เสริมเกียรติ วรดิษฐ์ หารือเรื่องการตรวจสอบการทำงานของพนักงานสอบสวนและอัยการ โดยต้องการให้ตรวจสอบเมื่อคดีถึงที่สุด เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของพยานและความลับของกระบวนการยุติธรรม
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ท่าน กรรมาธิการและท่าน สสร. ผู้ทรงเกียรติ กระผม เสริมเกียรติ วรดิษฐ์ สสร. กระผมขอ อนุญาตรบกวนท่านประธานสภาบอกผ่านไปยังท่านกรรมาธิการที่ได้กรุณามีการปรับ แก้ไข มาตรา ๒๓๗ (๑) (ค) ที่ว่าด้วยบทบัญญัติอำนาจหน้าที่ของผู้ตรวจการแผ่นดินซึ่งใน (ค) นั้น ให้อํานาจในการตรวจสอบการละเลยการปฏิบัติหน้าที่หรือการปฏิบัติหน้าที่มิชอบ ขององค์กรตามรัฐธรรมนูญและองค์กรในกระบวนการยุติธรรม ซึ่งทางกรรมาธิการได้เติม ว่า ทั้งนี้ไม่รวมถึงการพิจารณาอรรถคดีของศาล กระผมเห็นว่าข้อความที่กรรมาธิการเติม นั้นเปึนสิ่งที่ดี แต่ว่าไม่ครอบคลุมทั้งกระบวนการยุติธรรม ท่านได้เติมคุ้มครองเฉพาะ กระบวนการยุติธรรมองค์กรของศาลเท่านั้น ส่วนกระบวนการยุติธรรมของพนักงาน สอบสวนและพนักงานอัยการ ซึ่งก็เปึนองค์กรในกระบวนการยุติธรรมนั้นท่านไม่ได้ดูแล ไม่ได้คุ้มครอง ซึ่งกระผมขอกราบเรียนว่า ณ ที่ สสร. แห่งนี้ก็มีพนักงานสอบสวน อยู่ ๒ ท่าน ขออนุญาตเอ่ยนาม พี่อัครวิทย์และพี่มีชัย และก็มีพนักงานอัยการ และก็ยังมี ทนายอีกหลายท่าน ก็คงจะยืนยันได้ว่ากระบวนการยุติธรรมทั้งกระบวนการสำคัญทุก กระบวนการ ตั้งแต่การสอบสวนของพนักงานสอบสวน การพิจารณาสั่งคดีของอัยการ การพิจารณาพิพากษาของศาล โดยเฉพาะกระบวนการที่ควรจะเป่ดเผยได้นั้นก็เปึ้น กระบวนการบั้นปลาย คือกระบวนการพิจารณาพิพากษาคดีของศาล ในวิอาญา ฉบับที่ ๒๒ ให้เป่ดเผยได้ในตอนที่มีการนัดตรวจสอบพยานหลักฐาน แต่ว่าขั้นตอนในชั้น สอบสวนและในชั้นอัยการนั้นเปึนกระบวนการซึ่งยังเปึนความลับ การสอบสวนหา พยานหลักฐานของพนักงานสอบสวนนั้น ก็คือเพื่อจะทราบพฤติการณ์แห่งคดีเพื่อหา พยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดหรือความบริสุทธิ์ของผู้ต้องหา การได้พยานหลักฐานแต่ละ ชิ้นไม่ใช่เรื่องง่าย ยิ่งคดียุ่งยากสลับซับซ้อน คดีฆาตรกรรมซ่อนเงื่อน ซึ่งไม่มีประจักษ์ พยานต้องอาศัยนิติวิทยาศาสตร์ และพยานแวดล้อม ต้องเปึนเรื่องที่ไปควานหาใช้ เวลานาน อย่างเช่นจะได้คราบเลือดได้วัตถุเกี่ยวกับการกระทำความผิด โดยเฉพาะพยาน ในที่เกิดเหตุแวดล้อมที่เปึนพยานบุคคลซึ่งรู้เห็นก่อนและหลังการกระทำความผิด พนักงานสอบสวนมีความจำเปึ้นที่จะต้องเก็บรักษาพยานหลักฐานไม่ให้เป่ดเผยและ จะต้องให้ความคุ้มครองพยานบุคคลไม่ให้ได้รับอันตรายจากฝ์ายผู้ต้องหาหรือบุคคลที่ เกี่ยวข้อง ดังนั้นหากผู้ตรวจการแผ่นดินจะไปตรวจสอบการทำงานของพนักงานสอบสวน และอัยการในขั้นตอนที่อยู่ระหว่างการดำเนินการนั้น ก็จะก่อให้เกิดความล่าช้าในการ ทำงานขององค์กรของพนักงานสอบสวนและอัยการ นอกจากที่ว่าล่าช้าแล้ว จะเห็นได้ว่า จะเกิดความลับรั่วไหล และนำมาซึ่งความไม่ปลอดภัยแก่พยาน และนำมาซึ่งความลับใน คดีก็อาจจะถูกเป่ดเผย จะทำให้รูปคดีเสียหาย โดยเฉพาะวิอาญา ก็ได้คุ้มครองว่า ถึงแม้ วันนัดตรวจสอบพยานหลักฐาน จะต้องน้ำพยานหลักฐานมาแสดงกับศาล ยั่งยกเว้นใน เรื่องพยานบุคคลว่าไม่ต้องนำมาให้ดู ทั้งนี้ก็ต้องการคุ้มครองพยานให้ได้รับความ ปลอดภัยนั่นเอง กระผมขอกราบเรียนว่า เวลาผู้ตรวจการแผ่นดินตรวจสอบในเรื่องพวกนี้ ดังที่ท่านศรีราช ขออนุญาตเอ่ยนาม ได้บอกเมื่อกี้ว่า งานของผู้ตรวจการรัฐสภามีมากมาย แล้วก็มีจำนวนมากแต่คนมีน้อย หากผู้ตรวจการแผ่นดินได้รับคำร้องเรียนในคดีอาญา เรื่องหนึ่งเรื่องใด ท่านก็จะเรียกพนักงานสอบสวนมาชี้แจง ท่านก็จะเรียกพนักงาน สอบสวนนำสำนวนมาให้ดู ถ้าหากท่านเก็บไว้นานเรื่องก็ล่าช้า แล้วก็ความลับเกี่ยวกับ ความปลอดภัยพยานก็หายไป ยิ่งคดีนี่ท่านก็รู้ว่าถ้าหากว่ามีการตรวจสอบ ทิศทางของ ผู้ตรวจการจะต้องโอนเอนไปทางคนที่มาร้องขอความเปึนธรรม พนักงานสอบสวนและ อัยการหากหวั่นไหวก็จะต้องสอบสวนและสั่งคดีไปในทางที่มีการชี้นำ ผมถึงกราบเรียนว่า ระบบการทำงานของกระบวนการยุติธรรมนั้นมิใช่ว่าจะตรวจสอบไม่ได้ กระผมยินดีว่าการ ทำงานทุกหน่วยต้องมีตรวจสอบ ของศาลนี่ไม่ต้องตรวจสอบ ผมเห็นด้วย เพราะเหตุว่ามี การตรวจสอบอย่างเป่ดเผยโดยคู่ความ มีการอุทธรณ์ ฎีกา แต่การทำงานของพนักงาน สอบสวนและอัยการนั้นสมควรจะได้รับการตรวจสอบเช่นกัน แต่ต้องตรวจเมื่อคดีถึงที่สุด ดังนั้น กระผมขอกราบเรียนท่านประธานผ่านไปยังกรรมาธิการว่า กรุณาคุ้มครองหน่อย ได้ไหมครับ ท่านเติมเพียงนิดเดียวเองครับ ท่านเติมว่า ตรวจสอบในกระบวนการยุติธรรม เมื่อคดีถึงที่สุด เท่านั้นเองครับ เติมว่า เมื่อคดีถึงที่สุด มันก็จะได้คุ้มครองทั้งพยาน แล้ว ความลับก็ไม่รั่วไหล ความเปึนธรรมก็เกิดขึ้น แต่ถ้าท่านตรวจสอบในระหว่างคดี อยู่ระหว่างสอบสวน อยู่ระหว่างสั่งคดีนี่ แน่นอนที่สุดคดีต้องล่าช้า แน่นอนที่สุดผู้เสียหาย พยานบุคคลจะต้องไม่ได้รับความปลอดภัย หรืออาจจะมีการใช้เงินไปซื้อ ผมขอฝากตรงนี้ ขออนุญาตท่านประธาน ถามไปยังกรรมาธิการว่า เติมว่า ตรวจสอบในองค์กร กระบวนการยุติธรรมเมื่อคดีถึงที่สุด ขออนุญาตครับ ขอบคุณมากครับ