นายเสรี สุวรรณภานนท์ รองประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ คนที่หนึ่ง

พอดีขานชื่อไว้แล้วนะครับ ขอเชิญท่านสมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการเลือกตั้งครั้งแรก นะครับ ท่านพลตำรวจเอก มีชัย นุกูลกิจ ครับ

พลตํารวจเอก มีชัย นุกูลกิจ : กราบเรียนท่านประธานสภาร่าง รัฐธรรมนูญที่เคารพ กระผม พลตํารวจเอก มีชัย นุกูลกิจ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญครับ กระผมขอแปรญัตติในมาตรา ๖ นะครับ คือวุฒิสภาประกอบด้วยสมาชิกซึ่งราษฎร เลือกตั้งจำนวน ๑๔๐ คน ซึ่งเหตุผลจะพูดในตอนท้าย ท่านประธานครับ เนื่องจากกระผม เคยเปึนสมาชิกวุฒิสภาจากการเลือกตั้งครั้งแรก ผมก็คงจะพูดในประเด็นส่วนของ วุฒิสมาชิกเปึ้นส่วนใหญ่นะครับ แต่ก่อนที่ผมจะลงในรายละเอียดนั้นก็อยากจะ ขออนุญาตท่านประธานครับ นำพระบรมราโชวาทบางตอนครับ ซึ่งพระองค์ ได้พระราชทานไว้แก่ประธานสภาร่างรั่ฐธรรมนูญและสภาชิกสภาร่างรั่ฐธรรมนูญ เมื่อวันเสาร์ที่ ๑๘ มกราคม ๒๕๔๐ มาเพื่อประกอบการร่างรัฐธรรมนูญในครั้งนี้ เพราะผมถือว่าน่าจะเปึ้นประโยชน์ แก้ปัญหาต่าง ๆ ได้มากมายนะครับ บางตอนที่ผมขอ นำมาก็คือว่า พระองค์ท่านได้ตรัสไว้ว่า การร่างรัฐธรรมนูญนี้เปึนงานที่ไม่ใช่ง่าย แต่ไม่ใช่ ยาก สําคัญอยู่ที่แต่ละท่านจะต้องศึกษาว่าในโลกนี้มีรัฐธรรมนูญหลากหลาย ซึ่งบางฉบับ ก็สั้น บางฉบับก็ยาว เปึนเหมือนหนังสือเปึนป๊กใหญ่ แต่ปัญหาอยู่ที่ว่าท่านจะตัดสินใจ ในการร่างรัฐธรรมนูญยาวหรือสั้น แต่เข้าใจว่า ถ้ามีข้อความมากเกินไปจะลำบากในการ สร้างรัฐธรรมนูญที่เหมาะสม เพราะว่าเหมือนว่าตายตัว ความจริงรัฐธรรมนูญเปึ้น กฎหมายที่เปึนแม่บท หรือเปึนกฎหมายที่วางระเบียบกว้าง ๆ สำหรับจะปกครองประเทศ นอกจากนั้นควรจะมีการร่างกฎหมายที่เขาเรียกว่า กฎหมายลูก ง่ายกว่าที่เอากฎหมาย ทั้งแม่ทั้งลูกอยู่ในรัฐธรรมนูญฉบับเดียวกัน เพราะว่าการแก้ไขลำบาก ส่วนการแก้ไข รัฐธรรมนูญไม่ควรจะลําบากเกินไป เพราะว่าโลกก็เจริญวิวัฒนาการไปเรื่อยจะต้องให้ รัฐธรรมนูญนี้สามารถใช้ได้ในทุกโอกาส และจะต้องคล่องตัว และนอกจากนี้ที่สําคัญคือ ไม่มีปัญหากํากวม ฉะนั้นการร่างรัฐธรรมนูญนี้จะต้องมีความสําคัญ คือให้แจ่มชัด ที่กระผมยกมานำเรียนในครั้งนี้ ประเด็นสำคัญก็คือว่า กฎหมายรัฐธรรมนูญไม่ควรยาว นะครับ ถ้ารายละเอียดก็ลงในกฎหมายลูกนะครับ ประการที่ ๒ ควรจะใช้ระยะยาว ไม่ใช่ ร่างไปแล้วก็ ๕ ป้ ๑๐ ป้แก้อีก นี่ก็เปึนประเด็นที่สำคัญ ผมมองแล้วผมยังไม่ค่อยสบายใจ หลายประการครับ ทั้ง ๆ เห็นว่าทางกรรมาธิการยกร่างก็จัดการมาอย่างดีแล้วนะครับ ประการที่ ๓ คือความคล่องตัวและกะทัดรัดครับ เนื่องจากกระผมเองก็เคยเปึน สว. ครั้งแรกนะครับ กระผมก็อยากจะนำเสนอข้อมูลบางประการนะครับ เพื่อประกอบการ อภิปราย เพื่อให้ท่านประธานได้รับทราบว่า สมาชิกวุฒิสภาครั้งแรกนั้นมีหลากหลาย อาชีพนะครับ คือผมจะลงในรายละเอียดเล็กน้อยว่า มีเกษตรกร ๔ เปอร์เซ็นต์ ข้าราชการ บำนาญ ๔๕ เปอร์เซ็นต์ นักธุรกิจ ๑๘.๕ เปอร์เซ็นต์ ทนายความ ๑๑ นักการเมือง ๑๑.๕ นักบริหาร ๑.๕ นักสังคมสงเคราะห์ ๔.๕ พนักงานรัฐวิสาหกิจ .๕ แพทย์ ๒ นะครับ รวมทั้งสิ้น ๒๐๐ คนนะครับ ผมขอเรียนว่าในจำนวน ๒๐๐ คนนี่ เปึนข้าราชการบำนาญนี่ สูงสุดนะครับ คือ ๔๕ เปอร์เซ็นต์ ประกอบด้วยข้าราชการพลเรือน มีระดับปลัดกระทรวง ครับ อธิบดี ผู้ว่าราชการจังหวัด และรัฐมนตรีชั้นดีนะครับ ทหารก็มีระดับผู้บัญชาการ ทหารสูงสุด ผู้บัญชาการทหารบก แม่ทัพ ตำรวจก็อธิบดีกรมตำรวจและรองอธิบดี กรมตำรวจ เปึ้นต้น ส่วนนักวิชาการมีศาสตราจารย์มากมายครับ ไม่แพ้ในสภานี้นะครับ เอกชนก็ สว.บางคนก็ได้รับร่างวัลแมกไซไซมาแล้วนะครับ แล้วนักการเมือง ก็นายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีชั้นดีครับ ส่วนคุณวุฒิการศึกษานะครับ ปริญญาตรีก็ ๑๐๓ คน ครับ ระดับสูงกว่าปริญญาตรีหรือเทียบเท่า ๙ คน ระดับปริญญาโท ๗๗ คน และปริญญา เอก ๑๑ คนครับ ซึ่งกระผมนําเรียนครั้งนี้ก็อยากจะให้ได้ทราบว่า สว. รุ่นแรกก็มีคุณภาพ ครับ และก็มีหลากหลายอาชีพจริง ๆ ครับ ผมก็อยากจะยกตัวอย่างให้เห็นชัดว่าในสภา ร่างรัฐธรรมนูญแห่งนี้ครับ มีสมาชิกวุฒิสภาอยู่ ๒ ชุด ชุดแรกก็คือ ป้ ๒๕๔๖ ถึง ๒๕๔๙ ก็ประกอบด้วย นายเสรี สุวรรณภานนท์ ครับ ไม่ทราบว่าท่านประธานจะรู้จักหรือเปล่า ครับ ผมคิดว่ามีคุณภาพสูงสุด มิฉะนั้นก็ทำหน้าที่ประธานในที่ประชุมไม่ได้ครับ

ครับ สัญญาณจะหมดเวลาแล้วครับ แต่ให้ต่อได้ครับ

พลตํารวจเอก มีชัย นุกูลกิจ : ท่านที่ ๒ อาจารย์เจิมศักดิ์ครับ นี่ต้อง ยอมรับนะครับว่ามีฝ้ไม้ลายมือขนาดไหน ท่านที่ ๓ ก็คุณการุณ โด่งดังไปทั่วประเทศ และคนที่ ๔ คือกระผม ซึ่งก็ธรรมดานะ แต่ว่าก็ไม่ทําให้เสียหายอะไรครับ พอไปได้ ส่วนรุ่นที่ ๒ ครับ คุณกล้านรงค์นะครับ คุณจุตินันท์ คุณอนุศาสน์ คุณอภิชาตินะครับ ท่านประธานโปรดพิจารณาว่า ทั้ง ๒ รุ่นนี่มีคุณภาพอย่างไร โดยเฉพาะคุณอภิชาติ นะครับ พูดจนกระทั่งกรรมาธิการยกร่างก็บ๊ายบาย (Bye bye) แล้วนะครับ ว่าแก่พูดได้ดี แล้วก็มีเหตุมีผลนะครับ สำหรับสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดนครศรีธรรมราชนะครับ รุ่นแรก นะครับจะประกอบด้วยทหาร ตำรวจ นักวิชาการการเกษตร ข้าราชการบำนาญ กรมที่ดิน และนักการเมือง ส่วนรุ่นที่ ๒ ก็มีนักธุรกิจ ทนายความ ผู้ว่าราชการจังหวัด นักแสดงครับ แล้วก็มีนักการเมือง ข้อมูลที่ผมกราบเรียนนี้เปึนการเน้นย้ำว่า สว. ที่มาจากเลือกตั้ง ส่วนใหญ่มีวุฒิภาวะ มีคุณภาพ และหลากหลายอาชีพครับ ส่วนการทํางานของสมาชิก วุฒิสภารุ่นแรก กระผมขอเรียนว่าข้อเท็จจริง ๓ ป้น่ะ ทํางานได้ดีมากครับ ไม่ว่าในภารกิจ ทั้ง ๔ ประการ ทำงานได้ดีมาก เปึ้นที่ยอมรับทั่วไป แต่ ๓ ป้หลังนะครับ มีปัจจัยภายนอก เข้ามาแทรกซ้อน การทำงานถึงแย่นะครับ ผมก็คงจะไม่พูดในรายละเอียดว่าปัญหา ข้อแทรกซ้อนมีอะไรบ้าง เพราะว่ามีหลายท่านพูดไว้แล้ว เช่น คุณการุณและคุณเจิมศักดิ์ ครับ แต่ผมยกตัวอย่างว่า สว. ชุดแรก มันเหมือนนักมวย ผมขอเรียนท่านว่า นักมวย รุ่นแรกต่อย ๖ ยก ๖ ยก ผมหมายความต่อย ๖ ยก ๖ ป้นะครับ ๓ ป้แรกต่อยได้ดีมาก ประชาชนต์บมือแซ่ซ้องสรรเสริญ ต่อยได้ดี พอยกที่ ๔ ครับ เซียนข้างเวทีนะครับ ส่งซิก (Signal) บอกว่าล้มมวย มันถึงเกิดปัญหาครับ อย่างปัญหาต่าง ๆ ที่ออกมานะครับ ตรงนี้อันที่จริงก็ไม่ใช่ผลกระทบของตัวของ สว. เท่าไหร่นะครับ ปรากฏว่าเซียนมวย ที่มีเงินอย่างที่ทุกท่านทราบแล้ว แต่บางคนก็เผลอไผลนะครับ ก็ทำให้การต่อย คือแทบว่า จะไม่ชนะ แต่ผมคิดว่าก็พอไปได้นะครับ ซึ่งผมอยากชี้แจงว่าในข้อเท็จจริงนะครับ อีกประการหนึ่งคือ ผลของการวิจัยนะครับ ของอาจารย์สถาบันหลายสถาบันเกี่ยวกับ ผลงานของวุฒิสภาในชุดแรกนะครับ ซึ่งผมอยากสรุปสั้น ๆ ว่าจากการประเมินผลจาก อาจารย์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์นะครับ ก็ประเมินผล จากกลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จากประชาชนทั่วไปและจากการวิเคราะห์เอกสารนะครับ พอสรุป ได้ว่าบทบาทของ สว. ในการเลือกตั้งครั้งแรก ในบทบาทในการกลั่นกรองกฎหมายนั้น วุฒิสภาทํางานได้ดีอย่างมีประสิทธิภาพ ปานกลาง ค่อนข้างสูงนะครับ บทบาทในการ ควบคุมการตรวจสอบบริหารราชการแผ่นดิน ระดับปานกลาง และด้านแต่งตั้ง ถอดถอน ต่ำกว่าปานกลางนะครับ อันนี้เปึนรายละเอียดซึ่งอยู่ในเอกสารวิจัยอยู่ในมือผมนี่ครับ ซึ่งผมก็สามารถจะให้ประธานดูได้ครับ ทีนี้ผมกราบเรียนนิดหนึ่งว่า สาเหตุใน ๒ บทบาท หลังเหตุการณ์แต่งตั้งและการถอดถอนนั้น ที่ว่าค่อนข้างต่ำก็เนื่องจากว่า อุปสรรคในตัว ของวุฒิสมาชิกเอง แล้วก็จากภายนอก โดยเฉพาะปัญหาเรื่องโครงสร้างและกลไกตาม รัฐธรรมนูญ เช่น การแต่งตั้งองค์กรอิสระบางองค์กรนะครับ วุฒิสภาต้องแต่งตั้งจาก บุคคลที่เปึนกรรมการสรรหาส่งมาให้คัดเลือกหรือให้ความเห็นชอบเท่านั้น หรือในด้าน การถอดถอนก็ขึ้นอยู่กับคณะกรรมการ ปปช. เปึ้นส่วนใหญ่ แต่อย่างไรก็ตามครับ การทำงานในหน้าที่นี้ยังมีหลายเรื่องที่อยู่ในการพิจารณาของ ปปช. นะครับ เช่น ในประเด็นของการขึ้นเงินเดือนของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเปึนต้นนะครับ ส่วนนี้ก็เปึน ผลงานนะครับ ทีนี้เหตุผลของกระผมที่อยากจะกราบเรียนท่านประธานนะครับว่า ทําไม ที่สมาชิกวุฒิสภาต้องมาจากการเลือกตั้งโดยตรงนั้น กระผมคิดว่าในหลักของการ ปกครองระบอบประชาธิปไตย กฎหมายรัฐธรรมนูญได้บัญญัติว่า อำนาจอธิปไตยเปึ้น ของปวงชน ฉะนั้นสมาชิกรัฐสภาต้องเปึนผู้แทนมาจากประชาชนโดยการเลือกตั้งเท่านั้น ครับ ประการที่ ๒ อํานาจหน้าที่ของวุฒิสมาชิก ใช้อํานาจทางนิติบัญญัติ เพราะฉะนั้น ไม่สมควรที่สมาชิกวุฒิสภาจะมาจากวิธีอื่น ประการที่ ๓ ถ้าพูดในหลักของความอิสระทางการเมืองและความเปึนกลางทางการเมือง การเลือกตั้งครั้งป้ ๒๕๔๓ ประชาชนยังไม่เข้าใจว่าสมาชิกวุฒิสภามีหน้าที่อะไรอย่าง ชัดเจนนะครับ เพราะเปึนการเลือกตั้งครั้งแรก จนกระทั่งการเลือกตั้งเมื่อป้ ๒๕๔๙ ก็เกิด ปฏิรูปเสียก่อน ทําให้สมาชิกวุฒิสภาไม่มีโอกาสหาเสียง ซึ่งเรื่องนี้ผมอยากจะเรียนใน ที่ประชุมว่า หากมีการหาเสียงหรือมีการแสดงวิสัยทัศน์บ้าง ประชาชนอาจจะได้รับคนดี มีความรู้และความเหมาะสมไปทำหน้าที่กว่าก็ได้ครับ ผมอยากสรุปนะครับว่า สมาชิก วุฒิสภาต้องมาจากการเลือกตั้งจากประชาชนเท่านั้นนะครับ โดยใช้เขตจังหวัดเปึ้นเขต เลือกตั้ง สมาชิกวุฒิสภามีจํานวนกึ่งหนึ่งของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือใช้สัดส่วนของ ประชาชนนะครับ จำนวน ๕ แสนคนต่อสมาชิกวุฒิสภา ๑ คน หากจังหวัดใดประชาชน ต่ํากว่า ๕ แสนคน ก็ให้สมาชิกได้ ๑ คน ประการต่อไป อํานาจหน้าที่ของสมาชิกวุฒิสภา ก็คงใช้ตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๐ เหมือนเดิม ส่วนประเด็นสุดท้ายขอเรียนว่า การที่สมาชิกวุฒิสภามีทั้งมาจากทั้งการเลือกตั้งและสรรหานั้น ผมคิดว่าคงทํางานได้ยาก ครับ และคงสร้างข้อขัดแย้งได้มาก ซึ่งผมคิดว่าไม่เปึนผลดีต่อประเทศชาติ ประชาชนเปึน อย่างยิ่ง และผมเรียนประการสุดท้ายว่ากระผมไม่ลงสมัครครับ สว. ในครั้งต่อไป ขอบคุณครับ

ขอบพระคุณครับ เดี๋ยวนะครับ ท่านอาจารย์จรัญครับ พอดีสมาชิกเขาแจ้งรายชื่อไว้นี่ นะครับ มีคุณวีนัสนะครับ คุณเสรี นิมะยุ อาจารย์อภิชาตินะครับ แล้วก็อีกเยอะท่าน นะครับ เราจะตกลงยังไงกันดีครับ เราจะตกลงกันยังไง อาจารย์จะเสนอความเห็น หรือครับ