เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง หารือเรื่องการคุ้มครองผู้บริโภค โดยเรียกร้องให้มีอำนาจฟ้องร้องและองค์กรคุ้มครองผู้บริโภคที่เป็นอิสระ พร้อมพูดถึงสิทธิของรัฐในการเลือกปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของผู้ด้อยโอกาสในสังคม และหารือเรื่องระบบอุปถัมภ์ในประเทศไทย เพื่อแก้ไขปัญหาที่อาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของสภาและองค์กรต่างๆ
ประการถัดไปคือเรื่องผู้บริโภค ผมนี่ แยกเปึนเรื่อง ๆ ครับท่านประธาน ท่านเห็นไหมผมพูดเรื่องสื่อ พูดถึงเรื่องประชาชน อำนาจประชาชนในนิติบัญญัติ ในการเสนอกฎหมายและถอดถอน แล้วก็อำนาจ ประชาชนในการเรียกคืนตำแหน่ง เขาไม่เอาแล้วแบบที่ผ่าน ปปช. ผ่านสภา เที่ยวนี้ อำนาจของประชาชนในเรื่องของการคุ้มครองผู้บริโภค นี่แหละตรงเลยครับ ผมอยากจะ กราบเรียนว่ารัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ มีบัญญัติไว้อยู่มาตราหนึ่งว่า จะให้มีองค์กรอิสระ คุ้มครองผู้บริโภค ๙ ป้เศษ ไม่เคยปรากฏเลยที่จะมีองค์กรคุ้มครองผู้บริโภคที่เปึนอิสระ ความจริงนั้นน่าจะเรียกว่าสภาผู้บริโภค เพราะอะไรครับ เพราะถ้ามีองค์กรคุ้มครอง ผู้บริโภค หรือสภาผู้บริโภค ย่อมจะมีอำนาจค้านกับผู้ผูกขาดในระบบเศรษฐกิจ ผู้ผูกขาด ที่ขายพ่วง ผู้ผูกขาดที่เอาเปรียบเขา โฆษณาเกินจริง หรือคุณภาพสินค้าไม่เหมือนที่ระบุไว้ ผู้บริโภคจะปัองกันตัวเองได้ทันที ท่านประธานครับ อยากจะเรียนกรรมาธิการว่า ถ้าให้ องค์กรคุ้มครองผู้บริโภคนั้นมีอำนาจฟัองร้องแทนผู้บริโภคด้วย ถ้าเปึนไว้เฉย ๆ ไม่มี อำนาจฟัองร้อง องค์กรแห่งนี้ก็ทำอะไรไม่ได้ ต้องให้โอกาสเขา ถามว่ากฎหมายเคยมีไหม ให้องค์กรคุ้มครองผู้บริโภคฟัองร้องแทนผู้บริโภค มีครับ เขามีหน่วยงานที่เขาให้ ขณะที่ เปึ้นมูลนิธิเขายังให้ฟัองได้ เพราะฉะนั้นถ้าท่านจะมีสภาคุ้มครองผู้บริโภค ท่านต้องให้ อำนาจเข้าในการฟัองร้องได้ แล้วอย่างนี้จะได้คานและดุลกับผู้ผูกขาดในระบบเศรษฐกิจ ที่ผลิตสินค้าแล้วเอาเปรียบผู้บริโภค
อีกเรื่องหนึ่งเหมือนกันเลย ก็คือเรื่ององค์กรอิสระคุ้มครองสิ่งแวดล้อม อันนี้ก็มีไว้ในการคุ้มครองประชาชน เปึนอำนาจของประชาชน ในการจัดการกับ นักอุตสาหกรรมที่สักแต่ว่าทำลายสิ่งแวดล้อม ผมคิดว่าเหมือนกับเรื่ององค์กรคุ้มครอง ผู้บริโภค ฝากท่านพิจารณาในประเด็นนี้ด้วยนะครับ
ประเด็นถัดไป ผมคิดว่าในกรอบนี้ท่านควรจะเขียนให้ชัดว่ารัฐมีสิทธิในการ เลือกปฏิบัติ เลือกปฏิบัติในทางที่เปึนคุณให้แก่ผู้เสียเปรียบและผู้ด้อยโอกาสในสังคม เขียนเสียให้ชัดได้ไหม ว่ารัฐต้องเลือกปฏิบัติ ก็คือในทางที่เปึนคุณกับผู้ที่ด้อยโอกาสใน สังคม ไม่ว่าจะเปึนสตรี ไม่ว่าจะเปึนชนกลุ่มน้อย ไม่ว่าจะเปึ้นผู้พิการทุกประเภท ผมคิดว่า เปึนความจําเปึนอย่างยิ่งในสังคมเราจะต้องเกื้อหนุนกัน
ท่านประธานครับ ผมเหลืออีกประเด็นเดียวที่ผมอยากจะพูด แต่ผมคิด ทางออกไม่ได้ เปึ้นประเด็นที่หนักอกหนักใจผมอย่างยิ่ง แต่ผมกราบเรียนว่าถ้าผมไปนั่ง ยกร่าง ผมก็ไม่รู้จะยกร่างอย่างไร แต่ผมต้องพูดเพื่อให้ท่านช่วยผมคิด ก็คือระบบอุปถัมภ์ ในสังคมไทย ผมว่าเรื่องนี้คือวัฒนธรรมของไทย เราไปดูรัฐธรรมนูญกี่ประเทศก็ตาม ในโลก ไม่สามารถจะช่วยได้ แต่ท่านรู้ใช่ไหมครับการมีส่วนร่วมของประชาชนจะเปึนไปได้ ยากลำบากมากถ้าระบบอุปถัมภ์ยังคงอยู่ แล้วระบบอุปถัมภ์เปึ้นระบบในการควบคุมคน ใช้ระบบบุญคุณ ใช้ระบบพรรคพวก ใช้ระบบต่างตอบแทนกันด้วยบุญคุณ ระบบ สายเลือด ระบบที่ พลเอก สุรยุทธ์ เคยพูดว่า เลียตีน ศีลมาก ปากสอพลอ ล่อไข่แดง แต่แก้ร่งวิชามาสุดท้าย ระบบอุปถัมภ์ อย่างที่ข้าราชการหลายคนเขาใช้กันอยู่ว่าต้อง สายโลหิต ศิษย์ข้างเคียง เสบียงหลังบ้าน กราบกรานสอพลอ ล่อไข่แดง ท่านประธานครับ เรื่องนี้ท่านจะแก้อย่างไร สิ่งที่ท่านร่างมาในกรอบนี้ทั้งหมดจะล้มเหลวทั้งหมดเลย ถ้าระบบอุปถัมภ์คงอยู่ ท่านจะรู้ มันจะมีระบบวิ่งเต้นและขอกันตลอด ท่านจะร่างกี่หมื่นรายชื่อ ท่านจะให้ทำ อย่างไรก็ตามระบบอุปถัมภ์มันจะสอดแทรกเข้าไปหมดทุกอย่าง เราจะทำอย่างไร หรือเราจำเปึ้นที่จะต้องยกร่างรัฐธรรมนูญให้สอดคล้องกับระบบอุปถัมภ์ และดัดระบบ อุปถัมภ์อย่างไรให้มันโปร่งใส ให้มันเข้าที่ ระบบเล่นพรรคพวก ผมไม่ลงรายละเอียด ล่ะครับ เพราะว่าเพื่อนสมาชิกคงจะต้องแสดงความเห็นอีกเยอะ แต่ระบบอุปถัมภ์นั้น มันจะทำให้สิ่งที่เราพูดมาทั้งหมดล้มเหลวใช่ไหม ไม่ว่าจะเปึ้นสภาองค์กรคุ้มครอง ผู้บริโภค ไม่ว่าจะจัดสรรคลื่นความถี่ใหม่ ไม่ว่าจะคุ้มครองสิทธิของคนทำสื่อให้มีเสรีภาพ ผมพูดอย่างนี้ซึ้งไหมครับว่าระบบอุปถัมภ์ที่ผ่านมามันเอาพรรคพวกของมันเข้ามาอยู่ใน สื่ออย่างไร มันเอาพรรคพวกของมันมาหากินกันอย่างไร แล้วในทุกเรื่องที่เราพูดมา ทั้งหมด แต่ท่านประธาน ผมบอกตรง ๆ ว่าผมยังคิดไม่ออก ผมจนด้วยเกล้าว่าเราถ้าคิด แบบฝรั่งเราก็จะร่างสนุกสนานมากเลย แต่ผมบอกว่าแล้วระบบอุปถัมภ์มันมีจริงใน สังคมไทย โดยเฉพาะในภาคชนบท ภาคชนบทระบบอุปถัมภ์นั้นหนักแน่นมาก ๆ แล้วท่าน ร่างเปึนอย่างหนึ่งมันไม่เข้ากับระบบอุปถัมภ์ แล้วจะให้มันทำงานอย่างไร ขอบพระคุณ ท่านประธานครับ