สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๒๘ · ๑๙ มิถุนายน ๒๕๕๐

เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง หารือเรื่องการแปรรูปสาธารณูปโภคของรัฐ โดยเฉพาะเจตนารมณ์ของมาตรา 11 ที่ห้ามไม่ให้เอกชนผูกขาดสาธารณูปโภคของรัฐ และเรียกร้องการกำกับดูแล โดยใช้การผลิตไฟฟ้าและรถไฟเป็นตัวอย่าง

รองศาสตราจารย์เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง

คุณสวิ่งพูดได้นิดเดียว ท่านประธานครับ เรื่องนี้ต้องทําความเข้าใจกันนิดหนึ่ง ผมว่า แล้วเราจะได้ไม่ใช้เวลานาน ผมขออนุญาตถามท่านกรรมาธิการว่า ใน (๑๑) นี่ ท่านมีเจตนาจะเขียนเพื่อการแปรรูป หรือเปล่า หรือท่านมีเจตนาเขียนล็อกไว้ว่า ไม่ให้กิจการสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน อันจำเปึนต่อการดำรงชีวิตของประชาชนอยู่ในการผูกขาดของเอกชน ดูเจตนารมณ์ของ (๑๑) ก่อน ผมฟังดู เพื่อนสมาชิกหลายคนมาพูดกับผมว่า เหมือนกับว่า เราไปเป่ดให้มี การแปรรูป แต่ผมอ่าน (๑๑) แล้ว ผมมีความเข้าใจอีกอย่างหนึ่ง ตัวผมเองมีความเข้าใจ ว่า ท่านดูกับผมนะครับ เพื่อนสมาชิกดูกับผมนะครับ ท่านเขียนว่า จัดให้มีสาธารณูปโภค ขั้นพื้นฐานอันจำเปึนต่อการดำรงชีวิตของประชาชน เพื่อประโยชน์ในการรักษาความ มั่นคงของรัฐในทางเศรษฐกิจ และต้องใช้ความระมัดระวังในการกระทำใด อันอาจทำให้ สาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานอันจำเปึนต่อการดำรงชีวิตของประชาชนอยู่ในความผูกขาดของ เอกชน อันอาจก่อความเสียหายแก่รัฐ ผมตีความว่า กรรมาธิการมีเจตนาต้องการจะกัน สาธารณูปโภคว่า หากจะแปรรูป หรือหากจะขาย จะให้เอกชนมาผูกขาดไม่ได้ ผมดู เจตนาว่า เจตนาของมาตรานี้ (๑๑) นั้น เปึ้นเช่นนั้น ไม่ได้บอกว่า ให้แปรรูป หรือไม่ให้ แปรรูป แต่ห้ามไม่ให้เอกชนเปึนผู้ผูกขาดในสาธารณูปโภคของรัฐอย่างเด็ดขาด ผมเข้าใจ ว่าอย่างนั้น ผมว่า ถ้าผมเข้าใจถูกนี่ เรื่องมันเบาไปเยอะเลยทีนี้ เรื่องที่คนเข้าใจว่า ท่านต้องการจะ แปรรูปนี่ ผมคิดว่า จะเบา แล้วก็เรื่องแปรรูปไม่เกี่ยวกับมาตรานี้ ไม่เกี่ยว เพราะฉะนั้น ขอถามให้ชัดว่า อย่างนี้ใช่หรือไม่ นั่นเปึ้นประการที่ ๑

ประการที่ ๒ หากท่านบอกว่า มิมีเจตนาเรื่องการแปรรูป ผมอยากจะเรียน นะครับ ท่านประธาน เราจะต้องพิจารณาแล้วล่ะครับ ว่า การแปรรูปนี่ ผมเห็นด้วยกับ คุณสุรชัยว่า เราไม่ใช่ตั้งหน้าตั้งตา คำว่า แปรรูป นั้นไม่ดี แล้วก็ไม่ใช่ตั้งหน้าตั้งตา บอกว่า ต้องแปรรูป ผมคิดว่า ต้องดู ท่านประธานครับ กิจการสาธารณูปโภคบางประเภทแปรรูป ไม่ได้ ผมยืนยัน ยกตัวอย่าง รถไฟฟัา ของคุณศิวะ แสงมณี ที่เปึนประธานบอร์ดอยู่นี่ ตัวร่างรถไฟนี่แปรรูปไม่ได้ แต่รถโบกี้ (Bogy) ที่มาวิ่งบนราง หรือบริการนี่ ให้เอกชนเข้ามา แข่งกันวิ่งได้ แต่ตัวร่างนี่เราให้ไม่ได้ เราจะต้องให้เปึ้นรัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐ เปึนคนดูแล ไม่อย่างนั้นเอกชนก็มาสร้างรางกันไปเรื่อย ๆ แล้วในที่สุดก็ทำไม่ได้ ไฟฟัา ถ้าไอ้ตัวสายส่ง และเขื่อนนี่แปรรูปไม่ได้ แต่เอกชนควรจะมาแข่งกันผลิตไฟ เพื่อให้ ผู้บริโภคได้มีโอกาสใช้ไฟในราคาที่ถูกขึ้น ไฟเมื่อเขาขาย ก็ใส่เข้ามาในสายส่ง แล้วก็ ออกไป ตกลงไฟก็คือไฟ ใครผลิตไฟมันก็เหมือนกัน เข้าสายส่งไปร่วมกันได้ ท่อประปา ตัวท่อนี่ให้เอกชนถือไม่ได้ ผูกขาด ผมเข้าใจว่าอย่างนั้นนะครับ ที่ท่านเขียนนี่ท่านกันไว้ ตรงนี้ ใช่หรือเปล่า เช่นเดียวกันกับบนถนนทั้งหลาย ที่เรามีถนนหลวงทั้งหลาย เราให้ถนน หลวงเปึนผูกขาดของเอกชนไม่ได้ แต่เราให้คนมาจัดรถวิ่ง บขส. มาวิ่งแข่งกันบนถนนได้ ผมคิดว่า อย่างนี้ชัด แล้วก็ถ้าจะให้เข้ามาแข่งขัน เราก็ควรที่จะต้องมี ยกตัวอย่างอีก อันหนึ่ง คนจะได้เข้าใจชัดขึ้น อย่างท่อแก๊ส ปตท. นี่เราแปรรูปได้ แต่ท่อแก๊ส ปตท. นี่ไม่ควรให้เอกชนมาถือ ควรจะเปึนของรัฐ หรือเปึนหน่วยงานของรัฐเปึนคนดูแล แล้วตัว แก๊สนี่จะเอกชนจะเข้ามาใส่ท่ออย่างไร เชิญตามสบาย แล้วทั้งหมดนี้จะต้องมีเรกูเลเตอร์ (Regulator) คือ มีหน่วยงานกำกับ ตรวจสอบทั้งหมด เพราะว่าอะไรครับ ท่านประธาน ครับ ทุกที่ที่ผ่านมา กฟผ. ผลิตไฟฟัาเอง กฟผ. จำหน่ายเอง แล้วพอปักสายไปไหน เวนคืน ที่ใคร คนร้องเรียนก็ได้ แต่ไปร้องเรียน กฟผ. ซึ่งเปึนคนได้เสียเอง เปึนคนรับเรื่องร้องเรียน เปึนคนเจรจา อย่างนี้คนอื่นตายหมด ก็จะต้องมีหน่วยงานขึ้นมาเปึนเรกูเลเตอร์ คือ เปึ้นคนกำกับ ตรวจสอบ และดูแล ซึ่งใน สนช. กำลังมีกฎหมายฉบับอย่างนี้อยู่ ท่านประธานครับ ถ้าเปึนอย่างนี้นี่ ผมคิดว่า เจตนารมณ์ของมาตรานี้เปึนอย่างนี้ใช่ไหม คือ บอกตัวสาธารณูปโภคหลัก เช่น ร่างรถไฟก็ดี เช่น เสาส่งไฟฟัาก็ดี อย่างนี้นะครับ ที่เรา เคยไปฟัองศาลปกครองแล้ว ศาลปกครองยกไปแล้วว่า แปรรูปไม่ได้นั่นน่ะ ไอ้อย่างนี้นี่ให้ ตกเปึนของเอกชนผูกขาดไม่ได้เด็ดขาด มาตรานี้เขียนอย่างนั้นใช่ไหมครับ เพราะฉะนั้น ถ้าเคลียร์ประเด็นนี้ได้นี่นะครับ อย่างอื่นเบาบางไปได้เยอะเลย ท่านประธานครับ ผมขอ ถามประเด็นนี้ก่อนครับ