สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๓๕ · ๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๐

ไพโรจน์ พรหมสาส์น แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการแบ่งอำนาจหน้าที่ระหว่างส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น และชี้แจงว่า การกำหนดอำนาจหน้าที่นี้จะช่วยให้ความชัดเจนและแจ่มแจ้งในการบริหารราชการแผ่นดิน

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น กรรมาธิการ

ท่านประธานที่เคารพ กระผม ไพโรจน์ พรหมสาส์น กรรมาธิการ ขออนุญาตเรียนชี้แจงต่อเพื่อนสมาชิกที่แปรญัตติ เกี่ยวกับเรื่องนี้นะครับว่า ความจริงแล้วในเรื่องของการบริหารราชการแผ่นดินของ ประเทศไทยเรานั้น เราแบ่งเปึ้นราชการบริหารส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่นนะครับ ซึ่งอันนี้กระผม เองก็อยู่ในคณะกรรมาธิการก็พยายามที่จะชี้แจงในประเด็นต่าง ๆ เหล่านี้ให้เปึ้นที่เข้าใจ ชัดเจนและแจ่มแจ้งในที่ประชุมกรรมาธิการยกร่างนะครับ เพราะฉะนั้นในมาตรา ๗๗ (๒) นั้นนะครับ เราจึงได้มีการกำหนดว่า ให้มีการกำหนดอำนาจหน้าที่ระหว่างราชการบริหาร ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่นนี่ไว้ให้ชัดเจน เพื่อประโยชน์แก่การพัฒนา ประเทศ ซึ่งอันนั้นเปึ้นบทหลักในเรื่องของแนวนโยบายแห่งรัฐนะครับ แล้วก็เพื่อให้เกิด ความชัดเจนยิ่งขึ้นนะครับ ก็เปึ้นที่เข้าใจว่า ในราชการบริหารส่วนกลางนั้นก็คือกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ในส่วนกลาง ซึ่งอาจจะปฏิบัติงานในส่วนกลาง หรือเปึนหน่วยงาน ทางวิชาการไปทำในพื้นที่ ส่วนภูมิภาคนั้น คือจังหวัด อำเภอ กิ่งอำเภอ รวมไปถึงตำบล หมู่บ้าน ซึ่งเปึนการปกครองท้องที่ และมีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ดูแลรับผิดชอบอยู่ และราชการบริหารส่วนท้องถิ่นนั้นก็อย่างที่ท่านทั้งหลายรับรู้รับทราบกันนะครับ คือองค์กรที่รัฐได้จัดตั้งขึ้นให้มีอํานาจหน้าที่ตามกฎหมาย ไม่ว่าจะเปึน อบต. เทศบาล หรือองค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือท้องถิ่นรูปพิเศษ เช่น กทม. หรือว่าเมืองพัทยานะครับ หลักการใหญ่ ๆ ก็จะเปึ้นเช่นนั้น แต่โดยเหตุที่ว่า ที่ผ่านมาในอดีตนั้นเราอาจจะยังไม่มีการ กำหนดภารกิจที่ชัดเจนว่าอันไหนที่ส่วนกลางควรจะทำ อันไหนที่จะเปึนหน้าที่ ส่วนภูมิภาค อันไหนที่จะเปึนหน้าที่ส่วนท้องถิ่น ก็เลยเกิดความสับสนกันค่อนข้างจะมาก พอสมควรนะครับ ด้วยเหตุฉะนี้นะครับ ในบทว่าด้วยราชการส่วนท้องถิ่น ในราชการ บริหารส่วนท้องถิ่นนี้ จึงได้มีกําหนดตรงนี้ให้ชัดเจนยิ่งขึ้นนะครับ เขียนถึงบทบาทอํานาจ หน้าที่ของท้องถิ่น ขณะเดียวกันก็เพื่อให้มีความชัดเจนในเรื่องนี้นะครับ ถ้าในมาตรา ถัดไป ซึ่งผมขอเลยไปนิดเดียวนะครับ ชี้แจงที่ท่านกํานันชำนาญอภิปรายก่อน ในมาตรา ๒๗๔ นะครับ ในวรรคสองนี่เขียนไว้ชัดเจนเลยนะครับว่า การกําหนดอํานาจ และหน้าที่ระหว่างราชการ คงต้องขอเติมว่า บริหารส่วนกลาง และราชการบริหาร ส่วนภูมิภาค กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ด้วยกันเอง ให้เปึนไปตามบทบัญญัติของกฎหมายนะครับ ตามที่กฎหมายบัญญัติ โดยคำนึงถึงการกระจายอำนาจเพิ่มขึ้นให้แก่ท้องถิ่นเปึ้นสำคัญนะครับ อันนี้ก็หมายความ ว่า เปึ้นที่ตระหนักและเข้าใจกันดีว่าราชการ ผมพยายามจะให้ท้องที่อยู่ในนี้ด้วยนะครับ แต่ว่าโดยที่ได้ชี้แจงต่อที่ประชุมกรรมาธิการแล้ว เราก็เห็นว่าการกำหนดเพียงว่า ราชการ บริหารส่วนกลาง ภูมิภาค และท้องถิ่นนั้นก็น่าจะพอเพียง เพราะคำว่า ราชการบริหาร ส่วนภูมิภาค นั้น ก็รวมไปถึงการปกครองท้องที่อยู่แล้วนะครับ ประกอบกับขณะนี้ กระทรวงมหาดไทยเองก็ไม่ได้มีดำริที่จะให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นเปึ้นส่วนหนึ่งของราชการ บริหารส่วนภูมิภาคที่ชัดเจนนะครับ โดยที่ว่าต่อไปนี้ก็อาจจะไม่จําเปึนต้องเลือกตั้ง แล้วก็ ให้มีเทอมวาระคราวละ ๕ ป้นะครับ อาจจะอยู่ไปถึง ๖๐ ป้ และถือว่าการปกครองท้องที่ หรือในส่วนของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านนั้นเปึ้นส่วนหนึ่ง หรือเปึ้นแขน เปึนขา เปึ้นมือเปึนไม้ ให้กับส่วนราชการทุกหน่วยงานที่จะดูแลด้านการรักษาความสงบเรียบร้อย ความมั่นคง อะไรต่าง ๆ ซึ่งอันนั้นน่าจะต้องไปเขียนให้ชัดเจนในกฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ รวมทั้งที่จะต้องมีการ หลังจากรัฐธรรมนูญนี้ผ่านไปแล้วนะครับ ขณะนี้ กระทรวงมหาดไทยเขากำลังเตรียมการ จะต้องมีการเขียนในเรื่องของประมวลกฎหมาย ท้องถิ่นนะครับว่า ให้ท้องถิ่นมีอํานาจหน้าที่อะไร อย่างไร แบ่งความชัดเจนในเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้ ซึ่งผมเองก็ดี อาจารย์วุฒิสารก็ดี อาจารย์สมคิดก็ดี อยู่ในคณะกรรมการกระจาย อํานาจครับ เราก็กําลังจะทําเรื่องนี้อยู่ให้ชัดเจน เพราะฉะนั้นที่อยู่ของท่านกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน นั้นมีแน่นอนนะครับ แล้วก็คงจะต้องกำหนดบทบาทให้แน่นอนชัดเจนว่า ท่านนั้นคือพนักงานเจ้าหน้าที่ของรัฐ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนที่การปกครองท้องที่ แล้วก็คงจะต้องเน้นให้มีการประสานงานหรือการทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดระหว่าง ราชการบริหารส่วนท้องถิ่น กับท่านกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งอยู่ในพื้นที่นั้นว่าเปึ้นส่วนที่จะ เกื้อกูลแล้วก็ทำงานร่วมมือร่วมไม้ซึ่งกันและกัน ถ้าเปึนเช่นนั้นผมคิดว่า ท่านกำนัน ผู้ใหญ่บ้านนะครับ ทั่วทั้งประเทศของเรานะครับ รวมทั้งพี่น้องนักปกครองที่รับฟัง การประชุมนี้อยู่ ก็คงเปึ้นที่สบายใจได้นะครับว่า เราจะไม่สร้างปัญหาระดับพื้นที่นะครับ เราจะให้มีที่ทุกฝ์ายนั้นมีบทบาท มีอำนาจหน้าที่และทำงานประสานกันอย่างใกล้ชิดครับ ถ้าเปึนเช่นนั้นก็คงจะเปึ้นที่เบาใจได้นะครับ ในส่วนที่เกี่ยวกับการกำกับดูแล ผมอยากจะ ขอให้ท่านอาจารย์วุฒิสารได้ตอบชี้แจงต่อที่ประชุมครับ