่ผมได้มีโอกาสศึกษาแล้วก็ได้ร่วมกัน กับทางผู้ที่เขาสนใจที่จะมาลงทุนในประเทศไทยเกี่ยวกับเรื่องรถไฟความเร็วสูง ขณะที่ผม ทําหน้าที่เปึนประธานคณะกรรมาธิการการคมนาคม สภาผู้แทนราษฎร ท่านประธาน ที่เคารพครับ ในการศึกษานี้ไม่ใช่เรื่องด่วน ไม่ใช่เรื่องเร็วที่จะต้องทํากันแค่วันสองวันจบ ต้องใช้เวลาเปึนป้สองป้สามป้สํารวจดีมานด์ (Demand) ซัพพลาย (Supply) สํารวจในเรื่อง ของเส้นทาง ระยะทาง แล้วก็โดยเฉพาะในเรื่องของผู้ใช้บริการเปึนเรื่องสําคัญเลย ตามธรรมชาติของรถไฟความเร็วสูงที่เกิดขึ้นในต่างประเทศ เขาต้องการความเร็ว ต้องการใช้เวลาระยะสั้นในการเดินทางในระยะไกล ๆ ต้นทาง ปลายทาง เขาห่างกัน เปึนพัน ๆ กิโลเมตร แต่ของเราจะมาประยุกต์ใช้ในประเทศไทยผมดูแล้วว่าอย่างเช่น เส้นทางที่จะเดินทางไปในภาคเหนือ ภาคอีสาน หรือภาคใต้ก็ตาม เราจะต้องไปจอดแวะ ตามเส้นทางจังหวัดต่าง ๆ ความเร็วมันก็ชะลอลง แทนที่จะเปึนความเร็วสูงก็กลายเปึน รถหวานเย็นไป พอถึงจะสป้ด (Speed) ความเร็วสูงก็ไปถึงที่หมายปลายทางเสียแล้ว อย่างนี้เปึนต้น การลงทุนเขาจะคุ้มค่าหรือเปล่า ถ้าเปึนการลงทุนที่คุ้มค่าเท่าที่สอบถาม จะเปึนการเชื่อมโยงกันทั้งภูมิภาคอินโดจีน จากประเทศไทยไปจังหวัดเชียงใหม่ ไปจังหวัด เชียงรายขึ้นไปถึงโน่นเลยประเทศจีน ทะลุไปโน่นเลยนะครับ เส้นทางเชื่อมโยงไปต่างประเทศ จากกรุงเทพฯ-หนองคาย เข้าเวียงจันทน์ออกไปถึงประเทศเวียดนาม อย่างนี้เปึนต้น ที่ได้ศึกษามา แต่ที่กรอบเจรจาของเรา เจรจาในเฉพาะประเทศไทยนะครับ ถ้าประเทศจีนเขาบอกว่าเขาไม่สามารถที่จะดําเนินการตรงนี้ได้ เพราะว่าประเทศไทย เส้นทางดูแล้วมันไม่คุ้มทุน แล้วเจรจาประเทศอื่นเจรจาได้เลยหรือเปล่า เพราะเรามีกรอบ เจรจาเฉพาะประเทศจีนอย่างเดียว ตรงนี้ต้องมาขอกรอบการเจรจาใหม่ถ้าจะไปเจรจากับ ประเทศอื่นเพราะว่าความคุ้มทุนในการลงทุนมีความสําคัญเช่นกันที่ผู้เข้าลงทุนเขาก็ต้อง พิจารณาว่าจุดคุ้มทุนเขาอยู่ตรงไหนนะครับ

อีกเรื่องหนึ่งเปึนห่วงเรื่องของผลประโยชน์ที่ทางท่านรัฐมนตรีได้แถลงตรงนี้ ว่าเราจะมีการถ่ายทอดเทคโนโลยี มีการดําเนินงานมีอะไรต่าง ๆ แล้วก็การใช้เทคโนโลยี ทรัพยากรร่วมกันในการพัฒนา ผมเปึนห่วงเรื่องของแรงงาน เรื่องของผลประโยชน์ในเรื่อง ของค่าตอบแทนที่เราจะได้รับ ถ้าเราลงทุนเองไม่ห่วง แต่ว่าลงทุนเองนี่เราก็ไม่มีทุนที่จะ สามารถลงทุนได้มากมายขนาดนี้ ประมาณ ๘๐๐,๐๐๐ ล้านบาทนี่ก็เปึนเรื่องลําบาก ขณะที่ประเทศไทยกําลังลําบากอยู่นะครับ แต่ถ้ามีการลงทุนร่วมหรือเปึนการสัมปทาน ท่านประธานที่เคารพครับ ก็เปึนห่วงในเรื่องของการแบ่งปันผลประโยชน์ว่าเปึนอย่างไร เรื่องนี้ต้องรอบคอบว่าสัญญาในการเจรจาผลประโยชน์ที่คนไทยจะได้รับคืออะไร รัฐบาล จะได้รับคืออะไร ตรงนี้จะเกิดผลประโยชน์แทรกซ้อนอีกมากมายในการเจรจา จึงเปึนเรื่อง ที่น่าเปึนห่วงนะครับท่านประธาน

อีกเรื่องหนึ่งเรื่องแรงงาน ต้องใช้แรงงานมหาศาล ถ้าเอาคนจีนมาทํางาน ตรงนี้แล้วก็ประเทศจีนอิมพอร์ต (Import) แรงงานของตัวเองเข้ามาใช้ในประเทศไทย ท่านลองนึกดูว่าแรงงานจีนถูก แรงงานไทยแพง เกิดเขาใช้แรงงานของคนจีนทั้งหมดแล้ว เราคืออะไร ในการเจรจาต้องรอบคอบ เปึนห่วงเปึนใยในเรื่องไม่ว่าจะเปึนเทคโนโลยี ไม่ว่าจะเปึนเรื่องเงินทุน ไม่ว่าจะเปึนเรื่องแรงงานต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปึนผลประโยชน์ที่จะได้รับ ทั้งในระยะสั้น ระยะยาว ระยะกลางก็ตามเปึนเรื่องที่เปึนห่วงทั้งสิ้น ก็อยากจะฝาก ท่านประธานไปยังท่านรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องนะครับ

ท่านประธานที่เคารพครับ อีกเรื่องหนึ่งที่พี่น้องประชาชนเขายังกังวลยังเปึนห่วง เรื่องการรถไฟแห่งประเทศไทยของเราเองที่ประสบภาวการณ์ขาดทุนมาโดยตลอด ตรงนี้ ก็อยากฝากท่านประธานไปยังรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องว่าการรถไฟแห่งประเทศไทยนั้น เปึนเรื่องสําคัญที่น่าจะมีการพัฒนาในเรื่องของระบบการจัดการการใช้ทรัพยากรที่ยังมีอยู่ เพื่อแก้ปัญหาหนี้สินในการรถไฟแห่งประเทศไทยเพราะว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย หนี้สินมากมายเหลือเกินแต่ละป้ ๆ ประสบกับการขาดทุน แล้วยังเปึนที่พึ่งหวังของ ประชาชนที่ต้องการเห็นการรถไฟแห่งประเทศไทยบริการดี บริการรวดเร็ว แต่ของเรานี่ หัวรถจักรอะไรต่าง ๆ ก็เก่าแล้วก็ใช้การได้ก็น้อยแต่ว่าการพัฒนาก็ยังล่าช้าอยู่ ผมจึงมี ข้อเสนอกับทางท่านประธานไปยังท่านรัฐมนตรีว่าอยากให้การรถไฟแห่งประเทศไทย มีเอกภาพในการทํางาน อย่างเรื่องรถไฟความเร็วสูงก็ไม่มีเอกภาพในการทํางาน เพราะยัง แบ่งฝักแบ่งฝ์าย ขนาดรัฐมนตรีเจ้ากระทรวงเองยังเปึนแค่ที่ปรึกษาของโครงการ ไม่ใช่เปึนเจ้าของโครงการ รองนายกรัฐมนตรีกลับเปึนเจ้าของโครงการไปเสียอย่างนั้น ท่านประธาน เพราะฉะนั้นในเรื่องนี้ผมอยากจะเสนอท่านประธานว่าผมมีร่างพระราชบัญญัติ ซึ่งเสนอไปแล้วเสนอผ่านสภาไปแล้วเพียงแต่ยังไม่ได้นําเข้า เปึนร่างพระราชบัญญัติ ระเบียบข้าราชการบริหารกระทรวงการรถไฟ พ.ศ. .... ผมเสนอให้มีการตั้งกระทรวง การรถไฟขึ้นมาเพื่อที่จะบริหารจัดการ เพราะว่างบประมาณที่จะเกิดขึ้นเกี่ยวกับการรถไฟ แห่งประเทศไทยมีอีกมากมายเหลือเกินเปึนหลาย ๆ แสนล้านบาท เปึนล้าน ๆ บาท ใหญ่กว่าทุกกระทรวง ทบวง กรม แต่ถ้าเรามีเปึนติ่งอยู่แค่การรถไฟแห่งประเทศไทย เปึนรัฐวิสาหกิจองค์กรหนึ่งแค่นั้นเอง ก็จะทําให้การรถไฟแห่งประเทศไทยไม่สามารถ บริหารจัดการตัวเองได้อย่างคล่องตัว เพราะว่าประเทศไทยเราเองต้องการระบบการขนส่ง ระบบรางยังไม่ทั่วถึง บริหารจัดการยังไม่ทั่วถึง หลายจังหวัดต้องการ แต่ไม่มีแนวคิดที่จะ โยงใยโครงข่ายรถไฟไปถึงได้เลย กลับที่จะคิดก้าวไกลไปถึงเรื่องอื่น ๆ ตรงนี้ก็น่าเปึนห่วง ไม่ว่าจะไปทางจังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดมหาสารคามไปยังเส้นทางจังหวัดมุกดาหาร จังหวัดนครพนม เส้นทางเหล่านี้ไม่มี แม้แต่ผ่านไปยังจังหวัดเลย จังหวัดเพชรบูรณ์ ทางโน้นก็ยังไม่มีรถไฟ เพราะฉะนั้น ก็อยากจะเสนอไปยังท่านประธานรัฐสภาตอนนี้ว่าเรียกร้องไปยังทุก ๆ ส่วนไม่ว่าจะเปึน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเองหรือสภาสูง วุฒิสภาได้ให้ความสําคัญกับโครงการแบ่งแยก กระทรวงใหม่หรือตั้งกระทรวงใหม่เปึนกระทรวงการรถไฟนะครับ ประเทศที่เขาเจริญ เขามีการแยกการรถไฟออกมาต่างหากเพื่อการจัดการบริหาร แล้วผมมั่นใจว่าเรื่อง การสะสางการใช้ทรัพยากรของการรถไฟไม่ว่าจะเปึนที่ดินที่ยังมีอีกมากมายนะครับ การบริหารจัดการอื่น ๆ การบริการมั่นใจว่าจะไม่ประสบกับการขาดทุน แล้วก็จะเปึน การแก้ปัญหาการขนส่งได้เปึนอย่างดีทีเดียว ขอบคุณมากท่านประธานครับ