นายสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย

ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ ผม สุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ในฐานะผู้ขอแปรญัตติ ในมาตรา ๘๐ (๓) กราบเรียนท่านประธาน ท่านกรรมาธิการยกร่างอย่างนี้ครับว่า ในมาตรา ๘๐ (๓) ข้อความเดิมบัญญัติไว้ว่า ส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมในกระบวนการ ยุติธรรม และสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยง่าย สะดวก และรวดเร็ว จาก บทบัญญัติใน (๓) นั้น กระผมขอกราบเรียนต่อท่านประธานอย่างนี้ครับว่า การที่รัฐจะเข้า ไปส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในกระบวนการยุติธรรมนั้น เปึ้นสิ่งที่เราพูดกันมาตลอด แล้วก็มักจะพูดควบคู่มาตลอดกับเรื่องของการให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ซึ่งในรัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ ก็พูดอย่างนี้ครับท่านประธาน โดยเฉพาะในรัฐธรรมนูญ ฉบับป้ ๒๕๔๐ เราก็จะพูดถึงเรื่องของการให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายไว้ใน รัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๔๑ มาตรา ๒๔๒ ทีนี้ผมกราบเรียนท่านประธานอย่างนี้ครับว่า งานให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายนั้น บางท่านอาจจะมองแต่เพียงว่า ก็คือ งานของการจัดหาทนายความให้กับประชาชนที่เขามีคดีความ แท้ที่จริงแล้ว ไม่ใช่ครับ ท่านประธาน งานให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายนั้น จะประกอบไปด้วยงาน ของการให้ความรู้ทางกฎหมายกับประชาชน เพื่อเปึนการให้วัคซีน (Vaccine) กับ ประชาชนไว้ก่อน ในการที่จะไม่ให้เขาถูกเอารัดเอาเปรียบในเรื่องของตัวบทกฎหมาย งานให้คำปรึกษากฎหมายกับประชาชน ซึ่งเปึนการให้คำปรึกษากฎหมายกับประชาชน ที่เขาเริ่มจะมีปัญหาทางด้านข้อกฎหมาย และสุดท้ายก็รวมไปถึงงานของการจัด ทนายความในการว่าความให้กับประชาชน ทั้งด้านคดีแพ่งและคดีอาญา ในกรณีที่เขา มีคดีความเกิดขึ้น เมื่อเปึ้นเช่นนี้ ท่านประธานจะมองเห็นภาพของการให้ความช่วยเหลือ ประชาชนทางกฎหมายว่า เปึนงานที่จะต้องใช้บุคลากรจำนวนมาก เพราะงาน ให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย นั่นก็คือ การที่เราจะเข้าไปดูแลพี่น้องประชาชน ของเราทั้งประเทศในด้านกฎหมาย ปัญหาจึงมีว่า แล้วเราจะได้บุคลากรเหล่านี้มาจาก ที่ไหน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บ่อยครั้งที่ประชาชนจะต้องมีปัญหาฟัองร้องกับภาครัฐ นั่นหมายความว่า การจัดงานให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย โดยเฉพาะงาน ด้านคดีความนั้น เราไม่สามารถอาศัยบุคลากรจากภาครัฐได้ เนื่องจากจะมีปัญหาในเรื่อง ของการขัดกันของลักษณะของงาน การขัดกันของรูปแบบของประโยชน์ได้เสียในด้าน คดีความ เช่น คดีปกครองหลาย ๆ เรื่องที่ประชาชนจะต้องฟัองหน่วยงานของรัฐ ในกรณี เช่นนี้ก็ไม่อาจที่จะใช้บุคลากรของภาครัฐมาทำหน้าที่ในการให้ความช่วยเหลือประชาชน ทางกฎหมายได้ ด้วยสภาพข้อเท็จจริงของการที่จะให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการ ยุติธรรมได้ ด้วยสภาพข้อเท็จจริงที่จะทำให้ประชาชนสามารถเข้ามามีส่วนร่วม ในกระบวนการยุติธรรมได้ และด้วยสภาพข้อเท็จจริงของงานให้ความช่วยเหลือประชาชน ทางกฎหมาย เปึนไปอย่างที่ผมกราบเรียนให้ท่านประธานได้รับทราบ กระผมจึงได้ ขออนุญาตแปรญัตติข้อความใน (๓) เพิ่มเติมครับ ท่านประธานครับ ว่า รัฐควรสนับสนุน ให้มีองค์กรวิชาชีพที่มีกฎหมายรองรับเข้ามามีบทบาทในการให้ความช่วยเหลือประชาชน ทางกฎหมาย นี่คือ ประเด็นตามเหตุผลที่ผมได้อภิปรายไป นอกจากนี้ผมได้ขอแปรญัตติ เพิ่มเติมว่า ให้มีกองทุนเฉพาะที่รัฐสมทบให้ เพื่อการดำเนินการอย่างเพียงพอ เหตุผลตรง นี้ก็เนื่องจากว่า ในการให้ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายนั้น ท่านประธานครับ มันมีคดีแพ่งและคดีอาญา ในส่วนคดีอาญานั้น ก็ไม่มีค่าใช้จ่ายอะไรสำหรับพี่น้อง ประชาชนที่ตกเปึ้นผู้ต้องหา หรือเปึนจำเลยในคดีอาญา เว้นแต่ค่าใช้จ่ายในการที่เขา จะต้องไปหาหลักทรัพย์มาประกันตัว ในกรณีที่จำเปึ้นที่จะต้องใช้หลักทรัพย์ แต่ถ้าไปดู ในทางคดีแพ่ง ท่านประธาน จะต้องมีค่าใช้จ่ายเกิดขึ้น ตั้งแต่ค่าธรรมเนียมศาล ค่าใช้จ่าย ด้านค่าฤชาธรรมเนียมต่าง ๆ ตามที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งได้กำหนดไว้ เมื่อเปึนเช่นนี้แล้ว การที่จะให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมในทางแพ่ง จึงจำเปึน ที่จะต้องมีค่าใช้จ่าย หลาย ๆ ประเทศเขาก็จะมีการจัดตั้งกองทุนขึ้นมาครับ ท่านประธาน เพื่อให้พี่น้องประชาชนได้มีโอกาสหยิบยืมกองทุนตรงนี้ เพื่อไปต่อสู้ในกระบวนการ ยุติธรรม แล้วก็มาใช้คืนกองทุนในภายหลัง หรือจะเปึนกรณีให้เปล่า ก็สุดแล้วแต่ เปึ้นกรณี ๆ ไปที่รัฐจะต้องไปพิจารณา กระผมจึงได้ขออนุญาตแปรญัตติเพิ่มเติมว่า การที่รัฐจะส่งเสริมในเรื่องของกระบวนการยุติธรรมโดยให้ประชาชนเขาเข้าถึง กระบวนการยุติธรรมได้จริง ๆ ก็จะต้องมีการจัดตั้งกองทุนตรงนี้ขึ้นมานะครับ เพราะบ่อยครั้งพี่น้องประชาชนต้องยอมให้สิทธิที่เขาถูกละเมิดต้องสูญเสียไป---- -๑๐๐/๑ ต้องยอมที่จะทําให้ความเสียหายที่เขาได้รับจากการถูกกระทําละเมิดนั้น ปราศจาก การเยียวยา เนื่องจากเขาเข้าไม่ถึง เพราะติดขัดเรื่องค่าใช้จ่ายครับ ท่านประธานครับ เมื่อรวมกันแล้ว จึงเปึ้นเหตุผลที่มาที่ผมได้ขออนุญาตแปรญัตติเพิ่มเติม เพื่อให้รัฐได้มีการ สนับสนุนให้มีองค์กรวิชาชีพทางกฎหมายที่มีกฎหมายรองรับอยู่ เข้ามาทำหน้าที่ในการให้ ความช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ก็จะทำให้งานให้ความช่วยเหลือประชาชนทาง กฎหมายนั้น สามารถปฏิบัติงานได้จริง นั่นหมายความว่า เรากำลังทำให้ประชาชนเข้าถึง กระบวนการยุติธรรมได้แท้จริงครับ ขอบคุณครับ