กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม ไพโรจน์ พรหมสาส์น สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ แล้วก็เปึนกรรมการยกร่างฯ ด้วยนะครับ ผมนำเรียนในที่นี้ก็เพื่อที่จะชี้ประเด็นที่เปึ้นประเด็นหลักสำคัญ เพื่อให้เชิญชวนให้พวกเราก็ดี ให้ท่านผู้รับฟังการถ่ายทอดอยู่ก็ดี ได้มีข้อคิดเห็นในประเด็น หลัก ๆ ว่า ในการที่เราจะจัดทํารัฐธรรมนูญฉบับ ป้ ๒๕๕๐ นี้จะมีประเด็นสําคัญอะไรบ้าง ที่ควรจะหยิบยกขึ้นมาพิจารณาจัดทำ ทั้งนี้ทั้งนั้นเพราะกรอบเวลา ๑๘๐ วันที่จะต้อง แล้วเสร็จนั้นเปึ้นสิ่งที่คิดว่าเปึนหัวใจสําคัญอย่างยิ่งครับว่าการทํางานของเรานั้นจะต้องมี เปัาหมาย มีกรอบเวลา มีแผนการดำเนินงานที่ชัดเจน ก่อนอื่นกระผมก็ต้องขอเรียนว่า กระผมยินดีและขอบคุณเพื่อนสมาชิกหลาย ๆ ท่านที่ให้โอกาสมาทำงานร่วมกับท่าน ด้วยการที่เราได้เลือกสรรกันมา กฎหมายรัฐธรรมนูญนั้นเปึนกฎหมายสูงสุดที่ใช้ในการ ปกครองประเทศ เพราะฉะนั้นก็น่าจะต้องใช้เปึ้นหลักในการที่จะบริหารประเทศ ในการที่ จะพัฒนาการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเปึนประมุขให้ สืบเนื่องยาวนานต่อเนื่องกันไป ผมใคร่ขอถือโอกาสนี้น้อมน้ำพระราชดำรัส ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานแด่สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญเมื่อ ป้ ๒๕๔๐ ซึ่งสมาชิกผู้ทรงเกียรติได้กล่าวไปเมื่อสักครู่นี้นํามาอีกครั้งหนึ่งเปึนการเน้นย้ําว่า ในเรื่องการจัดทํารัฐธรรมนูญนั้นควรจะเปึนอย่างไร ท่านพระราชทานเมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม ๒๕๔๐ ที่ศาลาดุสิตาลัย มีประเด็นสำคัญอยู่ ๒ – ๓ ประเด็น ประเด็นแรก ท่านได้ทรงเน้นว่าสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญนั้นเปึ้นผู้ที่เปึ้นกลาง ตั้งสภาเพื่อร่าง รัฐธรรมนูญซึ่งเปึนกฎหมายสูงสุดของประเทศ อันนี้เราก็ได้ปฏิญาณแล้วว่าจะทํางาน โดยไม่เห็นแก่ประโยชน์ฝ์ายหนึ่งฝ์ายใดเปึนการเฉพาะนะครับ

ประการต่อไป รัฐธรรมนูญเปึนกฎหมายแม่บท วางระเบียบกว้าง ๆ ในการ ปกครองประเทศ ซึ่งก็คงมีแต่ละประเทศก็คงจะไม่เหมือนกัน ประเทศที่เปึนรัฐเดียว อย่างประเทศไทยเรา ประเทศที่เปึนสหรัฐอย่างสหรัฐอเมริกา ประเทศที่เปึนสังคมนิยม อย่างเช่นรัสเซียเหล่านี้เปึนต้น เพราะฉะนั้นแต่ละประเทศคงจะมีประวัติความเปึนมาที่ แตกต่างกัน มีรูปแบบแนวทางการบริหารการจัดการ บริหารประเทศที่ไม่จำเปึนต้อง เหมือนกัน เพราะฉะนั้นประเทศไทยเราผมก็คิดว่าเราน่าจะต้องมีรัฐธรรมนูญที่สอดคล้อง กับรูปแบบการปกครองประเทศ หรือสัมพันธ์กับสภาพสังคมไทยให้มากที่สุดที่จะมากได้ แล้วก็สามารถเปึนแนวทางปฏิบัติที่เราปฏิบัติกันได้

ประการต่อไป พระองค์ท่านรับสั่งว่ารัฐธรรมนูญนั้นจะต้องกะทัดรัดชัดเจน แล้วก็อย่าเอากฎหมายลูกมาใส่ในกฎหมายแม่ เพราะรัฐธรรมนูญนั้นเปึนกฎหมายแม่ ไม่เช่นนั้นแล้วมันจะยาวเกินไป แล้วก็ทำให้ไม่คล่องตัว จะต้องสามารถที่จะร่างกฎหมายที่ สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญโดยง่าย และไม่มีปัญหากํากวม จะต้องสรรหาคําที่เหมาะสม ไม่กำกวมลงในกฎหมายที่ไม่เยิ่นเย้อ แล้วก็ท่านก็ให้สมาชิกของเราตั้งอกตั้งใจแน่วแน่ และสามารถที่จะปรองดองกันร่างรัฐธรรมนูญให้เสร็จสิ้นไปด้วยความเรียบร้อยด้วยดี นั่นเปึนสิ่งหนึ่งที่ผมคิดว่าพวกเราทุกคนคงจะต้องตระหนัก กลับมาถึงเรื่องที่กระผมจะได้ นํากราบเรียนต่อที่ประชุมว่า มองว่าอยากจะเห็นรัฐธรรมนูญฉบับที่เรากําลังจะจัดทํานี้ เปึ้นอย่างไร ประการแรก ก็อย่างที่กราบเรียนแล้วว่าอยากจะเห็นรัฐธรรมนูญที่มีความ เหมาะสมสอดคล้องกับสภาพของสังคมไทย แล้วก็นำไปใช้เปึนแนวทางปฏิบัติได้ อย่างแท้จริง ไม่ต้องมาถอดรูท (Root) ตีความกันให้วุ่นวาย มีปัญหาอะไรก็ต้องส่ง ศาลรัฐธรรมนูญตีความเหมือนอย่างที่ผ่าน ๆ มา

ในประเด็นที่ ๒ บทบาทของสภาร่างรัฐธรรมนูญของเรานั้นก็จะต้องเปึ้น สมาชิกของเราทุกคนด้วยครับ ผมคิดว่าเราจะต้องเปึ้นผู้ประสานสิบทิศเลย ในการที่จะ น้อมนำแนวคิด ข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะต่าง ๆ ที่เรารับฟังความคิดเห็นมาประกอบการ พิจารณาในการจัดทํารัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้เสร็จสิ้นไป โดยที่เราจะเน้นในสาระสําคัญ ๆ ที่จะต้องมีการร่าง หรือจะต้องปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมให้มีความชัดเจน ให้สามารถที่จะทำ ให้สำเร็จเสร็จสิ้นไปได้ เพื่อให้สิ่งที่เปึนภารกิจของเรานั้นสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี ในขณะเดียวกันผมคิดว่าเปึนความจําเปึนอย่างยิ่งครับที่เราจะต้องให้ความรู้ความเข้าใจ และปูพื้นฐานให้เกิดความรู้ความเข้าใจในทางการเมืองการปกครองแก่พี่น้องประชาชน ทั้งประเทศ ให้เห็นว่ากฎหมายรัฐธรรมนูญนั้นคืออะไร การปกครองระบอบประชาธิปไตย ที่จะบอกว่าเปึนการปกครองของประชาชน โดยประชาชนและเพื่อประชาชนนั้น เปึ้นอย่างไร จิตสำนึกที่เกิดขึ้นในตัวพี่น้องประชาชนทุกคนตั้งแต่เด็กจนกระทั่งโต จนกระทั่งมีสิทธิ มีเสียงเลือกตั้งนี่ จะต้องมีจิตสํานึกที่เปึนประชาธิปไตยจะต้องมี เมื่อมี จิตสํานึกตรงนี้แล้วการเข้าไปมีส่วนร่วมเปึ้นหัวใจที่สําคัญที่สุด แล้วจะต้องร่วมในสิ่งที่ถูก ที่ต้องที่ควรด้วยนะครับ -------------------------------------------------------------------- -๖๘/๑ ไม่ใช่ไปร่วมไปใช้สิทธิโดยการที่มีการซื้อสิทธิขายเสียงหรือใช้สิทธิแล้วก็แล้วไป ให้ใครเขา มาบริหารประเทศ บริหารงานอยู่ ๓ ป้ ๔ ป้ ใช้งบประมาณเปึ้นล้าน ๆ ทั้ง ๆ ที่เขาใช้เงิน เพียงไม่เท่าไรก็สามารถเข้าสู่สภาได้ ซึ่งเราไม่อยากจะพูดเช่นนั้น แต่ว่าเราอยากจะเห็นว่า ความมีจิตสำนึกของความเปึนประชาธิปไตยเกิดขึ้นตั้งแต่ในบ้าน ในโรงเรียน แล้วมา โตขึ้นในสังคม ถ้าเปึ้นเช่นนั้นผมคิดว่าทุกคนจะรักษาไว้ซึ่งสิทธิและหน้าที่แล้วไปใช้สิทธิ ใช้เสียงอย่างตรงไปตรงมา ได้คนดีมีความรู้ความสามารถเข้ามาเปึนสมาชิกสภาผู้แทน ราษฎร สมาชิกวุฒิสภาหรือมาบริหารบ้านเมือง นั่นเปึนสิ่งที่เปึนความปรารถนาสูงสุด ที่คิดว่าเราจะต้องคํานึงและจัดให้มีขึ้นในการที่เราจะร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้นะครับ แล้วข้อสําคัญนั้นเราจะต้องร่างรัฐธรรมนูญให้แล้วเสร็จภายในกรอบเวลาที่กําหนดคือ ๑๘๐ วัน แล้วจะต้องนำออกไปเผยแพร่และจัดให้มีการออกเสียงประชามติ ให้สภา สามารถจะผ่านการออกเสียงประชามติออกมาเปึนกฎหมายรัฐธรรมนูญที่สามารถ ใช้บังคับได้ หรือให้มีการเลือกตั้งหรือพัฒนาต่อไปได้ นั่นเปึ้นสิ่งหนึ่งที่ผมคิดว่าน่าจะต้อง ทำ แล้วก็คงจะต้องประสานกัน ทำงานอย่างใกล้ชิดกับทุกฝ์ายที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ทุกอย่าง นั้นสำเร็จตามเปัาหมาย

สำหรับประเด็นหลักสำคัญ ๆ ที่ผมคิดว่าน่าจะต้องหยิบยกขึ้นมากล่าว ณ ที่นี้ก็คือ เราอาจจะต้องดูรัฐธรรมนูญหลาย ๆ ฉบับ นอกจากป้ ๒๕๔๐ แล้วนะครับว่า ในแต่ละบท ในแต่ละหมวดนั้นมีประเด็นใดบ้างที่มีข้อขาดตกบกพร่องหรือทำแล้วที่เราจะ ทำให้สมบูรณ์ขึ้น หรือยังไม่มีเราก็เพิ่มเติมเข้าไปนะครับ ถ้ามองดูภาพรวมแล้วนะครับ ในบทแรกๆ ไม่ว่าในบททั่วไป บทพระมหากษัตริย์หรือเรื่องสิทธิเสรีภาพ เรื่องหน้าที่ของ ชาวไทย แนวนโยบายแห่งรัฐต่าง ๆ นี่เกือบจะเรียกว่าพร้อมบริบูรณ์ครับ เราอาจจะ เพิ่มเติมเข้าไปในบางเรื่องบางอย่างนะครับ อย่างเช่นในเรื่องของสิทธิเสรีภาพของ ประชาชนชาวไทยนะครับ นอกจากจะมีกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญแล้วอาจจะต้องมี กฎหมายมารองรับ ไม่อย่างนั้นแล้วก็อาจทำให้สิทธิเสรีภาพนั้นอาจจะถูกลิดรอนหรือ อาจจะถูกกระทบกระเทือนได้ หน้าที่ของปวงชนชาวไทยมีอยู่อันหนึ่งครับ ในหน้าที่ เกี่ยวกับการไปใช้สิทธิเลือกตั้ง เราบอกให้เขาไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ถ้าไม่ไปจะต้องมีโทษ ลงโทษเท่านั้นเท่านี้ เกี่ยวกับเรื่องรายละเอียดตรงนี้ผมคิดว่าน่าจะไปอยู่ในกฎหมาย เลือกตั้งได้นะครับ ว่าโทษทัณฑ์ต่าง ๆ เหล่านี้ ถ้าหากว่าเปึนกฎหมายเลือกตั้งก็สามารถ ที่จะเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้โดยง่ายโดยไม่ต้องมาแก้ไขรัฐธรรมนูญ ในเรื่องแนวนโยบาย แห่งรัฐก็เช่นเดียวกันครับ มันอาจจะจำเปึนต้องมาทบทวนกันดูอีกครั้งหนึ่งว่านโยบาย อะไรที่คิดว่าจําเปึ้นจะต้องมีต้องทํา แล้วก็สามารถเปึนไปได้ในทางปฏิบัติ ไม่ใช่กําหนด เฉย ๆ แล้วก็ทําไม่ได้ ปฏิบัติไม่ได้ เมื่อสักครู่สมาชิกท่านหนึ่งได้พูดถึงแนวนโยบายแห่งรัฐ ในด้านเศรษฐกิจพอเพียงอะไรต่าง ๆ นั่นก็เปึ้นสิ่งที่ดีที่เราอาจจะต้องมีการกำหนด เพิ่มเติมเข้าไป ในเรื่องของรัฐสภาหรือรูปแบบการปกครองการบริหารประเทศนั้นก็คง จะต้องมีประเด็นหลักที่เราน่าจะต้องมาพิจารณาในหลักสำคัญว่าจะให้มีกี่สภา สภาผู้แทน วุฒิสภา หรือจะมีสภาเดียว สภาผู้แทนราษฎรควรจะเปึ้นอย่างไร สมาชิก จะมาจากไหน มีคุณสมบัติอย่างไร จะให้มีสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อไหม หรือ ไม่ต้องมี วุฒิสมาชิกจะมาจากไหน จะมาจากการแต่งตั้ง การเลือกตั้ง อะไรต่าง ๆ เหล่านี้ ผมคิดว่าเปึนประเด็นที่เราจะต้องรับฟังความคิดเห็นจากหลาย ๆ ฝ์าย แล้วนํามา ประกอบการพิจารณาในการร่างรัฐธรรมนูญครั้งนี้ นอกเหนือจากนั้นประเด็นที่เกี่ยวกับ คณะรัฐมนตรี นายกรัฐมนตรีจะต้องมาจากไหน มาจากคนที่เปึน ส.ส. หรือมาจากสมาชิก รัฐสภา นั่นก็เปึ้นประเด็นที่ค่อนข้างจะมีความเห็นที่แตกต่างกันพอสมควรนะครับ รัฐมนตรีจะต้องเปึนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือไม่ หรือจะไม่ต้องเปึน ต่าง ๆ เหล่านี้ เปึ้นต้น นั่นเปึนเพียงผมยกตัวอย่างขึ้นมาว่าเปึนประเด็นหลัก ๆ ที่เราอาจจะต้อง หยิบยกขึ้นมา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จะต้องสังกัดพรรคการเมือง เดิมเขียนเอาไว้บอก ๙๐ วัน พอจะเปลี่ยนอะไรก็ไม่ได้ เปลี่ยนไปเปลี่ยนมามันจะยาวมากเกินไปไหม หรือเรา เอาแค่ ๓๐ วัน หรือ ๔๕ วัน ก็เปึนเรื่องที่จะต้องมาถกแถลงกัน ในเรื่องของกฎหมาย เกี่ยวกับการเลือกตั้งก็เช่นเดียวกัน ในเรื่องของกรรมการเลือกตั้ง ว่ามันจะต้องเขียน ละเอียดไว้ในรัฐธรรมนูญเช่นนั้นไหมหรือจะไปอยู่ในกฎหมายเลือกตั้ง การคัดค้านการ เลือกตั้งจะทําอย่างไร จะให้กรรมการเลือกตั้งใช้สิทธิชี้ขาดตัดสินไปเลยเหมือนอย่าง ทุกวันนี้ หรือเราจะให้มีศาลเลือกตั้งเกี่ยวกับเรื่องการโต้แย้งในเรื่องสิทธิและในเรื่อง การเลือกตั้งนี้เปึนการเฉพาะ ซึ่งก็คงจะต้องกําหนดกันนะครับ ในเรื่องของเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนจะกำหนดอย่างไรและมีกฎหมายรองรับไว้เพียงใด ในเรื่องที่เกี่ยวกับศาล คดีศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง อะไรต่าง ๆ เหล่านี้ บางทีเขียน อยู่ในนี้ผมคิดว่าค่อนข้างจะยาวเกินไป อาจจะไปอยู่ในกฎหมายเฉพาะ การปกครอง ท้องถิ่น อันนี้ก็เขียนไว้ค่อนข้างละเอียด ที่เมื่อสักครู่สมาชิกท่านได้อภิปรายว่าเกี่ยวกับ วาระการดํารงตําแหน่งของผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่นจะอยู่ได้ไม่เกิน ๒ สมัย อะไรต่าง ๆ อันนั้นน่าจะไปอยู่ในกฎหมายท้องถิ่น ในกฎหมายหลักซึ่งเปึนกฎหมาย รัฐธรรมนูญนั้นน่าจะระบุเพียงว่า การปกครองท้องถิ่นนั้นให้เปึนไปตามเจตนารมณ์ของ การปกครองตนเอง แล้วก็มีอิสระในการบริหารงาน ทั้งนี้เปึ้นไปตามบทบัญญัติของ กฎหมาย ซึ่งน่าจะกะทัดรัด กระชับและสั้นนะครับ ส่วนว่าเราจะให้บริหาร จะจัดการมี อํานาจหน้าที่อะไรอย่างไรนั้นไปเขียนไว้ในกฎหมายเฉพาะในแต่ละเรื่องก็น่าจะเปึน ประโยชน์มากกว่า หรือน่าจะคล่องตัวกว่า นอกจากนั้นก็มีในเรื่องของกฎหมายประกอบ รัฐธรรมนูญ อันนี้กระผมก็ไม่ใช่นักกฎหมายที่เชี่ยวชาญอะไรมากนะครับ เราบอกว่า มีกฎหมายรัฐธรรมนูญ และมีกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ ก็จะมีประเด็นปัญหา เหมือนกันว่าเมื่อมีกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญเช่นนี้ ถ้ารัฐธรรมนูญถูกยกเลิกไป กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญจะต้องหมดสภาพไปด้วยหรือไม่อย่างไร หรือเราจะเรียก เปึ้นพระราชบัญญัติเฉย ๆ หรืออะไร นี่ประเด็นหลัก ๆ ที่กระผมคิดว่ากรรมาธิการยกร่างฯ เราน่าจะได้รับฟังและหยิบยกขึ้นมา จากการที่เรามีเวลาจำกัดค่อนข้างมาก ฉะนั้น สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เมื่อได้รับฟังความเห็นจากจังหวัดต่าง ๆ ความเห็นจากในภาพรวม กว้าง ๆ แล้วเราก็จะได้นำมาประกอบการพิจารณาต่อไป กระผมขออนุญาตกราบเรียน เพียงเท่านี้ ขอบพระคุณครับ