สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๔ · ๒๓ มกราคม ๒๕๕๐

อุทิศ ชูช่วย สภาร่างรัฐธรรมนูญ เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับเจตนารมณ์ที่จะบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยเน้นย้ำถึงสิทธิเสรีภาพของประชาชน การตรวจสอบอำนาจของรัฐ และการพัฒนาสถาบันทางการเมืองให้เข้มแข็ง รวมถึงการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น การอนุรักษ์ฟูฟูและภูมิปัญญาท้องถิ่น และสิทธิในการจัดการศึกษาของประชาชนในท้องถิ่น

นายอุทิศ ชูช่วย

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพครับ ผม อุทิศ ชูช่วย สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ขออนุญาตท่านประธานสภาที่จะนำเสนอเจตนารมณ์ ทั้ง ๓ ประเด็น เพื่อให้คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญได้นำไปประกอบบรรจุไว้ใน รัฐธรรมนูญฉบับป้ ๒๕๕๐ ที่เรากําลังดําเนินการร่างอยู่ในขณะนี้ ๓ ประเด็นที่อยากจะ กราบเรียน ประเด็นแรกเรื่องสิทธิเสรีภาพของประชาชน ชุมชนท้องถิ่น และการกระจาย อํานาจสู่ท้องถิ่น ประการที่ ๒ เรื่องการตรวจสอบอํานาจรัฐผู้ดํารงตําแหน่งทางการเมือง

ประการที่ ๓ การพัฒนาสถาบันทางการเมืองให้เข้มแข็ง ทั้งหมดนี้ ขออนุญาตที่จะกราบเรียนท่านประธานสภาในประเด็นที่ ๑ และประเด็นที่ ๒ ตามลำดับ ครับ

ประเด็นที่ ๑ เรื่องสิทธิเสรีภาพของประชาชน ชุมชน ท้องถิ่น และการ กระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานนะครับว่าในโลกยุคปัจจุบัน นั้น การกระจายอํานาจไปสู่ท้องถิ่นนั้นเปึนเรื่องที่จําเปึนและสำคัญอย่างยิ่ง อยากจะให้ ปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้นะครับว่ามีการรับรองสิทธิไม่ว่าจะเปึนสิทธิสตรี สิทธิเด็ก คนชรา ผู้ด้อยโอกาส ตลอดจนชุมชนท้องถิ่นนะครับ ที่สำคัญก็คือชุมชนท้องถิ่นที่จะต้อง ได้รับสิทธิในการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นของตนเองก่อนที่สิทธิการใช้ทรัพยากรนั้น ๆ จะตก ไปยังส่วนกลางนะครับ เช่นยกตัวอย่างนะครับ ว่าท้องถิ่นใดมีทรัพยากรที่มีค่าไม่ว่าจะ เปึ้นรังนก ไม่ว่าจะเปึนแร่ ไม่ว่าจะเปึนน้ำมันครับ สิ่งเหล่านี้ก็ควรจะบรรจุอยู่ใน รัฐธรรมนูญฉบับนี้นะครับว่าเปึนสิทธิของชุมชนนั้น ๆ ที่ควรจะได้รับประโยชน์จาก ทรัพยากรในท้องถิ่นนั้น ๆ ก่อนตามสัดส่วนที่เหมาะสมนะครับ ซึ่งตรงนี้ผมคิดว่า มีความสำคัญและจำเปึนมาก เพราะว่าชุมชนท้องถิ่นเหล่านั้นเขาอยู่ใกล้กับทรัพยากร เขาจะต้องรับทั้งผลดีและผลกระทบที่เกิดจากการน้ำทรัพยากรนั้นมาใช้นะครับ ไม่ว่า จะเปึนมลภาวะในด้านต่าง ๆ นะครับ ชุมชนท้องถิ่นเหล่านั้นจะเปึ้นผู้รับ เพราะฉะนั้น ชุมชนท้องถิ่น องค์กรท้องถิ่น ทุกรูปแบบครับที่มีทรัพยากรอยู่ในท้องถิ่นควรจะได้ใช้ ประโยชน์ และเปึ้นสิทธิในขั้นพื้นฐานที่รัฐธรรมนูญฉบับนี้ควรจะตราไว้ให้ชัดเจนนะครับ ว่าเปึนสิทธิขั้นพื้นฐานที่ชุมชนท้องถิ่นควรจะได้รับ

ประการต่อมาครับ ท่านประธานที่เคารพ การกระจายอำนาจไปสู่ท้องถิ่น ซึ่งรัฐธรรมนูญ ฉบับป้ ๒๕๔๐ ไม่ว่าจะเปึนมาตรา ๔๖ การจัดการท้องถิ่น เช่น ชุมชน ท้องถิ่นดั้งเดิมมีสิทธิที่จะอนุรักษ์ฟุ๋นฟูจารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรม การบำรุงรักษาศิลปวัฒนธรรมเหล่านี้นะครับ และก็การมีส่วนร่วมในการใช้ประโยชน์ อยากจะให้บรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญ ฉบับป้ ๒๕๕๐ นี้ให้ชัดเจนนะครับว่าสิทธิดั้งเดิม ของชุมชนที่จะอนุรักษ์ฟุ๋่นฟูเหล่านี้จะได้รับการคุ้มครอง โดยเฉพาะภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งผมเชื่อว่าถ้าได้ส่งเสริมสิ่งเหล่านี้จะทําให้การพัฒนาขับเคลื่อนประเทศ การพัฒนา ชุมชนท้องถิ่นของเราเจริญก้าวหน้า ในที่สุดทําให้ประเทศของเราพัฒนาก้าวหน้าไปได้ ครับท่านประธานครับ

ประการต่อมาครับ ที่อยากจะให้คณะกรรมาธิการยกร่างฯ ได้บรรจุไว้ นะครับ นั่นก็คือสิทธิการเข้าร่วมกับรัฐในการบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติเพื่อความ หลากหลาย และเพื่อความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม ซึ่งก็ถือว่าเปึ้นอีกประเด็นหนึ่งครับที่ควร จะกำหนดไว้ ท่านประธานที่เคารพครับ สำหรับสิทธิองค์กรปกครองท้องถิ่นที่ผมคิดว่า จำเปึนอย่างยิ่งที่จะต้องตราไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ นั่นก็คือหลักการนะครับ ที่ได้เคยตรา ไว้ในป้ ๒๕๔๐ มาตรา ๒๘๓ นะครับ การกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องทำ เท่าที่จำเปึน เพื่อคุ้มครองประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่น หรือประโยชน์ของ ประเทศชาติ ห้ามกระทบถึงสาระสำคัญแห่งหลักการของการปกครองตนเองตาม เจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่น หมายความว่าการกำกับดูแลองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นจะต้องทำเท่าที่จำเปึนเท่านั้นนะครับ เพราะเราเชื่อว่าองค์กรท้องถิ่นหรือประชาชนในท้องถิ่นจะสามารถดูแลปกครองตนเองได้ ไม่ควรที่จะตราหรือออกกฎหมายอื่นใดที่เปึนการขัดต่อเจตนารมณ์ของการปกครอง ตนเองของประชาชนในท้องถิ่น

ประการต่อมาครับ ท่านประธานที่เคารพครับ ท้องถิ่นจะต้องมีอิสระในการ กําหนดนโยบาย การบริหารงานบุคคล การเงิน การคลัง และมีกฎหมายกําหนดแผนและ ขั้นตอนการกระจายอำนาจที่ชัดเจน ท่านประธานที่เคารพครับ เรื่องนี้เปึนเรื่องที่สำคัญ มาก การกำหนดนโยบายที่มีความเปึนอิสระทำให้การบริหารงานบุคคล การบริหาร การเงิน การคลัง ก่อให้เกิดประโยชน์กับการพัฒนา และก่อให้เกิดการอยู่ดีมีสุขของพี่น้อง ประชาชนในชุมชนท้องถิ่นอย่างมีหลักประกัน เพราะถ้าหากว่าองค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่นเหล่านี้มีอิสระในการกำหนดนโยบาย จะสามารถทำให้สนองตอบความต้องการ ของพี่น้องประชาชนในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นของตนเองนั้นได้อย่างถูกต้อง ไม่ใช่เปึน การกำหนดโดยรัฐบาลกลาง ซึ่งถือว่าเรื่องนี้เปึนเรื่องที่พี่น้ององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ของเราตระหนักแล้วก็ได้ให้ความสำคัญเปึนอย่างมาก จะเห็นว่าตั้งแต่การกระจายอำนาจ ไปสู่ท้องถิ่นในช่วงที่ผ่านมานั้นมีความอิสระในการกำหนดนโยบาย สามารถทำให้องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นมีนโยบายในการกำหนดนโยบายพัฒนาท้องถิ่นของตนเองนั้นให้ เจริญรุ่งเรื่องรุดหน้ามาจนถึงวันนี้นี่ผมคิดว่าเปึ้นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งที่จะบรรจุไว้ใน รัฐธรรมนูญฉบับนี้

ประการต่อมาครับ ท่านประธานที่เคารพครับ ให้มีคณะกรรมการพนักงาน ส่วนท้องถิ่นในการพิจารณาแต่งตั้ง โยกย้าย ในการลงโทษ กรรมการพนักงานส่วนท้องถิ่น นี้จะต้องประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิที่มาจากภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อเปึนการถ่วงดุลในการ บริหารงานบุคคล ในการโยกย้าย ในการลงโทษพนักงานส่วนท้องถิ่น ก็ต้องระบุให้ชัดว่า จะมีคณะกรรมการพนักงานส่วนท้องถิ่นที่ดูแลในเรื่องเหล่านี้

ประการต่อมาครับ ท่านประธานครับ เรื่องสิทธิขององค์กรท้องถิ่นในการ บำรุงรักษาศิลปะจารีตประเพณี การจัดการศึกษา ท่านประธานครับ ต้องถือว่าเปึนหน้าที่ และสิทธิขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จะได้มีโอกาสจัดการศึกษา อบรม ฝ๊กอาชีพ ตามความต้องการของบุคคลในท้องถิ่น หรือตามความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น สิ่งเหล่านี้ครับผมคิดว่าเปึนเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งที่จะประกันสิทธิและหน้าที่ขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นให้ชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการจัดการศึกษา การอบรม และการฝึ๊กอาชีพ สิ่งเหล่านี้ต้องถือว่าเปึนหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีสิทธิที่ จะดูแลในเรื่องของการศึกษาให้กับลูกหลานในท้องถิ่นนะครับ

ท่านประธานที่เคารพครับ ประเด็นสุดท้ายที่ผมอยากจะกราบเรียนท่าน ประธานเพื่อเปึนแนวเปึนกรอบให้คณะกรรมาธิการยกร่างฯ ได้นําไปพิจารณา ซึ่งถือว่า เปึ้นสิ่งที่พี่น้ององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกรูปแบบนะครับ ไม่ว่าจะเปึน อบต. เทศบาล หรือ อบจ. นะครับ เราได้เรียกร้อง เราได้เสนอความคิดเห็นในสิ่งเหล่านี้มาโดยลําดับ วันนี้ เราได้มีโอกาสร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เปึ้นฉบับที่จะต้องเปึ้นที่ยอมรับของพี่น้อง ประชาชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และพี่น้องท้องถิ่นทุกระดับนะครับ นั่นก็คือในเรื่องของการจํากัดสิทธิในการลงสมัครรับเลือกตั้งของผู้ดํารงตําแหน่งในทาง การเมืองในระดับองค์กรท้องถิ่น หรือไม่ว่าจะเปึนนายก อบต. นายกเทศมนตรี นายก เทศบาล และนายก อบจ. ที่จำกัดสิทธิ กำหนดวาระ ผมกราบเรียนกับท่านประธานว่า สิ่งเหล่านี้ผมคิดว่าควรจะให้เปึนสิทธิของพี่น้องประชาชนที่จะเปึนผู้ตัดสินว่า ผู้ดำรง ตําแหน่งทางการเมืองในระดับท้องถิ่นนั้นควรจะได้บริหารท้องถิ่นนั้นต่อไปหรือไม่ ถ้าคน เหล่านั้นหรือองค์กรเหล่านั้นเขาได้บริหารท้องถิ่นด้วยความโปร่งใส ด้วยการมีผลงาน เปึ้นที่ยอมรับของพี่น้องประชาชน ถึงแม้ว่าเขาจะดำรงตำแหน่งในวาระ ๒ วาระแล้วก็ตาม ก็ควรจะมอบสิทธินี้ให้กับประชาชนเปึนผู้ตัดสินว่า ในวาระต่อ ๆ ไปเขาควรจะได้กลับ เข้ามาดํารงตําแหน่งเหล่านี้หรือไม่ ไม่ใช่เปึนการตัดสิทธิโดยกฎหมาย ก็อยากจะให้ใส่ ลงไปในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในรัฐธรรมนูญฉบับป้ ๒๕๔๐ วรรคสี่ บัญญัติไว้ว่า สมาชิกสภาท้องถิ่น คณะผู้บริหารท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นมีวาระดํารง ตำแหน่งคราวละสี่ป้ ผมอยากจะให้เติมข้อความลงไปในส่วนของมาตรา ๒๘๕ วรรคสี่ เพิ่มเติมนะครับ ขออนุญาตที่จะกราบเรียนอ่านให้ท่านประธานสภาได้ทราบอีกครั้งหนึ่ง นะครับ ความเดิม สมาชิกสภาท้องถิ่น คณะผู้บริหารท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นมีวาระ การดํารงตําแหน่งคราวละสี่ป้ โดยให้เติมข้อความดังนี้ว่า โดยไม่จํากัดวาระการดํารง ตำแหน่ง กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพว่า สิ่งเหล่านี้น่าจะมอบให้เปึ้นสิทธิของ ประชาชน ของชุมชนในท้องถิ่นที่จะตัดสินว่าเขาพร้อมที่จะเลือก หรือไม่เลือก หรือยอมรับ หรือไม่ยอมรับผู้บริหารท้องถิ่นเหล่านั้น อย่าให้กฎหมายมาเปึ้นผู้กำหนด ซึ่งผมเอง ก็อยากจะกราบเรียน ท่านประธานว่าสิ่งเหล่านี้เปึนความอึดอัด เปึนความไม่สบายใจของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในทุกรูปแบบ ผมขออนุญาตที่จะกราบเรียนท่านประธานว่า ในฐานะที่เปึนตัวแทนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ขอให้สิ่งเหล่านี้ได้รับการบรรจุ ไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ซึ่งถือว่าเปึ้นอีกวาระหนึ่งที่พวกเราทุกคน คนไทยทุกคนจะได้มี ส่วนร่วมในการร่างกฎกติกาการอยู่ร่วมกันของสังคมของประเทศของเรานะครับ ท่านประธานครับ ผมขออนุญาตที่จะกราบเรียนว่า ประเด็นที่เรากําลังจะร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับนี้ขอให้อยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ของเสรีภาพ การเสมอภาค ภราดรภาพ และก็ประโยชน์ สุขของพี่น้องประชาชนอย่างแท้จริง โดยเฉพาะคำนึงถึงชุมชนท้องถิ่นเปึนสำคัญครับ ขอกราบขอบพระคุณมากครับท่านประธาน