มณเฑียร บุญตัน แสดงความกังวลเกี่ยวกับสนามบินสุวรรณภูมิที่ไม่เอื้อต่อคนพิการและผู้สูงอายุ และเรียกร้องให้รัฐบาลแก้ไขปัญหานี้เพื่อให้ประเทศไทยพร้อมเข้าร่วมภาคความตกลงอาเซียน โดยเฉพาะการปฏิเสธบริการผู้โดยสารคนพิการโดยสายการบินต้นทุนต่ำ
ท่านประธานที่เคารพ ครับ กระผม นายมณเฑียร บุญตัน สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะสมาชิกรัฐสภาครับ ผมขออนุญาต ท่านประธานจะขอร่วมอภิปรายความตกลงพหุภาคีอาเซียนว่าด้วยบริการขนส่งผู้โดยสาร ทางอากาศแล้วก็พิธีสารแนบท้าย ซึ่งกระผมอยากจะตั้งขอสังเกตในเรื่องของการเป่ดเสรี อย่างเต็มที่ในบริการขนส่งทางอากาศของประเทศไทยนั้น โดยหลักการแล้วผมเห็นด้วย นะครับ และผมคิดว่าก็จะเปึนประโยชน์ต่อการคมนาคมในอาเซียนเอง ซึ่งก็จะนํามา ซึ่งความเจริญแล้วก็โอกาสทางเศรษฐกิจด้านอื่น แต่ก็อดนึกไม่ได้ถึงปัญหาต่าง ๆ ที่ผมได้พบมา แล้วก็ได้ตั้งข้อสังเกตไปหลายครั้งในสภาแห่งนี้ แล้วก็ในที่ประชุมวุฒิสภาแล้วด้วย เช่น ในท่าอากาศยานของประเทศไทยเรานั้น ทั้งท่าอากาศยานที่สร้างเสร็จนานแล้ว และท่าอากาศยาน ซึ่งเพิ่งสร้างเสร็จไปเมื่อไม่นานนี้ ซึ่งจริง ๆ ก็น่าจะเปึนความภาคภูมิใจของพี่น้องประชาชน แต่ก็มีปัญหาที่ภาคประชาชนได้หยิบยกขึ้นมา แล้วก็นําเสนอไปหลายครั้ง ทั้งในระหว่างก่อสร้าง อันนี้ผมหมายถึงสนามบินสุวรรณภูมิ ซึ่งก็ได้รับการยืนยันในขณะก่อสร้างว่าสนามบินแห่งนี้ ได้รับการออกแบบโดยสถาปนิกออกแบบระดับโลก เพราะฉะนั้นไม่มีความจําเปึนจะต้อง ห่วงใยอะไรนะครับ แต่เมื่อสร้างใกล้จะเสร็จ พวกเราขณะนั้นได้เข้าไปเยี่ยมชมกิจการ แล้วก็ปรากฏว่ามีความขาดตกบกพร่องในเรื่องของการอํานวยความสะดวกต่อคนพิการ และผู้สูงอายุในสนามบินแห่งใหญ่แห่งนี้ ก็ได้มีการท้วงติงไปนะครับท่านประธาน แล้วปรากฏว่า ผู้ที่รับผิดชอบในขณะนั้นก็บอกว่ามันเปึนความบกพร่องของผู้ออกแบบซึ่งเปึนฝรั่ง ตอนนี้ เราทําอะไรไม่ได้แล้ว แต่ก็จะพยายามแก้ไข เมื่อกาลเวลาผ่านไป สิ่งที่เปึนความห่วงใย ก็คือเรื่องของสถานที่ที่มีความใหญ่โตขนาดนี้ แต่กลับมีข้อจํากัดหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเปึนเรื่องของ การเข้าไปใช้บริการตามจุดต่าง ๆ ซึ่งมีระบบการสื่อสารที่ไม่เอื้อต่อคนพิการ ผู้สูงอายุ ระยะทางไกลของผู้โดยสารในการเดินจากเคาน์เตอร์ เช็ก อิน (Counter Check in) ไปยัง ประตูทางออก ซึ่งมีระยะทางไกลมากไม่เหมาะสมสําหรับผู้สูงอายุ ผมคิดว่าท่านประธาน ก็คงจะมีประสบการณ์แล้วว่าการเดินจากเคาน์เตอร์ เช็ก อิน ไปที่เกท (Gate) ก่อนจะขึ้นเครื่องนั้น ใช้ระยะทางขนาดไหนนะครับ ซึ่งถ้าเปึนประเทศอื่นที่เขามีสนามบินที่สร้างเสร็จ ในระยะเวลาที่ใกล้เคียงกับเรา หรืออาจจะสร้างเสร็จก่อนเราด้วยซ้ําไป เขาจะคํานึงถึง ความสะดวกของผู้โดยสารเปึนอย่างมาก นอกจากนี้ก็ยังมีเรื่องของห้องน้ํา ยังมีเรื่องอะไร อีกมากมาย กระผมได้หยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมาเพื่อแสดงความห่วงใยว่าการที่เราจะเข้าร่วม ในภาคีความตกลงนี้นะครับ เราเองก็ต้องมีความพร้อมพอสมควรทีเดียวที่จะไปแสดง ให้เห็นว่าประเทศไทยนั้นมีความพร้อมที่จะเป่ดเสรีอย่างเต็มที่ในเรื่องนี้ กาลเวลาได้ผ่านไป ประมาณ ๓ ป้ ก็ยังปรากฏว่าภายในสนามบินสุวรรณภูมิก็ยังไม่ได้รับการแก้ไขในเรื่องเหล่านี้ เท่าที่ควร เสียงประกาศที่เคยฟังไม่รู้เรื่องอย่างไร ก็ยังคงฟังไม่รู้เรื่องเหมือนเดิม อันนี้ก็จะเปึน ที่ลําบากต่อผู้โดยสารที่มาจากต่างประเทศที่เปึนนักท่องเที่ยวก็ดี อันนี้นอกจากปัญหา ในเรื่องของการตรวจจะเปึนการตรวจเข้มหรือจะเปึนการตรวจในสิ่งที่ไม่จําเปึนอย่างไร ก็แล้วแต่ อันนั้นก็เปึนปัญหาทั่วไป แต่อย่าลืมนะครับท่านประธานที่เคารพ ประเทศต่าง ๆ ที่นิยมมาเที่ยวในประเทศไทยนี่เขากําลังก้าวไปสู่สังคมผู้สูงอายุ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศในทวีปยุโรปก็ดี ประเทศญี่ปุ์นก็ดี สหรัฐอเมริกาก็ดี แล้วรวมทั้งประเทศไทย เราด้วยครับ แต่เมื่อท่าอากาศยานของเราซึ่งถือว่าจะเปึนที่รองรับนักท่องเที่ยวไม่สามารถ จะจัดสภาพแวดล้อมที่ทุกคนสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้ ก็จะเปึนตัวลดทอน ความน่าสนใจของนักท่องเที่ยวที่จะมาใช้บริการ อันนี้ก็รวมไปถึงคนที่เดินทางเพื่อมาทําธุรกิจ ด้วยครับ เพราะฉะนั้นรัฐบาลก็ควรจะต้องทบทวนว่ามีสิ่งใดที่สามารถจะแก้ไขได้ ซึ่งจริง ๆ หลายเรื่องก็สายไปแล้ว เพราะว่าจริง ๆ การจัดสภาพแวดล้อมที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ นี่ จะต้องทําตั้งแต่ขั้นเริ่มต้น ตั้งแต่การออกแบบ มันมีหลักการที่เขาเรียกว่า หลักการการออกแบบ ที่เปึนสากล หรือ ยูนิเวอร์เซิล ดีไซน์ (Universal Design) ซึ่งผมได้เรียนในที่ประชุมนี้ ไปหลายครั้งแล้ว อันนี้ก็เรียนทั้งต่อคณะกรรมการที่ดูแลเรื่องการจัดทําทีโออาร์ (TOR) สําหรับการจัดสร้างอาคารรัฐสภาแห่งใหม่ แต่กรณีสนามบินนานาชาติสุวรรณภูมิ ยูนิเวอร์เซิล ดีไซน์ นี่เรียกว่าสายไปแล้ว เพราะว่า การก่อสร้างได้เสร็จไปแล้ว อย่างน้อยที่สุดเฟส (Phase) แรก แต่อย่างน้อยที่สุดก็ยังสามารถ ที่จะปรับแก้เพิ่มเติมสิ่งอํานวยความสะดวกหลายอย่างที่จะช่วยทําให้สถานการณ์ดีขึ้นได้ ผมขอยกตัวอย่างสนามบินที่นาริตะ ซึ่งเปึนสนามบินที่ต้องเรียกว่าเอาความต้องการจําเปึน เอาความสะดวกของผู้โดยสารนั้นเปึนหลักมากกว่าความใหญ่โตโอ่อ่า เพราะฉะนั้น ความสะดวกของผู้โดยสารต้องมาเปึนอันดับหนึ่ง ไม่ใช่คิดว่าคนไทยเรามีคนใช้แรงงานเยอะ เพราะฉะนั้นอุปกรณ์เทคโนโลยีอาคารไม่เหมาะสมก็ใช้คนแบกหามกันไปตามมีตามเกิด อย่างนี้ก็ไม่น่าจะเหมาะสมนะครับ
อีกเรื่องหนึ่งที่ผมคิดว่าเปึนเงื่อนไขสําคัญที่ผมคิดว่าจะเปึนอุปสรรค ต่อการเป่ดเสรีในเรื่องของการขนส่งผู้โดยสารทางอากาศ ก็คือสายการบินหลายแห่งทั้ง สายการบินภายในประเทศและสายการบินที่อยู่ในประเทศอาเซียนด้วยกันนี่ละครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสายการบินที่เปึนสายการบินต้นทุนต่ําหรือโล คอสท์ แอร์ไลน์ (Low cost Airline) มักจะมีวิธีปฏิบัติต่อคนพิการและผู้สูงอายุในลักษณะที่เปึนการเลือกปฏิบัติ ผมกล้ายืนยันนะครับว่ามีสายการบินโล คอสท์หลายแห่งที่ไม่ยอมรับคนพิการเปึนผู้โดยสาร อันนี้ได้สร้างความอับอายเปึนอย่างมากให้แก่ประเทศชาติ เมื่อประมาณสัก ๓ ป้ที่แล้ว เหมือนกันนะครับ ๔ ป้ที่แล้ว มีอดีตผู้ว่าการสถาบันเพื่อการฟุ๋นฟูสมรรถภาพคนพิการ แห่งสหรัฐอเมริกาสมัยท่านอดีตประธานาธิบดีคลินตันได้เดินทางมาประเทศไทย แล้วก็ มีกําหนดจะเดินทางจากประเทศไทยไปประเทศมาเลเซีย ก็ได้ซื้อตั๋วโดยสารโดยสายการบิน ที่เปึนต้นทุนต่ํา เพราะเห็นว่ามีระยะทางการเดินทางเปึนระยะสั้น แล้วก็ไม่น่าจะต้องไปพิถีพิถัน ในเรื่องของความสะดวกสบายมากนักก็ได้ตัดสินใจซื้อตั๋วโดยสารจากสายการบินดังกล่าว แต่เมื่อไปถึงสนามบินก็ปรากฏว่าทางสายการบินไม่ยอมรับคนคนนี้นะครับ โดยที่อ้างว่า ทางสายการบินไม่มีเจ้าหน้าที่ที่จะคอยอํานวยความสะดวก แล้วไม่สามารถที่จะ รับประกันความปลอดภัยให้แก่ผู้โดยสารได้ สิ่งเหล่านี้ได้รับการเผยแพร่ไปทั่วโลกนะครับ สร้างความอับอายให้แก่ประเทศชาติของเรา เพราะฉะนั้นอย่างน้อยที่สุดรัฐบาลควรจะต้อง หามาตรการในการที่จะดําเนินการกับบริษัทหรือสายการบินที่ปฏิเสธไม่ยอมให้บริการ ผู้โดยสารบางพวก บางกลุ่ม เพียงเพราะว่าเขามีลักษณะทางกายภาพเปึนอย่างนั้นอย่างนี้ หรือพูดง่าย ๆ ก็คือเพียงเพราะว่าเขาเปึนคนพิการ อันนี้ก็เปึนปัญหาอย่างหนึ่ง ซึ่งบั่นทอน ความน่าเชื่อถือของประเทศไทย เพราะฉะนั้นก่อนที่ประเทศไทยเราจะเข้าร่วมในภาคี ความตกลงดังกล่าว ผมคิดว่าประเทศไทยควรจะต้องทบทวนนโยบายเหล่านี้และควรจะต้อง เร่งสร้างความเชื่อมั่นไม่ว่าจะเปึนการแก้ไขปรับปรุงท่าอากาศยานของเรานะครับ เปึนการขอความร่วมมือหรือแม้กระทั่งมีนโยบายที่ชัดเจนที่จะขอให้บริษัทสายการบิน ต่าง ๆ นั้น ได้ปฏิบัติต่อผู้โดยสารอย่างเสมอหน้ากันและให้บริการผู้โดยสารในขั้นพื้นฐาน โดยไม่เลือกปฏิบัติ เพราะฉะนั้นการเปึนสายการบินต้นทุนต่ําไม่ควรจะเปึนเหตุผลข้ออ้าง ในการเลือกปฏิบัติ ในการปฏิเสธไม่ยอมรับผู้โดยสารที่เปึนคนพิการหรือผู้สูงอายุ หรือมีลักษณะทางกายภาพใด ๆ ก็แล้วแต่ เพราะฉะนั้นก็ขอเรียนย้ําไปยังรัฐบาลนะครับ ผ่านท่านประธานว่าการเป่ดเสรีอย่างเต็มที่ในเรื่องของบริการขนส่งผู้โดยสารทางอากาศนั้น เปึนสิ่งที่ดีครับ จะช่วยทําให้การขนส่งสินค้าและบริการนั้นทําได้ง่ายขึ้น แล้วก็เปึนการขยายตัว ของเศรษฐกิจไปในทางที่ดีขึ้น แต่ว่าความต้องการของประชาชน ความสะดวกของ ประชาชนก็เปึนสิ่งที่ไม่ควรละเลย และอารยประเทศเขาถือว่าเรื่องนี้เปึนเรื่องสําคัญ ที่รัฐบาลจะต้องให้ความใส่ใจเปึนอย่างยิ่งครับ กาลเวลาผ่านมาหลายป้แล้วก็ยังไม่มีอะไรดีขึ้น เพราะฉะนั้นขอให้เริ่มต้นตั้งแต่วันนี้ดีกว่าที่จะไม่ทําอะไรเลยครับ ขอบพระคุณมากครับ ท่านประธาน