ศรีราชา เจริญพานิช เสนอแก้ไขมาตรา 167 โดยจะขอตัดวรรคที่สองออกไป โดยว่าด้วยการจำกัดสิทธิของสมาชิกสภาในการเสนอผู้สมัครให้เป็นนายกรัฐมนตรี ซึ่งศรีราชา เจริญพานิช เชื่อว่า การจำกัดสิทธินี้จะไม่ส่งผลกระทบต่อหลักการในรัฐธรรมนูญ และจะช่วยให้ระบอบประชาธิปไตยที่มีการเลือกตั้งแบบพรรคการเมืองมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
ขอบพระคุณท่าน ประธานครับ ผม ศรีราชา เจริญพานิช ครับ สมาชิกสภายกร่างรัฐธรรมนูญ ในมาตรานี้นะครับ ผมขอสงวนความเห็นไว้ โดยที่จะขอตัดตัววรรคสองของมาตรา ๑๖๗ ออกทั้งวรรคนะครับ ซึ่ง เรื่องนี้ ก็เปึนเรื่องประเด็นร้อนนะครับ ที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์กันว่า เปึนเรื่องที่จะเอาคนนอกเข้า มาเปึนนายกรัฐมนตรี ผมอยากจะขอเรียนว่า ในเรื่องนี้ผมไม่ได้มีเจตนาว่าจะเอาคนนอกนะครับ แต่มีเจตนาเพียงที่จะขอให้รัฐธรรมนูญฉบับนี้นะครับ มีช่องทางในการที่จะเป่ดช่องไม่ให้จะต้อง มีการถูกฉีก หรือถูกล้มล้างรัฐธรรมนูญ หรือถูกปฏิวัติกันอีก เหมือนอย่างเช่นรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ นะครับ เหตุที่รัฐธรรมนูญป้ ๒๕๔๐ ได้มีการล็อกไว้ นะครับ โดยที่ว่าต้องบัญญัติว่า นายกรัฐมนตรีนั้นต้องมาจาก สส. นั้นนี่ เปึ้นข้อจำกัด แล้วก็ทำให้มีปัญหา ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ที่แรกก็มีมาตรา ๖๘ วรรคสองนะครับ ที่มีองค์กรแก้วิกฤตินะครับ ซึ่งก็ได้รับฟังประชาพิจารณ์ มาแล้ว และจากองค์กรต่าง ๆ ก็หลายองค์กรก็ไม่เห็นด้วยนะครับ ผลสุดท้ายก็มีการโหวตกัน ก็ปรากฏว่า ก็ได้มีการตัดมาตรา ๖๘ วรรคสองออกไป กระผมเห็นว่า มาตรา ๑๖๗ วรรคสองนี่ นะครับ ถ้าเผื่อตัดออกไปนี่ก็จะไม่ได้มีผลในการที่จะเปลี่ยนแปลงนะครับ เรื่องเกี่ยวกับตัว หลักการในรัฐธรรมนูญนะครับ เพราะฉะนั้นการมีอยู่ก็จะทําให้มีข้อจํากัดนะครับ ก็คือว่า สส. นายกต้องมาจาก สส. เท่านั้น ซึ่งกระผมเห็นว่า ในระบอบประชาธิปไตยนะครับ ไม่ควรที่จะมี การกีดกั้นนะครับ เพราะเมื่อ สส. ได้รับเลือกมาเปึนตัวแทนของปวงชนชาวไทยแล้ว ผมว่า สส. นั้นก็มีสิทธิ มีวิจารณญาณที่จะพิจารณาได้ว่า ใครเปึ้นผู้ที่มีความเหมาะสม ที่จะมาเปึ้นผู้นำของ ประเทศ มาเปึนนายกรัฐมนตรีนะครับ ยิ่งไปกว่านั้นนะครับ ในเรื่องของในระบอบประชาธิปไตย นะครับ ที่เราส่งเสริมให้มีพรรคการเมือง มีการเลือกตั้งแบบพรรค พรรคใดก็ตามนะครับ ก็จะต้องมีหัวหน้าพรรค เมื่อได้รับเลือกตั้งเรียบร้อยแล้วนะครับ หัวหน้าพรรคของพรรคที่มีเสียง ข้างมากในทางการเมืองที่ได้ลงแข่งขันในการเลือกตั้งครั้งนั้นนี่ ก็ย่อมที่จะมีความชอบธรรม และถือเปึ้นธรรมเนียมปฏิบัติที่จะให้หัวหน้าพรรคเสียงข้างมากนะครับ ได้มีโอกาสจัดตั้งรัฐบาล ก่อน ซึ่งได้กระทำกันมา โดยถือเปึนธรรมเนียมปฏิบัติ ยกเว้นในเมื่อย้อนกลับไปยี่สิบกว่าป้ หรือ ๓๐ ป้ก่อน ที่มีกรณีของพรรคเสียงข้างน้อยของหมู่อมราช่วงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช เท่านั้นนะครับ ที่ เสียงข้างน้อย แต่จัดตั้งรัฐบาลแข่งได้นะครับ อย่างไรก็ตามในกรณีที่ไม่มีพรรคหนึ่งพรรคใด นะ ครับได้เสียงข้างมากในการเลือกตั้งครั้งนั้น อาจจะมีพรรคเล็ก พรรคน้อยสองสามพรรค นะ ครับที่รวมกันตั้งเปึนรัฐบาลผสม ซึ่งอย่างไรก็ตามนะครับ ก็เปึ้นดุลยพินิจของ สส. เองอยู่ดี นะ ครับ ที่จะพิจารณาร่วมกันว่า จะให้โอกาสหัวหน้าพรรคหนึ่ง พรรคใดที่จะขึ้นมาเปึน นายกรัฐมนตรี โดยหลักการแล้ว โดยสภาพปกติแล้ว สส. นะครับ คงจะไม่ไปมองคนอื่นนะครับ ที่จะเอาเข้ามาเปึน นอกจากคนที่อยู่ในวงการการเมืองด้วยกัน เพราะฉะนั้นผมจึงเห็นว่า โอกาสที่คนนอกมาเปึนนี่นะครับ ก็คงจะเปึนเรื่องที่อาจจะเปึนไปไม่ได้ หรือน้อยเต็มทน แต่อย่างไรก็ตาม การที่เขียนป่ดกั้นไว้เช่นนั้น ก็จะมีผลอย่างเช่นที่เกิดแล้วใน รัฐธรรมนูญ ๒๕๔๐ นะครับ ก็ได้พยายามแก้ปัญหาทางการเมือง โดยที่จะให้มีการเสนอให้ นายกรัฐมนตรีนั้นมาจากมาตรา ๗ อย่างนี้เปึนต้น แต่ก็ไม่เปึ้นผลสำเร็จ สุดท้ายก็ต้องจบลงด้วย การปฏิวัติ รัฐประหาร และฉีกรัฐธรรมนูญเหล่านั้นทิ้งนะครับ กระผมขอต่อเวลาอีกนิดครับ เพราะว่าเรื่องนี้เปึนประเด็นสําคัญนะครับท่าน ประการถัดมาก็คือว่า เมื่อมีการเลือกตั้งเสร็จ เรียบร้อยแล้วนะครับ ผมคิดว่า สส. ทุกคนนะครับ ควรที่จะมีสิทธิในการที่จะเสนอความคิดเห็น ที่จะให้นายกรัฐมนตรีนั้นมาจากคนที่เขาคิดว่า เปึนคนที่ดีที่สุดนะครับ เพราะฉะนั้นการที่เขียน ไว้ว่า นายกต้องมาจาก สส. นั้น เปึนการจำกัดสิทธิของ สส. อย่างหนึ่ง ซึ่งในระบอบ ประชาธิปไตยเราควรจะเป่ดกว้างนะครับ กระผมพูดเช่นนี้มิได้หมายความว่าจะเป่ดช่องให้ คมช. ก็ตาม หรืออดีตนายกที่จะมีนอมินี้ ที่ส่งกระแส ส่งเรื่องน้ำเลี้ยงไปยังถิ่นต่าง ๆ กลับเข้ามา การร่างรัฐธรรมนูญ ถ้าเผื่อเราไปคิดถึงเหตุการณ์เฉพาะหน้าที่อาจจะเกิดแล้ว อะไรก็จะเกิดขึ้น ได้ทั้งนั้นนะครับ แต่รัฐธรรมนูญฉบับนี้คงไม่ได้ใช้เฉพาะกิจเพียงยุคนี้อย่างเดียว หรือ สถานการณ์นี้อย่างเดียว การร่างรัฐธรรมนูญนั้นเราคงต้องคำนึงถึงเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นใน อนาคตไกล ๆ ยาว ๆ รัฐธรรมนูญฉบับนี้อาจจะอยู่ได้ถึง ๑๐ ป้ ๒๐ ป้ ๓๐ ป้ ก็ได้ ถ้าเผื่อเราคิด ว่าเปึ้นรัฐธรรมนูญที่ดีพอ แล้วก็สามารถตอบสนองความต้องการของสังคมได้นะครับ เพราะฉะนั้นการที่เราจะไปคํานึงว่า ถ้าเผื่อไปตัดมาตรานี้ออก วรรคนี้ออกแล้ว จะทําให้มีคน ภายนอกเข้าไปเปึนนายกรัฐมนตรีได้นั้น ผมคิดว่าถ้าเผื่อ สส. ด้วยกันเอง จะมีความคิดเห็น เช่นนั้น ก็คงเปึ้นเรื่องที่จะปฏิเสธไม่ได้นะครับ เพราะว่าในท้ายที่สุดแล้วเราก็ต้องยอมเคารพใน ความคิดเห็น ในดุลพินิจของ สส. ด้วยกัน เมื่อเขาเปึนผู้แทนโดยชอบธรรมของเราประชาชน ทุกคน เพราะฉะนั้นดุลพินิจต้องอยู่กับเขานะครับ ซึ่งตรงนี้กระผมขอเรียนว่า ในเรื่องนี้ผมขอให้ ความคิดเห็นอย่างสุจริตใจ โดยที่ผมไม่ได้มีประวัติในการที่จะเปึ้นผู้สืบทอดอํานาจของ คมช. ใด ๆ ทั้งสิ้นนะครับ เห็นในเชิงของวิชาการ และเห็นโดยสุจริตใจว่า การที่เราจะคงมาตรานี้ไว้นั้น จะมีปัญหาในอนาคต ผมขอเน้นนะครับ มาตรานี้จะมีปัญหาในอนาคตก็คือว่า ในท้ายที่สุด นะครับ เมื่อไม่มีทางออก เมื่อตัดมาตรา ๖๘ วรรคสองไปแล้ว แล้วก็ตรงนี้ยังไม่เป่ดช่องอีกนะครับ รัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้เขียนดีอย่างไรก็ตามนะครับ พวกเราที่นั่งร่างกันหลังขดหลังแข็ง เปึ้นเวลา เปึ้นสิบ ๆ วันเลยนะครับ ในท้ายที่สุดรัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็จะมีจุดจบด้วยการถูกยกเลิก เพิกถอน ฉีกรัฐธรรมนูญทิ้ง และอาจจะมีการปฏิวัติอีกรอบหนึ่ง เพราะว่าในการปฏิวัติแต่ละครั้งนี่นะครับ หรือได้อํานาจโดยไม่ชอบตามรัฐธรรมนูญนั้น ก่อให้เกิดผลเสียหายต่อประเทศชาตินะครับ สังคมนานาชาติก็ดูเราไม่ค่อยดี เศรษฐกิจก็หยุดหมดนะครับ ท่านยังจะอยากให้เกิดเหตุการณ์ อย่างนี้ซ้ําแล้วซ้ําอีกในสังคมไทย ในประเทศไทยอีกหรือ เพราะฉะนั้นผมเองผมอยากจะขอเรียน ว่า ในวันนี้นี่นะครับ เราทำเรื่องนี้ขึ้นมา ผมเสนอเรื่องนี้ขึ้นมานั้น ผมขอท้าทายนะครับว่า เรา อย่าไปกลัวกระแสของนักการเมือง หรือของนักเลือกตั้งที่ไปปัืนในเรื่องนี้กับประชาชน หรือไป เขียนในหนังสือพิมพ์ที่โจมตีว่า นายกคนนอกอีกหรือ ที่จริงแล้วโดยสุจริตใจนั้น เราไม่ได้ต้องการ นายกคนนอกครับ แต่เราต้องการเพียงตัดวรรคนี้ออกไป เพื่อจะให้มีโอกาสกว้างขึ้น และให้มี ทางออกที่ไม่ต้องมีการปฏิวัติรัฐประหารอีกนะครับ ผมขอท้าทายเรื่องนี้ แล้วก็ขอให้บันทึกไว้ว่า ในท้ายที่สุดแล้วนะครับ ประวัติศาสตร์การเมือง จะต้องบันทึกในส่วนนี้ไว้ ถ้าเผื่อไม่เชื่อผม แล้วก็ยังคงที่จะดื้อดึงเอาวรรคนี้อยู่นะครับ ผมก็ ท้าทายว่า เมื่อถึงวันที่มีปฏิวัติ รัฐประหาร ฉีกรัฐธรรมนูญฉบับนี้ทิ้งไป แล้ววันนั้นคงจะนึกถึงการ อภิปรายในวันนี้ ขอบพระคุณครับ