สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๒๗ · ๑๘ มิถุนายน ๒๕๕๐

วีนัส ม่านมุงศิลปี แปรญัตติว่าด้วยเรื่องหมวดการศึกษาแห่งชาติ โดยจัดหมวดการศึกษาใหม่ โดยพิจารณาจาก 5 ประเด็น คือ โรงเรียน ครู นักเรียน ผู้ปกครอง ท้องถิ่น และศาสนา เพื่อให้การศึกษาเป็นระบบที่สมบูรณ์แบบ และยังหารือเรื่องการจัดการศึกษา โดยเน้นให้สถานศึกษาและเขตพื้นที่มีส่วนร่วมกำหนดแผนการศึกษา ปรับปรุงหลักสูตร และกำหนดแผนหรือนโยบายในการจัดการศึกษาให้ครูและอาจารย์ทุกช่วงชั้นมีส่วนร่วม

นายวีนัส ม่านมุงศิลปี

ขอบคุณท่านประธานครับ ท่านประธานที่เคารพ ครับ ท่านกรรมาธิการยกร่าง ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ กระผม วีนัส ม่านมุ่งศิลปี ครับ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญนะครับ ผู้ขอแปรญัตติ ว่าด้วยเรื่องหมวดการศึกษาแห่งชาติ นะครับ ท่านประธานครับ ผมได้ร่วมเอามาตราที่ ๔๘ มาตรา ๔๙ มาตรา ๗๙ (๑) (๒) (๓) มาจัดหมวดหมู่ใหม่ เรียงใหม่ เรียกว่า หมวดการศึกษาแห่งชาตินะครับ ซึ่งท่านกรรมาธิการยกร่างได้กรุณาใส่ชื่อหมวด เปึ้น หมวดที่ ๓/๑ มาตรา ๖๘/๑ ถึง /๔ ท่านประธานที่เคารพครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ ถามว่า ทำไมผมถึงอยากจะ แปรญัตติเรื่องของการจัดการศึกษาเปึนหมวดการศึกษาแห่งชาติครับ คำถามว่า ทำไม ถึงอยากทำนะครับ และคำถามที่ ๒ ก็คือ เราจะได้อะไรจากการจัดการศึกษาแห่งชาติ นะครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ การอภิปรายต่อไปนี้ ไม่ใช่เปึนการยกเมฆลอย ๆ นะครับ แต่เปึนการศึกษา เปึนการค้นคว้าจากการวิจัยหลายสาขาอาชีพที่มีผลกระทบต่อ ระบบการศึกษาของไทยทั้งระบบนะครับ หลังจากที่มีกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูป การศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๒ นะครับ ดังต่อไปนี้ครับ ท่านประธานครับ ถ้าพูดถึงเรื่องการศึกษา เราจะนึกถึงอะไรครับ เรานึกถึงโรงเรียน ซึ่งหมายถึงความเพียบพร้อมในด้านสื่อการเรียน การสอน ด้านสถานที่ ความเพียบพร้อมทั้งบุคลากรการศึกษาด้วยนะครับ ข้อที่ ๒ เรานึกถึงครู เราพูดถึงครูผู้สอน ผู้ที่ซึ่งต้องได้รับการพัฒนาอย่างสม่ำเสมอ ศึกษา อบรม เรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้เรียน ก็คือ นักเรียนได้รับความรู้ที่มีความรู้ มีประสิทธิภาพ สำหรับผู้สอนนะครับ ที่ ๓ เรานึกถึงนักเรียน เราหมายถึงการเตรียมความพร้อมของ นักเรียน ตั้งแต่ชั้นปฐมวัยนะครับ การเตรียมความพร้อมทางด้านการศึกษาตั้งแต่ระดับ ของครอบครัว ความอบอุ่น ความเปึนอัจฉริยะต่าง ๆ ในด้านการเรียนของเด็ก ๆ ที่มีตั้งแต่ วัยเยาว์นะครับ อันดับที่ ๔ เรานึกถึงผู้ปกครอง ผู้ซึ่งต้องอุปการะเลี้ยงดู อบรมบ่มนิสัย พร้อมทั้งให้ความรัก ความเอ็นดู ผูกพันในครอบครัวอย่างอบอุ่นนะครับ นี่คือ เรื่องของ ครอบครัวนะครับ ที่ ๕ เรานึกถึงท้องถิ่น ผู้ที่มีส่วนร่วมสนับสนุนงบประมาณ เพื่อส่งเสริม ด้านการศึกษาและประสานการมีส่วนร่วมชุมชนท้องถิ่นทุกระดับ นี่คือ บทบาทของ ท้องถิ่นนะครับ สุดท้ายครับ เรานึกถึงวัด เรานึกถึงศาสนานะครับ หมายถึงการปลูกฝั่งคุณธรรม จริยธรรม สอดแทรกเข้าไปในหลักสูตรการศึกษา ท่านประธานที่เคารพครับ ปัจจุบันเรามีความคาดหวังว่า ครูหรือผู้สอนสูง ในขณะเดียวกัน เราก็อยากให้ครูผู้สอนใช่ว่าจะทำหน้าที่สอนอย่างเดียว เราอยากจะ ปรับปรุงครูผู้สอนมาเปึนผู้ที่อำนวยความสะดวก ทั้งด้านการจัดการเรียนการสอนให้ สอดคล้องกับความสนใจ ความสามารถของผู้เรียน รวมทั้งต้องจัดทำร้ายการประเมิน ตนเองของสถานศึกษานะครับ ประเด็นการศึกษา ปัญหาของระบบการศึกษาของไทย ผมแยกเปึน ๔ ประเด็น ดังนี้นะครับ เรามีปัญหาเรื่องของการจัดการการศึกษานะครับ ตั้งแต่ป้ พ.ศ. ๒๕๔๖ นะครับ เราได้รวมเอาหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เกี่ยวกับการศึกษาเข้า ด้วยกัน ๓ หน่วยงาน คือ กระทรวงศึกษาธิการ ทบวงมหาวิทยาลัย และสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ โดยกำหนดให้ปูนอำนาจการจัดการศึกษาสู่เขตพื้นที่ การศึกษาและสถานศึกษา ส่งผลให้มีปัญหาในการปฏิรูปโครงสร้างในการบริหาร ไม่ว่า จะเปึ้นทั้งในระดับของกระทรวง หรือเขตพื้นที่การศึกษา นี่คือปัญหาเรื่องการศึกษา ชั้นที่ ๑ นะครับ อันที่ ๒ ปัญหาด้านการจัดการหลักสูตรการเรียนการสอนครับ ท่าน ประธานครับ จากความสำคัญของการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเปึนจุดศูนย์กลาง ตาม พรบ. การศึกษาแห่งชาติ ๒๕๔๒ แก้ไขเพิ่มเติม ๒๕๔๕ ได้บัญญัติไว้ในมาตราที่ ๒๒ แล้ว แม้ว่าทางกระทรวงศึกษาธิการจะมีการพัฒนาหลักสูตร เพื่อสนับสนุนให้ผู้เรียนเปึน จุดศูนย์กลาง แต่โดยภาพรวมเรายังพบว่า ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าจะเปึ้นเรื่องของ การนำหลักสูตรไปใช้นะครับ รวมทั้งรูปแบบการเรียนการสอน เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ ของผู้เรียน เห็นไหมครับ ปัญหาที่ ๒ นะครับ ต่อไป ปัญหาที่ ๓ ด้านคุณภาพ และการ ประกันคุณภาพการศึกษาครับ ท่านประธานครับ แม้ว่าทางสำนักงานรับรองมาตรฐาน และประเมินคุณภาพการศึกษา วงเล็บ สมศ. นะครับ มีการประเมินคุณภาพภายนอก สถานศึกษาทุกระดับได้ใกล้เคียงกันนะครับ กับเปัาหมายที่วางไว้ แต่มิได้นำผลของการ รายงานจากการตรวจเยี่ยมมาเชื่อมโยงกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษา เพื่อก่อให้เกิด ผลสัมฤทธิ์ในภาคเรียนต่อผู้เรียนนะครับ จากการประเมินพบว่า สิ่งที่เราประเมินพบนั้น เปึ้นเด็กส่วนน้อยที่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่เด็กส่วนใหญ่ยังอยู่ในเกณฑ์ที่ต่ำกว่า มาตรฐานนะครับ ปัญหาที่ ๔ คือ ทิศทางของการวิจัย เพื่อการพัฒนาการศึกษาของไทย นะครับ จากการปฎิรูปการศึกษา จากหน่วยงานที่มีหน้าที่เสนอนโยบายการวิจัยทาง การศึกษาของชาติคือ สํานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ซึ่งสํานักวิจัยและพัฒนา การศึกษา มีวิสัยทัศน์ ภารกิจ และรูปแบบการทำงานที่กำหนดมาตรฐานการวิจัย และ การประเมินผลการวิจัย ซึ่งต้องร่วมมือกับหน่วยงานทั้งภายนอกและภายในของ กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อก่อให้เกิดแนวทางในการพัฒนาความจำเปึน ศึกษาสภาพ ปัจจุบัน รวมทั้งปัญหาที่เกิดขึ้นกับการวิจัยการศึกษานั้นนะครับ วิธีแก้นะครับ มีอยู่ ๔ อย่างนะครับ เรื่องเงิน เรื่องคน เรื่องการจัดการ แล้วก็เรื่องเครื่องมือ ผมสรุปดังนี้ครับ ท่านประธานครับ ประเด็นที่ ๑ เรื่องงบประมาณที่ผมได้นำเรียนว่า เราจะต้องใช้ งบประมาณในการจัดการศึกษานะครับ ป้ละสองแสนสามหมื่นกว่าล้านบาท จะว่ามาก ก็มากนะครับ จะว่าน้อยก็น้อย ผมถึงตัดคําว่า เหมาะสม ออก เพราะมันหาข้อสรุป ยากครับ ประเด็นที่ ๑ คือ งบประมาณนะครับ การจัดสรรงบประมาณในการดําเนินการ พัฒนาการศึกษามีน้อยนะครับ จึงไม่สามารถดำเนินการศึกษาได้ดี ข้อ ๒ คือ การจัดสรร งบประมาณ มีความเหลื่อมล้ำระหว่างสถานศึกษาในชนบทกับสถานศึกษาในเมือง สถานศึกษาในภูมิภาคกับสถานศึกษาในส่วนกลาง เห็นชัดนะครับ ต่อมาครับ การจัดสรร งบประมาณให้กับสถานศึกษาจะจัดสรรตามรายตัว คือ รายหัวนะครับ ไม่สอดคล้องกับ สภาพความขาดแคลนของแต่ละสถานศึกษา อันนี้เปึนปัญหาระหว่างรายหัวของมัธยม กับประถมนะครับ ดังที่ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่านศาสตราจารย์ศรีราชา (รองศาสตราจารย์ ศรีราชา) ได้นำเรียนในที่ประชุมครั้งก่อนแล้วว่า มันมีปัญหาเรื่องของการจัด รายหัว ซึ่งไม่เปึนธรรมระหว่างครูประถมกับครูมัธยม ก็คือ ๒ โรงเรียน ๒ กลุ่มนะครับ ประเด็นต่อมาครับ ปัญหา แล้วก็แนวทางที่จะต้องแก้ไขนะครับ เรื่องของบุคลากรนะครับ ครูบาอาจารย์ส่วนใหญ่ ในประเทศไม่มีความรู้เรื่องของคอมพิวเตอร์นะครับ เรายังขาดแคลนครูสาขาวิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร์อย่างมาก ถามว่า ทำอย่างไรให้ได้มา ยังไม่ตอบนะครับ บุคลากรทางการศึกษาในเมืองมีอย่างเพียงพอ แต่ในขณะเดียวกัน บุคลากรการศึกษาของชนบทขาดแคลนนะครับ สถานศึกษา ในเมืองไทยมีโอกาสได้รับการศึกษาอย่างต่อเนื่อง หมายถึงว่าในเขตเมืองนะครับ แต่ในเขตชนบทเรายังมีปัญหาเรื่องของเด็กนักเรียนขาดโอกาสในการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ครับ ความเปึ้นเอกภาพทางการศึกษานะครับ โครงสร้างของกระทรวงศึกษาธิการใหญ่ เกินไปที่ผมบอกแล้วครับ มันขับเคลื่อนยาก มันไม่มีความรวดเร็ว สะดวก ประสิทธิภาพ ประสิทธิผลไม่เกิด เนื่องจากใหญ่ แล้วก็เทอะทะ ดังนั้น เห็นสมควรที่จะต้องปรับปรุง โครงสร้างของกระทรวงศึกษาธิการใหม่ อย่างเก่าดีอยู่แล้ว แต่ว่าขอให้ปรับปรุงให้แม่นย้ำ มากขึ้นนะครับ

ประเด็นต่อมา คือ การบริหารการจัดการด้านการจัดการเรียนการสอน โดยเฉพาะการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเปึ้นสำคัญนะครับ ทำให้ไม่เกิดผล โดยมุ่งเน้นการเรียนตามภูมิปัญญาท้องถิ่นเปึนหลัก อย่างนี้จะดีกว่านะครับ ด้านการบริหารครับ ฝ์ายบริหารระดับบนหวังผลจากการเรียนมากเกินไป แต่ว่าอยู่บนที่สูง ผมยอมรับในเชิงวิชาการว่า คนที่อยู่เรื่องของวิชาการมองภาพของการศึกษาเปึ้นท็อป วิว (Top view) ลงมา แต่ว่าไม่เห็นปัญหาทางระดับล่างว่า เขามีปัญหาอย่างไรบ้างนะครับ เพื่อให้เกิดการแก้ไขครับ ท่านประธานครับ จริง ๆ ผมมีเยอะนะครับ แต่ว่าขออนุญาต ท่านประธานรวบรัดตัดตอน เพื่อว่าให้ประหยัดเวลาในที่ประชุมนะครับ วิธีการแก้ไขครับ กําหนดวิธีแก้ไว้อยู่ไม่กี่ทาง แต่ว่าง่ายหน่อยนะครับ เรื่องงบประมาณ รัฐจะต้องจัดสรร งบประมาณ เพื่อให้เพียงพอ และให้หน่วยงานที่ปฏิบัติโดยตรง คือ โรงเรียนได้บริหาร จัดการงบประมาณของตนเอง โดยยึดหลักรายหัวของนักเรียนเปึนหลัก แล้วก็เปึนธรรม ด้วยนะครับ หลักสูตรครับ ทำแผนพัฒนา ปรับปรุงหลักสูตรทุกป้ หรือทุก ๓ ป้ แล้วให้สถานศึกษาหรือเขตพื้นที่เปึนผู้กำหนดร่วมกับสถานศึกษานั้นนะครับ บุคลากร นะครับ ควรมีการจัดประชุมชี้แจงเชิงปฏิบัติการแก่ครูมากขึ้น เพื่อพัฒนาบุคลากร ทางการศึกษาให้มีความรู้เพิ่มขึ้น การบริหารการศึกษานะครับ ปรับระบบการจัดการศึกษา ให้เอื้อต่อการร้องรับผู้เรียน และมีระบบการสอนสอดรับที่ต่อเนื่องนะครับ กำหนดแผน หรือนโยบายในการจัดการศึกษาโดยครู อาจารย์ทุกช่วงชั้น มีส่วนร่วมกำหนดแผนการ ศึกษาให้เปึนไปตามสภาพความเปึนจริงที่เกิดขึ้นในสถานศึกษานะครับ มีสถาบันหลาย แห่งนะครับที่ได้อภิปราย ได้กำหนดหัวข้อเสวนาเรื่องวิกฤตการณ์ของการศึกษาไทย หัวข้อก็คือ ทำไมการศึกษาของไทยถึงไปไม่ถึงดวงดาว เราตามหลังเวียดนาม ถ้าถามว่า ถ้าประเทศที่พัฒนาด้อยกว่าเราเขาล้ำหน้าเรื่องการศึกษามากกว่าเรา ถามว่า เราจะเอาหน้าไปไว้ที่ไหนเรื่องการศึกษาของไทย มันมีปัญหาครับท่านประธาน ผมถึงบอก ว่า เราน่าจะคิดใหม่เรื่องของการศึกษา เอาจัดไว้เปึนหมวดหมู่เฉพาะ เพื่อให้ง่ายขึ้น สำหรับการดูแล การวัดผล ถ้าไม่อย่างนั้น มันก็จะเปึนอย่างนี้ มันก็แก้ไม่ได้นะครับ เรายอมรับว่าสองแสนสามหมื่นกว่าล้านต่อป้ ถ้าท่านบอกว่ามาก ก็ โอ.เค. นะครับ แต่ท่านบอกว่าน้อย ก็ใช่ ผมอาจจะบอกว่า เราใช้เงินสองแสนสามหมื่นล้านต่อป้ มันมากไปด้วยซ้ำ ผมจะขอตัดแค่ ๒ แสนล้าน แล้วทำให้การศึกษาดีกว่าเก่า อย่างนี้ ฟังได้ไหมครับ แปลว่าอะไรครับ แปลว่า เราต้องมาปรับปรุงโครงสร้างของการศึกษาใหม่ ทั้งระบบเสียก่อน ถ้าเราเห็นร่วมกันว่า การศึกษามีความสำคัญ การศึกษา คือ การพัฒนาคน พัฒนาคน คือการพัฒนาประเทศ อย่างนี้กลับมาทบทวนกันใหม่ว่า เราควร จะจัดหมวดการศึกษาเปึนการเฉพาะหรือไม่นะครับ เราต้องคิดใหม่ครับ ท่านประธานครับ ผมถึงถามว่า ซุปเปอร์แมน (Superman) เอากางเก่งในออกข้างนอกยังทำได้ เราก็เช่นกัน เราต้องคิดใหม่อีกที่ว่า เราจะทำการศึกษาของชาติได้อย่างไรนะครับ