มณเฑียร บุญตัน หารือปัญหาโครงการขนาดใหญ่ที่ไม่เอื้อต่อกลุ่มเปราะบาง และเรียกร้องให้กำหนดหลัก Universal Design ในทีโออาร์เพื่อประโยชน์สูงสุดของประชาชน
ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม นายมณเฑียร บุญตัน สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะสมาชิกรัฐสภาครับ ผมจะ ขออนุญาตท่านประธานได้ร่วมอภิปรายเกี่ยวกับเรื่องของกรอบการเจรจากู้เงินจาก ต่างประเทศภายใต้แผนการบริหารหนี้สาธารณะประจําป้งบประมาณ ๒๕๕๓ นะครับ ผมคิดว่าหลายท่านก็ได้พยายามพูดถึงเรื่องการหาทางเลือกแทนการกู้ยืมเงินไปแล้ว แต่ก็ เปึนสิ่งที่น่าคิดนะครับว่าจริง ๆ แล้วนี่ ในขณะที่เรามีแผนการในการกู้ยืมเงิน ซึ่งได้ผ่าน ความเห็นชอบจากรัฐสภาแห่งนี้ไปต่างกรรมต่างวาระกันนะครับ เปึนจํานวนเงินกว่า ล้านล้านบาทแล้ว และขณะนี้การเบิกจ่ายก็ยังเปึนที่น่าสงสัยว่าดําเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ ประสิทธิผลมากน้อยขนาดไหน และเปึนที่น่าแปลกใจก็คือโครงการ ๖ โครงการ ผมจํา ได้ว่าในการพิจารณาร่างทั้งพระราชกําหนดและพระราชบัญญัติได้มีการซักถามว่า เพราะเหตุใดในแผนการที่จะนําเงินมาใช้เพื่อทําให้ไทยเข้มแข็งจึงไม่ได้ให้ความสําคัญ และไม่ได้ให้น้ําหนักมากพอกับการคมนาคมระบบราง ซึ่งก็ได้รับการชี้แจงนะครับ แต่อย่างไรก็ตามก็ยังเห็นได้ว่าประเทศไทยเรานั้นยังให้ความสําคัญกับการพัฒนาระบบ คมนาคมระบบรางนี้น้อยเกินไป จนในท้ายที่สุดเกิดปัญหาขึ้นแล้วยังแก้ไม่ตกจนถึง ปัจจุบัน ผมค่อนข้างจะเห็นด้วยนะครับว่าความเปึนไปได้ในการใช้เงินกู้อย่างมีประสิทธิภาพ ตามโครงการ ๒-๕ ยังมีความน่าสงสัยอยู่นะครับว่าในขณะที่ระบบโครงสร้างการบริหาร ของการรถไฟยังมีปัญหา ความเปึนไปได้ในการนําเงินมาบริหารให้เกิดประโยชน์สูงสุด ยังจะมีความเปึนไปได้ขนาดไหนนะครับ
ส่วนกรณีโครงการที่ ๑ รถไฟฟัานี่ ผมเองเคยอภิปรายไปหลายครั้งแล้วว่า ไม่ว่าจะเปึนโครงการขนาดใหญ่ในลักษณะใดก็ตาม จริง ๆ เราอยู่ในโลกที่การคํานึงถึง ประโยชน์ใช้สอยที่คุ้มค่าที่สุด ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้มาก ที่สุด แล้วก็กระแสการพัฒนาสังคมในปัจจุบันซึ่งคํานึงถึงสิทธิมนุษยชนมากที่สุด แต่อย่างไรก็ตามประเทศไทยเรากลับมีปัญหาที่การลงทุนขนาดใหญ่ไม่เอื้อต่อการใช้ ประโยชน์ของกลุ่มประชาชนที่มีความแตกต่างหลากหลายเกิดขึ้นซ้ําซาก ขณะนี้ก็ปรากฏว่า แม้กระทั่งโครงการรถไฟแอร์พอร์ท ลิงค์ (Airport link) ก็มีปัญหาว่า การจัดสภาพแวดล้อม ก็ไม่เอื้อต่อผู้สูงอายุ คนพิการและผู้ด้อยโอกาสหลายประเภท ทั้ง ๆ ที่จริง ๆ แล้วโครงการนี้ เพิ่งจะเริ่มเมื่อไม่กี่ป้นี้เอง ผมได้ทราบว่ากฎหมายที่เกี่ยวกับการควบคุมอาคารได้อยู่ใน ระหว่างการจัดทํา เพราะฉะนั้นเหตุผลเดียวที่ทางผู้บริหารดําเนินการไปในขณะนั้นก็คือ เมื่อมีการกําหนดทีโออาร์ (TOR) นั้นกฎหมายยังไม่มีผลบังคับใช้ เมืองไทยก็จะเปึน อย่างนี้ว่าถ้ามีโครงการใดก็ตามที่ออกมาแล้วมันมีความบิดเบี้ยว มันใช้ประโยชน์ไม่คุ้มค่า คําตอบก็คือขณะที่เริ่มสร้างนั้นกฎหมายยังไม่มี เพราะฉะนั้นความรู้ที่เกิดจากการที่ คณะกรรมาธิการชุดต่าง ๆ กระทรวงต่าง ๆ ไปดูงาน ไปถ่ายภาพมาจากต่างประเทศ มันไม่ได้เกิดประโยชน์อะไรขึ้นมาเลย ตราบใดที่ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายบังคับให้ คนทํา ผมก็อยากจะขอตั้งข้อสังเกตท่านประธานครับว่าไม่ว่าท่านจะกู้ยืมเงินในจํานวนนี้ ซึ่งผมก็แปลกใจว่าในโครงการไทยเข้มแข็งที่เปึนโครงการหลักไม่ได้ให้น้ําหนักเท่าที่ควร แต่ว่าถ้าท่านจะขอกู้เพิ่มก็เห็นความจําเปึน ก็ขอให้ท่านได้ให้ความสําคัญกับการกําหนด คุณสมบัติในการก่อสร้าง ไม่ว่าจะเปึนโครงการหมายเลข ๑ รถไฟฟัาสีม่วง ขอให้กําหนดไว้ในทีโออาร์ตั้งแต่ เริ่มแรกนะครับว่าจะต้องเปึนโครงการที่มีการออกแบบที่เปึนสากลหรือยูนิเวอร์ซัล ดีไซน์ (Universal design) เพื่อเปึนหลักประกันในการเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้ของคนทุกกลุ่ม ไม่ต้องไปอ้างหรอกครับว่าขณะนี้กฎหมายมีหรือยัง ถ้าไม่มีกฎหมายก็ยังไม่ต้องทํา แล้วรอให้มีกฎหมายก่อนในอนาคต ซึ่งก็จะเปึนปัญหาเหมือนที่เราประสบปัญหามา ๔ วันนี่นะครับ
ผมขออนุญาตท่านประธานเห็นด้วยกับท่านสมาชิกที่ได้อภิปรายไปก่อน หน้านี้นะครับว่า ปัญหาที่เราต้องมานั่งถกเถียงและบางครั้งองค์ประชุมไม่ครบก็เพราะว่า เราไม่มีกฎหมายลูกตามมาตรา ๑๙๐ ของรัฐธรรมนูญ ถ้าเรามีกฎหมายประกอบ รัฐธรรมนูญ มาตรา ๑๙๐ ผมว่าเราคงไม่มานั่ง ๔ วัน เพื่อพิจารณารายละเอียดบางอย่าง บางประการ ซึ่งหลายท่านก็ไม่รู้เรื่อง ผมเองก็ยอมรับนะครับว่าหลายเรื่องผมไม่ได้ศึกษา มาก่อน อันนี้ก็เปึนปัญหาจริง ๆ เพราะฉะนั้นผมขอเรียนย้ํานะครับว่าประเด็นที่มา ของเงิน ก็มีหลายท่านพูดไปแล้ว แต่ผมสนใจเรื่องการนําเงินไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ควรจะต้องคํานึงถึงประโยชน์ใช้สอยของประชาชน อีกประมาณ ๑๐ ป้ข้างหน้าเราจะมี ผู้สูงอายุเกิน ๑๐ ล้านคน เราจะมีคนพิการ ขณะนี้แม้ว่าจะจดทะเบียนเพียงไม่ถึงล้านคน แต่เอาเข้าจริง ๆ เรามีคนพิการประมาณ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ของประชากร เมื่อนําจํานวนคนพิการ บวกกับผู้สูงอายุ ก็จะไม่ต่ํากว่า ๑๕ ล้านคนอีกไม่กี่ป้ข้างหน้า และยังจะมีกลุ่มผู้ด้อยโอกาส มีสตรี มีเด็กเล็ก มีอะไรต่าง ๆ เพราะฉะนั้นโครงการขนาดใหญ่ที่เปึนโครงการทางด้าน ขนส่ง ทางด้านคมนาคม ควรจะต้องคิดให้ดีแล้วก็ใช้เงินให้คุ้มค่าเกิดประโยชน์สูงสุด ไม่ต้องมาทะเลาะถกเถียงกันภายหลังว่าในขณะที่เขียนทีโออาร์นั้นยังไม่มีกฎหมายบังคับ เพราะฉะนั้นไม่ต้องทําก็ได้ คงไม่ต้องมีคําวินิจฉัยของศาลปกครอง ด้วยความเคารพ ผมไม่อาจก้าวล่วงคําวินิจฉัยศาลปกครองว่าหน่วยงานของรัฐไม่จําเปึนจะต้องปฏิบัติตาม มติคณะรัฐมนตรี ซึ่งกําหนดว่าให้หน่วยงานของรัฐจัดสิ่งอํานวยความสะดวกสําหรับ คนพิการและผู้สูงอายุ อันนี้เปึนเรื่องที่ผมเองก็สงสัยเหมือนกันว่า ถ้าเรามีมติ ครม. ไป ตั้งแต่ป้ ๒๕๔๑ ป้ ๒๕๔๒ ให้หน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่ในการให้บริการประชาชนจัด สิ่งอํานวยความสะดวก แต่ปรากฏว่าเมื่อไม่นานมานี้ เพื่อให้สนามบินสุวรรณภูมิไม่ต้อง แพ้คดีจากการฟัองร้องของภาคประชาชน ทางศาลปกครองท่านได้กรุณาวินิจฉัยว่า หน่วยงานของรัฐไม่จําเปึนต้องปฏิบัติตามมติ ครม. ก็ได้ อย่างนี้เปึนต้น อันนี้ก็เปึนสิ่งที่ น่าเสียใจและเปึนสิ่งที่น่าเสียดาย เพราะฉะนั้นเงินอีกกี่พันกี่หมื่นล้านบาทก็ตาม ที่พวกผม เองทุกคน พี่น้องประชาชนทุกคนจะต้องเสียภาษี จะต้องแบกภาระในการไปชําระหนี้ ก็ขอให้ท่านได้ใช้เงินนั้นอย่างสมเหตุสมผล และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด คํานึงถึง ประโยชน์ใช้สอยของคนทุกกลุ่มจริง ๆ ไม่ใช่คําว่า แมส (Mass) ที่แปลว่าคนส่วนใหญ่นะครับ ผมเคยได้ยินผู้บริหารบริษัทขนส่งรถไฟฟัาบริษัทหนึ่งพูดว่า คําว่า แมส ในความคิดของท่าน คือคนส่วนใหญ่ ไม่มีเวลาพอที่จะมาคํานึงถึงความต้องการของคนกลุ่มน้อยบางกลุ่ม เพราะฉะนั้นต้องเอาคนกลุ่มใหญ่ไว้ก่อน อันนี้ผมคิดว่าน่าจะเปึนวิธีคิดที่มองสังคม ประชาธิปไตยที่น่าจะผิดพลาดนะครับ เพราะแม้ว่าคนกลุ่มใหญ่ ซึ่งอาจจะเปึนคนที่ถูก มองว่ามีกําลังซื้อสูงในปัจจุบันเปึนสิ่งที่จะต้องคํานึงถึงมากที่สุดก็ตาม แต่ความ เปลี่ยนแปลงในเรื่องของฐานประชากรกําลังเปลี่ยนไป และต่อไปในอนาคตกลุ่มคนที่มี กําลังซื้อสูงก็จะเปึนคนสูงอายุ เพราะฉะนั้นถ้าท่านลงทุนในวันนี้แล้วไม่คํานึงถึงผลที่จะ เกิดขึ้นอีกหลายป้ข้างหน้า คําว่า แมส ซึ่งแปลว่าคนกลุ่มใหญ่ในปัจจุบันก็อาจจะ กลายเปึนจุดที่ไม่คุ้มค่า ไม่คุ้มทุนต่อไปในอนาคตได้ เพราะฉะนั้นผมขอฝากรัฐบาล นะครับว่า เอาเถอะนะครับว่าท่านจะขอกู้ยืมเงินนอกเหนือไปจากโครงการที่ได้ขอมาแล้ว เปึนล้าน ๆ บาทนั่นเองนะครับ ก็ขอให้ท่านได้คิดก่อนที่ท่านจะลงมือสร้าง อย่าให้ได้มี ปัญหาฟัองร้อง อย่าได้มีปัญหาว่าพี่น้องประชาชนต้องออกมาโอดครวญว่าสิ่งที่ได้ใช้เงิน เปึนหมื่นเปึนแสนล้านบาทสร้างไปนั้น มันไม่ได้ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนหลายกลุ่ม แต่มันเปึนการสร้างตราบาปแล้วก็โทษกรรมต่อพี่น้องประชาชน ขอบพระคุณมากครับ ท่านประธานครับ