สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๓๕ · ๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๐

ชํานาญ ภูวิลัย หารือเรื่องการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยขอให้เพิ่มบทบาทของกำนันและผู้ใหญ่บ้านในการกำกับดูแล และเรียกร้องให้ภาครัฐสนับสนุนและให้โอกาสท้องถิ่นในการพัฒนา

นายชํานาญ ภูวิลัย

กราบเรียนท่านประธานสภา สสร. และเพื่อน สมาชิก กระผม ชำนาญ ภูวิลัย สสร. ครับ ตัวกระผมเองในฐานะที่มีส่วนร่วม มีส่วนสำคัญอยู่ในท้องถิ่นเกือบจะตลอดชีวิตก็ว่าได้นะครับ เพราะว่าตั้งแต่เกิดท้องถิ่น มานี่ตัวกระผมก็อยู่ในท้องถิ่นมาเรื่อย ตั้งแต่สภาตำบลมาถึงองค์การบริหารส่วนตำบล แล้วก็มาถึงเทศบาลนะครับ ได้มีส่วนร่วม ได้มีส่วนรู้เห็นพอสมควรนะครับ มาตรา ๒๗๓ นี่กล่าวถึงการกำกับดูแลนะครับ การกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนี้ อยากจะขอ เพิ่มนะครับ อยากจะขอหารือกับท่านกรรมาธิการนะครับว่า การกำกับดูแลโดยปกติ ที่ผ่านมานี่จะเปึนของนายอำเภอนะครับที่เขียนไว้ใน พรบ. ลักษณะปกครองท้องที่ ที่เรา ได้รู้ ได้เห็น ได้สัมผัสคุณภาพต่าง ๆ ของการกำกับดูแลที่ปฏิบัติกันมาเปึ้นลำดับนะครับ จึงอยากจะให้เพิ่มในบรรทัดแรกเลยนะครับ มาตรา ๒๗๓ การกำกับดูแลองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นต้อง เพิ่มตรงนี้แหละครับ มีคณะกรรมการที่มาจากรูปแบบลักษณะปกครอง ท้องที่เข้ามามีส่วนร่วม เราต้องการเท่านี้ เพราะว่าเจตนาจริง ๆ แล้วการกํากับดูแล ในส่วนที่ท้องถิ่นที่มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้านอยู่ด้วย ก็คือท้องที่นะครับ ก็อยากจะให้เพิ่ม ข้อความดังกล่าวนี้ ก็อยากจะหารือท่านคณะกรรมาธิการว่า มันมีความจําเปึน เพราะว่า กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เปึนหัวหน้าราษฎร เปึ้นเจ้าภาพทุกเรื่องทุกราวที่อยู่ในหมู่บ้าน ตำบล การไม่มีอำนาจหน้าที่เลย การไม่มีส่วนร่วมเลย มันก็จะเปึนปัญหานะครับ ท่านอาจจะ อ้างว่า เปึนประชาคมอยู่แล้ว การเปึนประชาคมนี่ก็มันไม่ชัดเจนนะครับ ก็อยากจะให้ ท่านกรุณาได้พิจารณาส่วนที่กลุ่มของกระผมได้ขอเพิ่มเติมไว้ เพราะว่าการกำกับดูแล ต้องดูเรื่องลำดับความสำคัญ ส่วนมากจะเปึ้นเรื่องงบประมาณครับท่าน เราจะต้องดูเรื่อง ลำดับความสำคัญของการจัดทำงบประมาณของท้องถิ่น เราจะต้องเปึนคนกลั่นกรอง ในเรื่องการจัดทำงบประมาณของท้องถิ่นนะครับ บางอย่างงบประมาณไม่เปึนธรรม บางอย่างจัดเพื่อหาเสียง บางอย่างจัดเพื่อดูแลหัวคะแนนนะครับ หรือเปึนประโยชน์ ร่วมกันระหว่างผู้บริหารกับสภา อย่างนี้งบประมาณก็ผ่านง่าย แต่หลาย ๆ ที่ดีนะครับ แต่ส่วนที่ไม่ดีก็มีจํานวนมาก เพราะฉะนั้นการได้ให้กํานัน ผู้ใหญ่บ้านเข้าไปมีส่วนร่วม เปึนคณะกรรมการในการเกี่ยวกับการกำกับดูแลท้องถิ่นนี้จะเปึนประโยชน์ของประชาชน เพราะว่าท่านอาจจะกล่าวอ้างว่า หลาย ๆ มาตราเขียนให้ประชาชนมีส่วนร่วมอยู่แล้ว แต่จริง ๆ แล้วคำว่า ประชาชนนี่ ถ้าไม่มีผู้ช่วยเหลือนะครับ ถ้าไม่มีภาคอื่นเข้าไป ช่วยเหลือ ประชาชนจะไม่มีอะไรเลย จะไม่มีความสามารถใด ๆ ที่จะมาดูแล ที่จะมาออก ความคิด ความเห็นหรือมาขัดแย้งใด ๆ ได้เลย ก็จึงนําเรียนว่า ในฐานะที่พวกเราเปึน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เปึนพื้นที่เดียวกันอยู่ด้วยกันกับท้องถิ่นนะครับ แล้วก็หน้าที่ของเราเปึน เจ้าภาพทุกเรื่องนะครับ ไม่ว่าจะเรื่องใด ๆ ที่เกิดขึ้นในหมู่บ้าน ตำบล กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน จะต้องเปึ้นเจ้าภาพ ไม่สามารถจะหลีกเลี่ยงได้นะครับ แม้แต่ในเทศบาลในยุคที่ไม่มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน พอมีเรื่องมีราวขึ้นมาคนก็ตะโกนหากำนัน ผู้ใหญ่บ้านไปไหนหมด ทำไม ไม่ออกมานะครับ การรักษาความสงบ ช่วยตำรวจ การมีเวรยาม การรักษาความมั่นคง เรื่องข่าว เรื่องบุคคล เรื่องมวลชน และก็การชี้แจงข้อราชการของรัฐ หรือแก้ข้อกล่าวหา ต่าง ๆ ที่อาจจะมีมวลชนที่เกิดความขัดแย้งขึ้นมาลักษณะนี้นะครับ แล้วก็ที่สำคัญที่เราทำ แล้วก็ไม่มีใครทราบเลย ไม่มีการประชาสัมพันธ์เลย ก็คือเรื่องการประนีประนอม ยอมความนะครับ ป้หนึ่ง ๆ นี่เปึนล้าน ๆ คดีนะครับ ประนีประนอมยอมความ ที่เกิดขึ้น ในหมู่บ้าน เกิดขึ้นในพื้นที่ตำบลหมู่บ้านนะครับ แล้วก็สามารถที่จะจบอยู่ในหมู่บ้านได้ ๙๐ เปอร์เซ็นต์ นะครับ ทางท่านที่เปึนศาล เปึนตำรวจ เปึนเจ้าพนักงานสอบสวนนี่ ลดภาระลงได้มากมายจากการทำหน้าที่เปึนผู้ประนีประนอมในพื้นที่ ในตำบลนะครับ แล้วก็การช่วยเหลือประชาชนในด้านต่าง ๆ เราก็ทำทุกเรื่อง ส่วนว่าอาจจะเปึนการกระทบ กับท้องถิ่นต่าง ๆ ผมว่าไม่ใช่นะครับ ท้องถิ่นใดที่ขาดกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อย่าง เทศบาลนคร หรือเทศบาลเมืองนะครับ เขาก็จะจัดตั้งชุมชนขึ้นมา คณะกรรมการชุมชน มีประธานชุมชนเข้ามาซ้อนเหมือนกำนัน ผู้ใหญ่บ้านทุกอย่าง แต่ไม่มีกฎหมายรองรับ และก็ไม่มีค่าตอบแทน ถึงเราจะมีค่าตอบแทน แต่ก็ไม่ได้เอาจากท้องถิ่น ท้องถิ่นมีความ สะดวกสบายที่จะได้การช่วยเหลือจากเราเต็มที่อยู่แล้ว เพียงแต่ว่าในกลุ่มของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านนี่ อาจจะมีการแทรกแซงได้จากภูมิภาคระดับบนอยู่บ้าง ก็ขอให้พวกเรา ได้พัฒนาครับ ให้โอกาสพวกเรา เราจะพัฒนา เราจะปรับตัวขึ้นไป เพื่อให้มีที่ยืน ที่อยู่ เหมือนท่านกํานันเสรีพูดนะครับ ก็กรุณาไปถึงท่านกรรมาธิการครับ เราไม่อยากจะยกมือ แข่งกับท่านหรอกครับ เรามาจากห่างไกลเหลือเกิน เราสู้ท่านไม่ได้แน่ การกำกับดูแล แต่ก่อนนายอำเภอนี่เขาไม่ใช้เรานะครับ ทั้ง ๆ ที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้านนี่รู้ว่าเขาจัด งบประมาณป้นี้ พาหัวคะแนนไปเที่ยว ไปดูงาน อ้างเฉย ๆ นะครับไปดูงาน ป้หน้าก็จัดอีก จัดอีกก็ผ่านสภาอีก ทั้ง ๆ ที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้านนี่นั่งรับทราบ รับรู้นะครับ อย่างการทำถนน หนทาง บางทีก็ทำเปึ้นเรื่องเดียวนั่นแหละ เพราะว่ามันมีผลประโยชน์ แต่เรื่องที่ไม่มี ผลประโยชน์ก็ไม่ค่อยทำ เราไม่ได้ไปนั่งอยู่ด้วย เราไม่มีส่วนอยู่ด้วยในการทำงบประมาณ ไม่ได้กำกับดูแล นายอำเภอก็บอกว่า จะให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้านช่วย ถ้าไม่บัญญัติไว้ ลักษณะนี้ท่านไม่ให้ช่วยหรอกครับ เพราะว่ามันเปึ้นเรื่องที่พอรู้ ๆ กันอยู่ว่า บางที ความเกรงอกเกรงใจระหว่างภูมิภาคระดับบนกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้านนี่มันลดลง และส่วน ท้องถิ่นนี่มันก็ดีขึ้น ลักษณะนี้นะครับ ก็กราบเรียนไปถึงกรรมาธิการผ่านท่านประธาน นะครับ อย่างไรก็ขอให้โปรดพิจารณา ท่านจะใส่ข้อความอะไรก็ใส่เถอะ ขอให้อยู่ใน ลักษณะที่ว่า ให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้านมีส่วนในการกำกับดูแล เปึนคณะกรรมการร่วมในการ กำกับดูแล อาจจะมีภาคประชาชนส่วนอื่น ๆ อยู่ด้วยก็ได้ครับ กราบขอบพระคุณครับ