รัฐสภา · ครั้งที่ ๓ · ๖ ตุลาคม ๒๕๕๑

ชุติมา บุณยประภัศร กรรมาธิการชี้แจงเกี่ยวกับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับขยะพิษและขอให้มีการควบคุมดูแลอย่างละเอียดรอบคอบ โดยหารือเรื่องข้อกังวลเกี่ยวกับการใช้ข้อตกลงระหว่างประเทศเกี่ยวกับการควบคุมของเสียอันตรายและการกําจัด

นางสาวชุติมา บุณยประภัศร กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานรัฐสภา และท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่าน ดิฉัน ชุติมา บุณยประภัศร กรรมาธิการ ขอชี้แจง ในประเด็นเกี่ยวกับข้อเท็จจริงเพื่อประกอบการพิจารณา การที่มีท่านกรรมาธิการกล่าวถึง บทบัญญัติในข้อ ๒๕ วรรคไอกับวรรคเจ ขอเรียนว่าบทนี้เปึนการทําคําจํากัดความของ การกําหนดถิ่นกําเนิดสินค้าว่าสินค้าใดจะถือว่ามีถิ่นกําเนิดในประเทศนั้น ซึ่งก็ได้ระบุว่าต้องเปึน สินค้าที่เกิดขึ้นในประเทศนั้น ถ้าเปึนพืชก็ต้องปลูกในประเทศนั้น ถ้าเปึนสัตว์ก็ต้องเกิดจาก การเลี้ยง ฟักแล้วก็เกิด เลี้ยงโตในประเทศนั้น แล้วก็พูดไปถึงว่าถ้าเปึนปลาก็ต้องจับในเขตทะเล หรือเขตพื้นที่ประเทศนั้น ถ้าเปึนของเสียก็ต้องบอกว่าเปึนของเสียที่เกิดจากการผลิต กระบวนการผลิตในประเทศนั้น อันนี้คือคําจํากัดความที่จะบอกว่าอะไรคือสินค้าที่ถือว่า ได้แหล่งกําเนิดที่เรียกว่าการได้แหล่งกําเนิดแบบทั้งหมดที่เรียกว่าโฮลลี ออบเทนด์ (Wholly obtained) ซึ่งกฎอันนี้ได้เขียนไว้ในทุกสัญญาของความตกลงไม่ว่าจะเปึนเอเจเซป เจเทปปา เอฟทีเอทุกฉบับที่เราทํามา หรือว่าสัญญาความตกลงที่ทํากันเองระหว่างอาเซียน อันนี้เปึน ข้อปฏิบัติทางศุลกากรที่เขาตกลงกันไว้ว่าอะไรคือสินค้าที่อยู่ในเกณฑ์ที่ได้ชื่อว่าผลิตทั้งหมด ในประเทศนั้น ซึ่งในประเด็นนี้ต้องเอามาประกอบกับการพิจารณาว่าถ้าเราลดภาษีแล้ว ถ้าเปึนสินค้าที่อยู่ในประเทศนั้นที่ใช้เกณฑ์นี้ต้องเข้าเงื่อนไขนี้ถึงจะได้รับสิทธิในการลดภาษี ที่ดิฉันกล่าวเพื่อจะเรียนให้เข้าใจข้อเท็จจริงว่ามีสินค้าจํานวนมากที่เราทํามาค้าขายอยู่ทุกวันนี้ ที่เข้าข่ายที่ท่านเรียกว่าขยะ ซึ่งขยะจริง ๆ ก็มีการค้าระหว่างประเทศอย่างที่พวกท่านได้อภิปราย มีทั้งที่เรานําเข้ามาและมีทั้งที่เราส่งออกไป ตัวเลขที่ได้พูดถึงขยะที่เราส่งออกไปมีจํานวนมาก ซึ่งท่านกรรมาธิการพูดถึง ที่เราส่งไปกําจัดหรือบําบัดที่ญี่ปุ์น ตัวเลขเปึนเช่นนั้นจริง ๆ ซึ่งเปึน ตัวเลขที่ได้รับการยืนยันมาจากกรมควบคุมมลพิษ ซึ่งเปึนผู้ดูแลเรื่องนี้อยู่ ดิฉันต้องเรียนว่า ในการพิจารณาได้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาชี้แจงทุกกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับเรื่องขยะ มีทั้งกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ซึ่งกรมต่าง ๆ ที่อยู่ภายใต้กระทรวงเหล่านั้นที่มีความรับผิดชอบที่จะต้องดูแล เรื่องเหล่านี้ ได้เปึนผู้มาชี้แจงให้กรรมาธิการเข้าใจว่าอะไรเปึนอะไร ในสิ่งที่เกี่ยวกับอนุสัญญา บาเซล คือสิ่งที่เราเรียกว่าขยะพิษ ซึ่งขยะพิษได้มีการกําหนดไว้แล้วว่ามีรายการอะไรบ้าง ทั้งหมดมีอยู่ ๖๑ รายการในอนุสัญญาบาเซิล ส่วนประเทศไทยได้เพิ่มไป ๑ รายการ ซึ่งเราใช้ กฎหมายของเราเองบังคับใช้ ซึ่งอันนี้คือบริบทที่เราพูดกันในสัญญาของการพูดเรื่องขยะพิษ ว่ามีการควบคุมดูแลอย่างละเอียดรอบคอบ ท่านกรรมาธิการท่านได้ซักฟอกแล้ว แต่ก็ยังมี ข้อสังเกตที่ว่าน่าจะมีการดําเนินการให้มีการบังคับใช้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น อันนี้ก็จะ ปรากฏชัดอยู่ในข้อสังเกต

ประเด็นที่ ๒ อยากจะเรียนว่า ที่ท่านบอกว่าให้ไประบุไว้ในสัญญา หากจะ เห็นชอบกับการตกลงนี้ ดิฉันต้องขอเรียนว่าเรื่องนี้เราตระหนักดี เพราะว่าเรามีความกังวล อย่างสูง การไปทําเอเจเซปเกิดขึ้นหลังจากที่มีเจเทปปาแล้วในประเทศไทยและมีผล ใช้บังคับแล้ว ไซด์เลตเตอร์อันนี้ก็มีผลใช้บังคับแล้ว เราก็เกรงว่าถ้าเราไม่เอาสิ่งเหล่านี้ ไปเขียนไว้ในสัญญาก็จะมีช่องโหว่อย่างที่ท่านกรรมาธิการได้อภิปรายนะคะ ซึ่งเราก็ได้ระบุ ไว้แล้วในสัญญา อยู่ในข้อ ๑๖ วรรคสาม ของสัญญาเอเจเซป ได้เอาข้อความที่ท่านได้กล่าวถึง เมื่อกี้ไปเขียนไว้ในบริบทของสัญญาที่มีภาคีมากกว่า ๒ ประเทศ โดยเราระบุไว้แล้วว่า ไม่มีความใดในบทนี้ที่จะถูกตีความเพื่อขัดขวางประเทศภาคี ซึ่งเปึนภาคีของอนุสัญญาบาเซล ว่าด้วยการควบคุม การเคลื่อนย้ายข้ามแดนของของเสียอันตรายและการกําจัด หรือความตกลง ระหว่างประเทศอื่นที่เกี่ยวข้อง จากการที่ประเทศภาคีจะออกข้อบังคับหรือบังคับใช้มาตรการใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับของเสีย อันตรายหรือสารอันตรายเหล่านั้น ซึ่งอยู่บนพื้นฐานของกฎหมายและระเบียบข้อบังคับ ภายในประเทศของตน เราได้ระบุไว้ชัดเจนว่าเรามีสิทธิที่จะใช้กฎหมายภายในประเทศเข้าไป จัดการ ซึ่งเปึนบริบทเดียวกันกับที่เราทําไว้ในไซด์เลตเตอร์ของไทยกับญี่ปุ์น

ประการที่ ๒ มีบางท่านได้อภิปรายว่า เราไม่สามารถที่จะใช้บทบัญญัติ ของดับเบิ้ลยูทีโอมาบังคับใช้ได้ ดิฉันต้องขอกราบเรียนข้อเท็จจริงนะคะว่า ในสัญญาของ ดับเบิ้ลยูทีโอนี้ มีมาตราที่เรียกว่ามาตรา ๒๐ ที่เปึนข้อยกเว้น ในข้อยกเว้นนี้ได้พูดไว้แล้วว่า รัฐบาลของประเทศภาคีในสัญญา ห้ามใช้มาตรการที่ไม่เปึนการเลือกปฏิบัติ สามารถใช้ มาตรการที่จะไปกําจัดหรือดูแลสิ่งที่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมในประเทศหรือสุขภาพอนามัยของ ชีวิตมนุษย์ พืช สัตว์ เพราะฉะนั้นเรายังมีสิทธิเต็มที่ที่จะใช้มาตรการต่าง ๆ ภายใต้ความตกลง ของดับเบิ้ลยูทีโอ อันนี้เปึนข้อเท็จจริงที่ต้องเรียนให้ทราบเพื่อประกอบการพิจารณา ของท่านกรรมาธิการ ขอบพระคุณค่ะ