กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพ ผม รองศาสตราจารย์ประเสริฐ ชิตพงศ์ สมาชิกวุฒิสภา จังหวัดสงขลา ประเด็นสําคัญของข้อตกลงเอเจเซปในครั้งนี้ ผมคิดว่าหลักการโดยภาพรวมแล้ว เราก็คงจะ เห็นว่าข้อตกลงดังกล่าวนั้น แน่นอนประเทศไทยหรือประเทศอื่น ๆ ในอาเซียนก็คงจะได้รับ ประโยชน์จากข้อตกลงนี้ แต่อย่างไรก็ตาม มีข้อที่ผมพึงอยากจะกราบเรียนว่า มันมีสิ่งที่ พึงจะต้องคํานึงถึงและระมัดระวังอยู่อีกหลายด้าน จากประเด็นที่บอกว่าข้อตกลงนี้ ถ้าจะใช้ สมมุติฐานโมเดล (Model) ทางเศรษฐศาสตร์ ซึ่งจะเปึนการวิเคราะห์ผลของการเปึนหุ้นส่วน เศรษฐกิจอาเซียน - ญี่ปุ์นแล้ว ตัวเลขนั้นดูเหมือนว่าในภาพรวมประเทศในอาเซียนแล้ว เนื่องจากจะมีการยกเลิกภาษีศุลกากรในหลาย ๆ ด้าน เพราะอาจจะเปึนการเป่ดให้มีการ ได้ประโยชน์ในทางเศรษฐกิจแล้วก็ ทําให้ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศหรือจีดีพี (GDP) จะเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ ๑.๙๙ อันนี้หมายถึงจีดีพีของประเทศในอาเซียน และขณะเดียวกัน แบบจําลองทางเศรษฐศาสตร์นี้ได้บอกว่าสําหรับญี่ปุ์นแล้วจะได้ประมาณร้อยละ ๐.๐๗ คือมีจีดีพีเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ ๐.๐๗ ซึ่งดูตัวเลขนี้แล้วก็ดูเหมือนว่าประเทศในอาเซียน รวมทั้งประเทศไทยนั้น เราจะได้รับประโยชน์มากมาย คือมีจีดีพีเพิ่มขึ้น เปึนสัดส่วนที่สูงกว่า ของญี่ปุ์นมาก แต่อย่างไรก็ตามสมมุติฐานแบบจําลองทางเศรษฐศาสตร์นี้เปึนสมมุติฐาน ที่อาจจะไม่สอดคล้องกับความเปึนจริงอยู่หลายประการ ประการสําคัญที่ผมอยากจะยกเปึน ตัวอย่างก็คือ ตลาดแข่งขันสมบูรณ์ ตลาดแข่งขันสมบูรณ์ในความหมายนี้ก็คือเมื่อเปรียบเทียบ ตลาดแข่งขันของญี่ปุ์นกับตลาดแข่งขันของประเทศในอาเซียนซึ่งรวมถึงประเทศไทยด้วยแล้ว ก็พบว่าผู้ผลิตแต่ละรายในประเทศอาเซียนรวมทั้งประเทศไทย เรามีขนาดเล็กครับ แล้วเราก็จะไม่มีอิทธิพลต่อตลาดราคาเหล่านี้ เพราะฉะนั้นดูตัวเลขเติบโต แล้วมันก็ดูเหมือนว่าจะสูง แต่ในความเปึนจริงเมื่อมีการดําเนินการแล้ว การที่เรามีตลาด ขนาดเล็ก ความเสียเปรียบของเราก็จะสูง และอํานาจต่อรองของเราก็จะน้อยด้วย

ประการที่ ๒ ปัจจัยแรงงาน ปัจจัยแรงงานสามารถเคลื่อนย้ายระหว่าง อุตสาหกรรมได้ ในแต่ละประเทศแรงงานระหว่างอุตสาหกรรมต่าง ๆ เราสามารถเคลื่อนย้าย กันได้ แต่ว่าแรงงานเหล่านี้ไม่สามารถเคลื่อนย้ายระหว่างประเทศได้ ข้อตกลงนี้ไม่ได้เป่ดให้มี การเคลื่อนย้ายแรงงาน เพราะฉะนั้นถึงแม้ว่าประเทศเรามีผู้ที่มีความสามารถที่จะเข้าไปสู่การ ปฏิบัติงานในประเทศญี่ปุ์นได้ในหลาย ๆ ด้าน ซึ่งจะถือว่าเปึนการช่วยพัฒนาความสามารถของ คนไทยที่จะทําให้เมื่อในระยะหนึ่ง หลังจากถ้าเขามีโอกาสไปทํางานในญี่ปุ์นได้ แล้วเขากลับมา เขาสามารถจะทํางานได้ดีขึ้นในประเทศไทย แต่เนื่องจากข้อตกลงนี้ไม่เป่ดโอกาสให้มีการ เคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างประเทศ เพราะฉะนั้นโอกาสตรงนี้เองประเทศในอาเซียน รวมทั้ง ประเทศไทยก็จะไม่ได้รับประโยชน์นี้

ประการที่ ๓ มีการทดแทนอย่างสมบูรณ์ในรายการสินค้าและบริการ ภายในประเทศและต่างประเทศ ในกรณีนี้ประเทศในอาเซียนรวมทั้งประเทศไทยจะมีโอกาส เสียเปรียบมากกว่า เพราะการมีการทดแทนอย่างสมบูรณ์ในรายการสินค้าดําเนินการระหว่าง ประเทศนั้น ความสามารถในการทดแทนประเทศในอาเซียนของเราจะต่ํากว่า ซึ่งประเทศไทย เองก็อยู่ในลักษณะนี้ด้วย เพราะฉะนั้นถึงแม้ว่าตัวเลขจีดีพีออกมาถึง ๑.๙๙ และของญี่ปุ์น เพิ่มเพียง ๐.๐๗ แต่จากเหตุผล ๒ – ๓ ประการตรงนี้ ผมคิดว่าน่าห่วงใยอยู่ซึ่งเราเองจะต้อง ดูแลและปกปัองมิให้เกิดความเสียหายจากในส่วนนี้เกิดขึ้น

อีกประการหนึ่ง แบบจําลองเศรษฐศาสตร์นี้ไม่ได้พิจารณาถึงต้นทุน ไม่ได้คิด รวมถึงต้นทุนที่เกิดขึ้นจากมาตรการที่ไม่ใช่ภาษี ซึ่งตรงนี้เปึนเรื่องใหญ่มาก ต้นทุนและเปึน มาตรการที่ไม่รวมภาษีมีอะไรบ้าง เช่น ต้นทุนจาก ก่อนจะว่าด้วยแหล่งกําเนิดสินค้า ซึ่งตรงนี้ เราจะมีต้นทุนที่ค่อนข้างสูงในเกี่ยวกับเรื่องของแหล่งกําเนิดสินค้านี้ โดยเฉพาะประเทศ ในอาเซียนและรวมทั้งประเทศไทยนั้น สินค้าที่พึงส่งไปได้เปึนสินค้าที่เน้นจากสินค้า ทางการเกษตรเปึนด้านหลัก หรือสินค้าที่อาจจะเกิดขึ้นจากอุตสาหกรรมบางประการ แต่ก็ ยังเปึนอุตสาหกรรมที่ยังเสียเปรียบ และยังจะต้องใช้พื้นฐานของอุตสาหกรรมของญี่ปุ์นอยู่ รวมทั้งการที่เรายังไม่ได้คํานึงถึงต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งเรื่องนี้เปึนเรื่องใหญ่มาก ซึ่งจะ นํามาถึงด้านที่เกี่ยวข้องกับเรื่องต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมก็คือการที่เราจะต้องรองรับขยะ หรือของเสียอันตรายที่จะส่งมาจากประเทศญี่ปุ์น แล้วมาในรูปของสินค้าและเปึนสินค้า ที่ไม่ต้องเสียภาษี ซึ่งตรงนี้เองมันจะทําให้การไหลทะลักของของเสียต่าง ๆ ของใช้แล้วที่อาจจะ มีคุณภาพต่ํามากเข้ามาสู่บ้านเราเปึนอย่างมาก เครื่องใช้ไฟฟัาหลายชนิด เครื่องคอมพิวเตอร์ (Computer) ที่แทบจะใช้การไม่ได้แล้ว หรือใช้ได้แต่ว่าประสิทธิภาพต่ํามากแล้ว เครื่องถ่ายเอกสาร เครื่องอะไรต่ออะไรต่าง ๆ มากมายจะไหลทะลักเข้ามาในบ้านเรา แล้วมา ในรูปที่เปึนสินค้าและเปึนสินค้าที่ปลอดภาษีหรือเสียภาษีต่ําด้วย ซึ่งตรงนี้เองเปึนเรื่องน่าห่วงใย มากว่าในที่สุดต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวกับเรื่องนี้เราจะกลายเปึนแหล่งที่เปึนขยะของ สิ่งเหล่านี้ ของเหล่านี้ถ้าหากเปึนของที่รีไซเคิล (Recycle) ได้หรือมาทําใหม่ได้ก็อาจจะ เปึนประโยชน์อยู่ แต่ถ้ามันเปึนของซึ่งไม่สามารถมารีไซเคิลในบ้านเราได้แล้วมันจะกลายเปึนว่า บ้านเราเปึนที่ทิ้งขยะซึ่งไม่สามารถใช้การได้อีกต่อไปเปึนจํานวนมหาศาล นอกจากนี้ยังมี เรื่องของต้นทุนด้านสุขภาพ ซึ่งก็ยังไม่ได้คํานึงถึง สุขภาพนี้อันอาจจะเกิดขึ้นจากปัญหาทางด้าน สิ่งแวดล้อมอันเกิดมาจากการที่เราต้องไปรับเอาขยะที่เปึนขยะสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ เหล่านั้น ที่ทําความเสียหายกับสิ่งแวดล้อมเข้ามาในบ้านเราเปึนจํานวนมาก ต้นทุนด้านมาตรการ ทางเทคนิคต่าง ๆ ซึ่งเราจําเปึนต้องใช้อีกมากในการที่จะต้องดูแลแก้ปัญหาของเสียเหล่านี้ ที่เข้ามาในประเทศไทย เทคนิค เทคโนโลยีบ้านเราอาจจะยังไม่ดีพอที่จะดําเนินการใด ๆ เราจะต้องรับเอาเทคนิคเทคโนโลยีต่าง ๆ นั้นมาจากญี่ปุ์นอีก ซึ่งเทคนิคและเทคโนโลยีต่าง ๆ เหล่านี้ไม่อยู่ในขอบข่ายของการลดภาษีหรือยกเว้นภาษี เพราะฉะนั้นเปึนเรื่องที่เราจะต้องระมัดระวังเปึนอย่างมาก และมาตรการด้านสุขอนามัย ซึ่งเกิดขึ้นจากสิ่งต่าง ๆ ที่เรานําเข้ามาในลักษณะที่ภาษีต่ําหรือปลอดภาษี เพราะฉะนั้น ผมคิดว่าเรื่องนี้เปึนเรื่องสําคัญ โดยเฉพาะเรื่องมาตรการทางด้านการดูแลของเสียสิ่งแวดล้อม ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น เพราะฉะนั้นหากว่าเราจําเปึนจะต้องรับรองกับข้อตกลงนี้ อยากให้มีการรับรอง ในลักษณะที่มีเงื่อนไข เงื่อนไขนี้จะต้องเปึนเงื่อนไขซึ่งเปึนเอนโน๊ต (End Note) หรือหมายเหตุ ต่อท้ายไว้ในข้อตกลงว่าเราจะต้องดําเนินการใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับมาตรการต่าง ๆ ที่จะปกปัอง เยียวยา แก้ปัญหา รวมทั้งการที่ถ้าเราจําเปึนจะต้องนําบางสิ่งบางอย่างซึ่งเปึนประโยชน์ ในการที่จะแก้ปัญหาเหล่านี้ในประเทศไทยจากญี่ปุ์น เราจะต้องนําสิ่งเหล่านี้เข้ามาโดยพื้นฐาน ว่าต้องไม่มีภาษีศุลกากรใด ๆ ที่ไปเกี่ยวข้องกับสิ่งที่เราจะต้องนําเข้ามาเพื่อมาดูแลแก้ปัญหา ต่าง ๆ เหล่านี้ด้วย ซึ่งในข้อตกลงนั้นตรงนี้เขียนไว้ยังไม่ชัด แล้วถ้าเราจําเปึนที่จะต้อง นําเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาเพื่อมาดูแลแก้ปัญหาสิ่งที่เราเสียเปรียบเหล่านี้ เราจะต้องเสียภาษี หรือเราต้องเสียสิ่งอื่นใดอีกมากมาย ถ้าเราไม่เอนโน๊ตเอาไว้ หรือถ้าเราไม่ทําเงื่อนไขใด ๆ ต่อท้ายไว้ การทําเงื่อนไขต่อท้ายในความหมายนี้ไม่ใช่เปึนเพียงแต่ลักษณะข้อสังเกต แต่เปึนลักษณะที่จะต้องเอนโน๊ตเปึนข้อตกลงโดยชัดเจน ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศก็ตาม กระทรวงพาณิชย์ก็ตาม หรือกระทรวงใดที่มีส่วนเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะผมเชื่อมั่นว่าการลงนาม ในสัญญานี้กระทรวงการต่างประเทศจะต้องเปึนผู้ดูแลรับผิดชอบในเงื่อนไขและรายละเอียด ต่าง ๆ จะต้องเอาเอนโน๊ตนี้ใส่เข้าไปให้เปึนสาระสําคัญของข้อตกลงอันนี้ ก็เปึนประเด็นที่ผม อยากจะเรียนฝากไว้ ถึงแม้ว่าเราหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องให้การรับรอง แต่ขอให้มีการรับรอง แบบมีเงื่อนไข มีเอนโน๊ต และเอนโน๊ตนี้เปึนส่วนสําคัญของข้อตกลงนี้ ไม่ใช่เปึนเพียงข้อสังเกต เท่านั้นครับ ขอบคุณมากครับ