สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๓๓ · ๒๕ มิถุนายน ๒๕๕๐

สวัสดิ์ โชติพานิช หารือเรื่องการแก้ไขมาตรา 214 และมาตรา 215 เพื่อแก้ไขปัญหาคดีความที่คั่งค้าง โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของจริยธรรมในการปฏิบัติงานของผู้พิพากษา และขอเพิ่มบทบัญญัติเกี่ยวกับจริยธรรมของผู้พิพากษาให้ชัดเจนและชัดแจ้ง

นายสวัสดิ์ โชติพานิช

ท่านประธานที่เคารพ ท่านกรรมาธิการและ ท่านสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญที่เคารพทุกท่าน ปัญหาที่ท่านการุณก็ดี ที่ท่านสุรชัย เปึนห่วงเรื่องของมาตรา ๒๑๔ เรื่องเกี่ยวกับคดีความที่คั่งค้าง รวมตลอดจนท่านก็เปึน ห่วงว่าคดีจะได้ไม่ขึ้นสู่ ไม่มีโอกาสขึ้นสู่การพิจารณาถึง ๓ ศาลนั้น กระผมคิดว่าที่กระผม ได้ขอแปรญัตติก็ดี ที่คณะกรรมาธิการยกร่างได้ปรับปรุงแก้ไขในเรื่ององค์ประกอบตาม มาตรา ๒๑๖ ก็ดี ก็จะทำให้เหตุการณ์ต่าง ๆ จะคลี่คล้ายไปในทางที่ดี กระผมเชื่อมั่นอย่าง นั้นนะครับ เพราะปัจจัยต่าง ๆ ที่คดีคั่งค้างมากมันหลายปัจจัย ซึ่งถ้าจะพูดกัน ก็เสียเวลานะครับ เอาไว้เมื่อมีโอกาสแล้วค่อยพูด เนื่องจากกระผมได้อยู่ทางฝ์ายบริหาร ของศาลมา รวมทั้งฝ์ายตุลาการมาก็เปึนเวลาหลายป้ ถึงรู้ปัจจัยว่าสาเหตุอะไรที่ทําให้คดี มันคั่งค้างมากมายนะครับ เมื่อได้มีการปรับปรุงเรื่ององค์ประกอบ กต. ก็ดี เรื่องของ มาตรา ๒๑๕ ที่กระผมขอแก้ไขเพิ่มเติม กระผมเชื่อมั่นว่าต่อไปนี้การทำงานของศาลก็จะ ก้าวหน้า แล้วก็จะเปึ้นที่พึ่งสุดท้ายของประชาชนได้อย่างดียิ่งครับ

เรื่องของมาตรา ๒๑๕ นี่นะครับ เนื่องจากตามที่ทางกรรมาธิการยกร่าง มานั้น ก็ได้บัญญัติถึงเรื่องการแต่งตั้ง และการให้ผู้พิพากษาในศาลยุติธรรมพ้นจาก ตําแหน่ง การเลื่อนตําแหน่ง การเลื่อนเงินเดือนนะครับก็ต้องได้รับความเห็นชอบจาก คณะกรรมการตุลาการ กระผมก็ได้ขอเพิ่มเติมขึ้นมาในวรรคท้ายซึ่งดูแล้วจะไม่สำคัญ แต่ความจริงกระผมเห็นว่าสําคัญมาก โดยให้เติมเปึ้นข้อความว่าในการให้ความเห็นชอบ ของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรมตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ต้องคำนึงถึงความรู้ ความสามารถและพฤติกรรมทางจริยธรรมของบุคคลดังกล่าวเปึนสำคัญ คำว่า พฤติกรรม ทางจริยธรรมนี่เปึนเรื่องที่สำคัญอย่างที่สุดสำหรับผู้พิพากษา หลายท่านอาจจะไม่ทราบ ความเปึนมาเปึนไป กระผมขออนุญาตที่จะกล่าวสักเล็กน้อยว่า ศาลยุติธรรมนั้น โดยพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงให้ปฏิรูป ระบบราชการ รวมทั้งศาลยุติธรรมด้วย แล้วก็ได้ส่งพระราชโอรสคือเสด็จในกรมหลวง ราชบุรีไปศึกษาวิชากฎหมายที่ประเทศอังกฤษ กลับมาก็ทรงปฏิรูประบบศาล พระองค์ท่านได้ทรงเสียสละในการสั่งสอนอบรมผู้พิพากษา สอนวิชากฎหมาย และที่ พระองค์ท่านเน้นมากที่สุดก็เรื่องจริยธรรมของผู้พิพากษา ผู้พิพากษาตลอดมาเขาได้ถือ ปฏิบัติมา ถ่ายทอดกันมามาตลอด ด้วยเหตุนี้กระผมจึงเห็นว่าควรจะได้บัญญัติเอาไว้ ในรัฐธรรมนูญให้ชัดเจนและชัดแจ้งว่า ในการเลื่อนชั้น เลื่อนตําแหน่ง แต่งตั้งโยกย้าย อะไรก็สุดแล้วแต่นะครับ ก็ต้องคำนึงถึงความรู้ ความสามารถและจริยธรรม ของผู้พิพากษานี้เปึ้นสำคัญ จริยธรรมของผู้พิพากษานั้นคือความเชื่อถือ ศรัทธา ของประชาชนเปึ้นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่ง ถ้าผู้พิพากษาขาดจริยธรรมเสียแล้ว ย่อมกระทบกระเทือนถึงการปฏิบัติงานอย่างแน่นอน กระผมอยากจะยกตัวอย่างสัก ๒ เรื่องว่า ทำไมเรื่องจริยธรรมนี้ทางศาลเหล่านี้ถึงปฏิบัติกันมาอย่างเข้มข้น เรื่องหนึ่งใน ศาลจังหวัดหนึ่งในสมัยก่อนนะครับ งบประมาณได้มาจำกัดมีการสร้างบ้านพักขึ้นมาใหม่ ก็ไม่มีงบประมาณที่จะต่อเติมหรือเดินท่อประปา เดินน้ำประปา ขอแล้วก็ไม่ได้ เกิดมี คดีความกันในศาลเรื่องหนึ่ง คู่ความเขาก็ตกลงกันตามปกติ และในการทำสัญญา ประนีประนอมยอมความกันในศาลนั้น ศาลก็ย่อมคืนค่าธรรมเนียมให้เปึนบางส่วน คู่ความส่วนที่ได้รับค่าธรรมเนียมคืนนี้ก็เอาเงินนี้ไปต่อท่อน้ำประปาให้ศาล ท่านหัวหน้า ศาลถูกลงโทษเสียแย่เลยครับ ไม่เปึนผู้เปึนคนไปเลย อีกเรื่องหนึ่ง หลังป้ ๒๔๙๐ ท่านคง จำได้ว่า มีเกิดการรัฐประหาร และช่วงนั้นก็มีการกบฏกันหลายครั้งหลายหน ก็ต้องมีการ สืบพยาน ก็คือ ตัวนายกรัฐมนตรีเปึนพยานโจทก์ ท่านก็ไม่ยอมไปศาล พยายามประวิ่ง ต่าง ๆ นาน่าจะให้ศาลเดินเผชิญสืบท่านที่ทำเนียบ ทางศาลก็ไม่ยอม ท่านก็ต้องไปศาล ตามหมายของศาล เมื่อท่านไปถึงที่จอดรถที่บันได้ศาลอาญา มีผู้พิพากษาท่านหนึ่งก็ลง ไปโค้งเป่ดประตูรถให้ท่าน ผู้พิพากษาคนนี้ถ้าทางศาลเราเรียกว่าไม่ได้ผุดได้เกิดเลย นะครับ นี่ท่านเห็นได้ว่าจริยธรรมของผู้พิพากษาการวางตนเปึ้นเรื่องที่สำคัญ กระผม ยกตัวอย่างให้เห็นถึงเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เพียงแค่นี้ ยังมีเรื่องอื่นอีกเยอะแยะ ด้วยเหตุนี้ กระผมถึงเห็นว่า ควรจะต้องบัญญัติเอาไว้ในเรื่องจริยธรรมของผู้พิพากษานี่เปึ้นเรื่อง สำคัญที่สุด จริงอยู่รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้มีบทบัญญัติเกี่ยวกับหมวดจริยธรรมของ นักการเมืองและเจ้าหน้าที่ของรัฐเอาไว้อันนั้น แล้วก็ไม่ทราบว่าเมื่อไรจะออกมาประมวล จริยธรรมอันนี้ เพราะในบทบัญญัตินี้เขียนเอาไว้ แต่อันนี้ผมเห็นว่ามันเปึ้นเรื่องเร่งด่วนที่ เราจะต้องออกมาทันทีเลย เพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ในวงการศาล ประกอบกับเรื่อง องค์ประกอบที่คณะกรรมการยกร่างได้ยกร่างเรื่องมาตรา ๒๑๖ มาประกอบด้วย ก็จะทำ ให้เหตุการณ์ต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ทั้ง ๒ ท่านอภิปรายเปึนห่วงเปึนใยเรื่องคดีความ ต่าง ๆ นี่ กระผมคิดว่าก็จะทำให้เหตุการณ์มันดีขึ้นครับ ผมขอเรียนแค่นี้ครับ