สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๓๐ · ๒๒ มิถุนายน ๒๕๕๐

วิชา มหาคุณ เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการมีวุฒิสภา เพื่อช่วยกลั่นกรองกฎหมายให้มีความสมบูรณ์ และให้โอกาสผู้แทนจากชนกลุ่มน้อย ผู้ด้อยโอกาส และผู้ที่ได้รับความคับแค้นในสังคม นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นว่า การมีวุฒิสภาไม่ใช่ความชั่วร้าย แต่เป็นความจำเป็นในการปกครองระบอบประชาธิปไตย

ศาสตราจารย์พิเศษวิชา มหาคุณ กรรมาธิการ

กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม วิชา มหาคุณ ครับ กรรมาธิการยกร่าง กระผม ขอกราบเรียนต่อที่ประชุมนะครับ ที่ยังมีประเด็นปัญหาอยู่ ที่เกี่ยวกับการได้มาซึ่งสมาชิก วุฒิสภา ซึ่งนับว่ามีความสําคัญอย่างยิ่งนะครับ ต่อการปกครองในระบอบประชาธิปไตย จริงอยู่แม้ว่าจะมีบางท่านนะครับ ที่มีความเห็นว่าไม่สมควรจะมีวุฒิสภาอยู่เลย ไม่ว่าจะ ชาตินี้หรือชาติไหนก็ตาม แต่กระผมก็ยังเห็นว่าวุฒิสภาก็ยังมีความจําเปึ้นสําหรับประเทศ ที่ยังลุ่ม ๆ ดอน ๆ ในระบอบประชาธิปไตยของเรา กล่าวคือในการจัดทำร่างกฎหมาย ซึ่งยังขึ้นตรงต่อสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเราก็รู้กันอยู่แล้วนะครับว่าสภาผู้แทนราษฎรของเรา มีฐานที่มาจากทางด้านการเมืองล้วน ๆ แล้วเปึนการเมืองแบบที่ไม่ต่อเนื่อง การเมือง ที่อาศัยพรรคการเมืองที่ยากจะหาเจตนารมณ์ เพื่อความผาสุกของมหาชน ของประชาชน ส่วนใหญ่ มักจะคิดถึงประโยชน์ส่วนตนเสียมากกว่า ถ้าเราศึกษาดูการออกแบบ ในการร่างกฎหมายของสภาผู้แทนราษฎร บางครั้งได้ร่างกฎหมายออกมาโดยขาด เจตนารมณ์ที่แท้จริงของกฎหมาย อาศัยแต่พวกพ้อง คือพวกมากลากไปนั่นแหละ สิ่งที่ พบเห็นนี่นะครับ ทำให้ศาลต้องมาวินิจฉัยหรือมาตีความเพื่อแก้ไขปัญหาข้อขัดข้อง ผมยกตัวอย่างครับ อย่างการร่างกฎหมายเรื่องจำนอง โดยหลักของการจำนองนั้น ผู้รับจำนอง คือ เจ้าหนี้ต้องสามารถที่จะบังคับเอากับทรัพย์จำนองได้ ถ้าขาดเท่าไร ก็เรียกในส่วนที่ยังขาดได้ นี่เปึนหลักของความเปึ้นธรรมนะครับ แต่พอมาสมัยหนึ่งนี่ พวกมากลากไป ไปหาเสียงกับชาวบ้านว่า เมื่อบังคับเอาทรัพย์จำนองเท่าไรแล้ว ไม่สามารถจะเรียกในส่วนที่ขาดได้ แล้วอย่างนี้จะเกิดความเปึ้นธรรมได้อย่างไรครับ ผลสุดท้ายหลังจากที่ออกกฎหมายฉบับนั้นแล้วนะครับ คือแก้ประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์ ซึ่งถือว่าเปึนกฎหมายที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ ผลสุดท้ายเปึนอย่างไรครับ ปรากฏว่าไม่มีเจ้าหนี้ที่ไหนปล่อยเงินกู้จํานองเลย ไม่รับจํานอง เพราะอะไร ใครจะโง่ รับจำนองไว้โดยเรียกทรัพย์ได้เท่าที่ทรัพย์นั้น โดยที่ไม่สามารถจะบังคับในส่วนที่ขาดอยู่ได้ เต็มตามจำนวนหนี้ ในที่สุดเจ้าหนี้ก็คือธนาคารนี่ล่ะ ก็ต้องแก้ปัญหาด้วยวิธีการออกแนว ว่าทำสัญญายกเว้นกฎหมายอันนี้ ลูกหนี้ก็สู้ บอกว่า สัญญาเหล่านี้เปึนสัญญาที่เปึน โมฆะ เพราะขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน สุดท้ายเปึนอย่างไรครับ มาถึงศาล ศาลบอกว่า เปึนสัญญาที่ผิดแผกแตกต่างจากกฎหมาย แต่มิใช่เปึนกฎหมายที่เกี่ยวกับ ความสงบเรียบร้อยของประชาชนสามารถบังคับใช้ได้ ประเทศจึงเดินมาได้จนถึงป์านนี้ นะครับ ระบบจำนองจึงเดินมาได้ เราจะเห็นได้ว่าวิธีการแก้ไขของศาลยุติธรรมคือ การตีความเพื่อให้เกิดตรงตามเจตนารมณ์ของกฎหมายที่แท้จริง ให้เกิดความเปึนธรรม กับทุกกลุ่มนะครับ แต่ว่าเวลาออกกฎหมายนั้น ปุ็ปปัูปออกกฎหมายในสภานี่ ไม่ได้คิด อะไรมากมาย รับออเดอร์ (Order) รับคําสั่งมาว่าให้ออกอย่างนี้ ฉันก็จะออกอย่างนี้แหละ แล้วที่แล้วมามันก็เปึ้นอย่างนี้มาโดยตลอดนะครับ แต่แม้กระนั้นก็ดีนะครับ ถึงแม้มี วุฒิสภานี่ ท่านก็คงจะจําได้ แล้วก็คงจะมีผู้ที่อภิปรายไปแล้วว่า ออกกฎหมายมาแบบ รีบร้อน ขออนุญาตต้องเอ่ยนาม ท่านอาจารย์ศรีราชาใช่ไหมครับ ฟังว่าท่านพูดถึง กฎหมายมหาวิทยาลัย ออกมาแล้วก็รีบร้อน บกพร่อง ยุ่งเหยิ่ง ทำให้ต้องแก้ปัญหาเหมือน วัวพันหลักต่อไปในภายภาคหน้า เอาละครับ สรุปก็คือว่า มีความจําเปึนต้องมีวุฒิสภา เพื่อที่จะมาช่วยกลั่นกรองกฎหมายเปึนเหมือนสภาพี่เลี้ยง แต่สภาพี่เลี้ยงถ้ามา ฐานเดียวกันเสียแล้วนี่ มันฐานการเมืองเหมือนกันเสียแล้วนี่ มันจะสง่างามได้อย่างไรครับ มันก็เหมือนสภาผู้แทนราษฎรชั้นที่ ๒ ต่ำทรามกว่าสภาผู้แทนราษฎรเสียอีก เปึ้นลูกไล่ของ สภาผู้แทนราษฎรให้เขาชี้นิ้วได้ว่า ไอ้นี่กินเศษ กินเรอของข้ามา อย่างนี้มันจะสง่างาม อย่างไร แล้วผมอยากจะเรียนถามว่า เหตุที่เราต้องการให้มีการสรรหาประกอบด้วยนี่ นะครับ ก็เพื่อที่จะให้ได้มาซึ่งตัวแทนของผู้ประกอบอาชีพต่าง ๆ นี่นะครับ ชนกลุ่มน้อย ผู้ด้อยโอกาส ผู้แทนของคนที่เขาได้รับความคับแค้นในสังคม ให้เขามีโอกาสได้นั่งในสภา ด้วยนี่ ซึ่งถือได้ว่าเปึนการเติมในส่วนที่ยังขาดอยู่ให้มันเต็มนี่ มันพิกลพิการหรือว่ามันวิบัติ อย่างนั้นหรือ ถึงได้มีผู้มีความเห็นคัดค้านอยู่นี่นะครับว่า มันไม่ดีหรืออย่างไรนะครับ การที่เราทำสิ่งที่มันยังไม่สมบูรณ์ ทำให้สมบูรณ์นั้น ผมว่าเปึนความสง่างามของสภา ของเราด้วยซ้ำไปนะครับ คือ มีการผสมโดยการเลือกตั้ง เราก็อนุญาตแล้วนะครับ ถึงจะเปึนความชั่วร้ายก็เปึนความชั่วร้ายอันจำเปึ้นที่ผมเคยบอกไว้ แต่ว่าต้องเปึนความ จำเปึ้นที่สง่างามด้วยครับ ความชั่วร้ายในที่นี้ผมไม่ได้หมายถึงว่า ชั่วสุด ๆ นะครับ แต่หมายความถึงระบบของมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องระบบของการใช้เงิน ระบบของ การซื้อเสียง ซึ่งเราไม่ต้องการให้มี ซึ่งอาจารย์เจิมศักดิ์ ขออนุญาตเอ่ยนาม ที่ได้กรุณา ไปคิดนะครับ แล้วก็จะทำประเภทกลุ่มจังหวัดนี่ กระผมไม่ขัดข้อง แต่ว่าอย่างไรก็ตาม ขอเถอะครับ เรื่องการที่จะมีตัวแทนของผู้ที่ด้อยโอกาส ผู้ที่ขาดที่ยืน แม้กระทั่งที่ยืนก็ยัง ไม่มีครับในสังคมนี่นะครับ พวกชายขอบทั้งหลายนี่ ให้เขามีโอกาสได้มาเปึ้นตัวแทน เพื่อที่จะเรียกร้อง แล้วก็พิทักษ์ปกปัองผลประโยชน์ของเขานะครับ เพราะว่าเขาไม่มีที่ยืน ในสภาผู้แทนราษฎรอยู่แล้วนะครับ มันมีแต่ตัวแทนของพรรคการเมือง เพราะฉะนั้น กระผมจึงเห็นว่า