กราบเรียนทำนประธานที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้๎แทนราษฎร พรรคก๎้าวไกล สัดสํวนชาติพันธุ์๑ ทำนประธานครับ ผมจะสื่อสารกับทำนประธานให้๎เห็นวำผลกระทบที่จะตามมาให้๎้เข๎าใจ ในพื้นที่ปฏิบัติการของพี่น๎องประชาชนจริง ๆ นะครับ สิ่งแรกผมเห็นด๎้วยกับสภาที่จะตั้งกรรมาธิการวิสามัญที่จะศึกษาในเรื่องนี้ เพราะวำ ความไมํเข๎าใจ ความสับสนในเรื่องนี้ อันนี้เป็นเรื่องสำคัญ เราจำเป็นจะต๎้องมีความรู้๎ ความเข๎าใจอย้ำงลุํมลึกแล๎วก็ชัดแจ้๎งกํอนที่จะทำอะไร แคํชื่อมันก็งงแล๎วนะครับ อะไรคือ ความตกลง อะไรคือบันทึกสัญญารํวมกัน ต่ำง ๆ เหล่ำนี้ ผมยกตัวอย้ำงสิ่งที่ผมคิดวำทำไม ผมต๎้องออกมาพูดในฐานะคนที่อยู่ํในป่าแล๎วก็มีสํวนรํวมที่รักษาทรัพยากรนะครับทำนประธาน
อย้ำงที่ทำนประธานทราบวำประเทศไทยอยู่ํในภูมิภาคที่ความหลากหลาย ทางชีวภาพเยอะที่สุดในระดับต๎น ๆ ของโลก ไมํวำจะเป็นเรื่องอาหาร ไมํวำจะเป็นเรื่อง พืชผักต๎นไม่๎ ไมํวำจะเป็นเรื่องสมุนไพร เพราะฉะนั้นอันนี้คือทรัพยากรต๎้นทุนของเราที่มีอยูํ สิ่งเหลำนี้ต่ำงหากกลุํมประเทศที่จะทำความตกลงกับเรามีความสนใจในฐานทรัพยากร ซึ่งเป็นสมบัติของชาติและกระจายไปอยู่ํทั่วประเทศ ไม่ํว่ำจะเป็นภูมิภาคภาคเหนือ ภาคใต้๎ ภาคอีสาน หรือกลุ่ํมชนต่ำง ๆ ที่อยู่ํในประเทศนี้ ทำนประธานครับ ผมอยากจะเสนออย้ำงนี้ ในขั้๎อตกลงมันมีตัวละครอยูํ ๓-๔ ตัว ผมเข๎าใจวำในสภานี้ยังไมํพูดก็มีนะครับ ซีพีที่พีพี (CPTPP) นี่ผมคิดวำกลุํมแรกที่เราพูดคือวำยูพอฟ (UPOV) ชื่อเต็ม ๆ ภาษาไทยวำ ความตกลงให้๎สิทธิ ผูกขาดพันธุ์๑พืชให้มํแกํบริษัทและนักปรับปรุงพันธุ์๑ แคํชื่อมันก็นำกลัวแล๎วนะครับ ให้๎สิทธิผูกขาด อันนี้เกี่ยวข๎องโดยตรง อีกกลุ่ํมหนึ่งที่ไมํพูดเลยวันนี้ก็คือวำ พ.ร.บ. คุ้๎มครองพันธุ์๑พืช ปี ๒๕๔๒ เกี่ยวข๎องกันอย้ำงไรครับทำนประธาน ซีพีทีพีพี (CPTPP) เชื่อมโยงกับยูพอฟ (UPOV) ยูพอฟ (UPOV) บอกวำถ๎้าคุณทำขั้๎อตกลงกับยูพอฟ (UPOV) คุณจะต๎้องไปปรับปรุงกฎหมาย ซึ่งกฎหมายที่มีอยูํที่คุ้๎มครองความเป็นพันธุ์๑พืชของสังคมไทยตอนนี้ก็คือ พ.ร.บ. คุ้๎มครองพันธุ์๑พืช ปี ๒๕๔๒ ซึ่งผมทราบวำมีบางกลุํมได้๎รำงมาแล๎วเพื่อรองรับวำถ๎ามีการลงนามเมื่อไร พ.ร.บ. ตัวนี้ จะเข๎ามา ตัวละครอีกตัวหนึ่งก็คือเรื่องกลุํมบริษัทเมล็ดพันธุ์๑ ซึ่งไมํปรากฏในเอกสาร แต่ํวำ เป็นกลุํมที่มีความหมายและมีความสำคัญตํอกระบวนการทั้งหมด เพราะฉะนั้นผมคิดวำ ถ๎้าเราไมํทำแบบรอบคอบ ไมํมีความรู้๎ไมํมีความเข๎าใจ หรือวำไมํมีความกระจำงที่แท๎จริง ผมคิดวำมันคือกระบวนการและขั้นตอนที่จะเข้๎้าไปยึดอำนาจอธิปไตยความมั่นคงทางอาหาร และความหลากหลายทางชีวภาพ นี่คือสิ่งที่ผมคิดวำผมเป็นหํวงอย้ำงมาก ผมขอสไลด์๑ (Slide) ดั๎้วยนะครับ
(เจ๎าหน๎าที่ดำเนินการเปิดพรีเซ็นเทชัน)
สํวนหนึ่งที่ผมพยายามจะเสนอ ให้๎้เห็นวำความสมบูรณ์๑ของสังคมไทย ความมั่นคงทางอาหารไมํวำจะเป็นพืชพรรณ ไมํวำจะเป็น สมุนไพร มันกระจายอยู่ํทุกพื้นที่ วันนี้เรายังมีพี่น๎้องประชาชนที่อยูํตามชนบทเป็นผู้๎ที่ได้๎รักษา เมล็ดพันธุ์๑ เมล็ดพันธุ์๑เหลำนี้เป็นเมล็ดพันธุ์๑ที่ถือวำบริสุทธิ์ เมล็ดพันธุ์๑เหลำนี้ถือวำเป็นเมล็ดพันธุ์๑ ที่ทนท่านต์๎านท่านตํอโรค เพราะฉะนั้นโจทย์๑สำคัญอยูํตรงนี้ที่ในสํวนผมที่เป็นสมาชิก สภาผู้๎แทนราษฎรที่มาจากพี่น๎องชาติพันธุ์๑เป็นหํวงเรื่องนี้ ขอสไลด์๑ตํอไปเลยครับ เพราะฉะนั้น คืออธิปไตยทางอาหาร ทางความหลากหลายทางชีวภาพจึงมีความมั่นคงมากสำหรับประเทศไทย เราอาจจะไมํมีอาวุธที่รุนแรง เราอาจจะไมํมีการสื่อสารที่ดี แต่ํวำเรามีอาหารที่สำคัญ เพราะฉะนั้นเรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญ ขอสไลด์๑ถัดไปครับ กระบวนการรักษาเมล็ดพันธุ์๑ ของพี่น๎้องประชาชนเขาใช้๎ระบบวัฒนธรรม เขาใช้๎ระบบจารีตประเพณี การพัฒนาเมล็ดพันธุ์๑ ของพี่น๎่องก็เหมือนกัน กระบวนการก็คือมีการแลกเปลี่ยน ที่สำคัญคือวำสายพันธุ์๑ที่พี่น๎้อง ประชาชนได้๎รักษา ได้๎ปรับปรุงขึ้นมาโดยธรรมชาติ โดยวัฒนธรรม ไปตามการเปลี่ยนแปลงของ ภูมิอากาศและภูมิประเทศ ซึ่งหมายความวำเมล็ดพันธุ์๑เหล่ำนี้ได้๎ปรับตัวไปตาม การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ สิ่งเหล่ำนี้ต่ำงหากผมคิดวำเราจำเป็นจะต๎้องชํวยกัน รักษาหรือวำคุ้๎มครองเมล็ดพันธุ์๑ของเรา เราจะทำอย้ำงไรวำอำนาจในการตัดสินใจ อำนาจ ในการคุ้๎มครองเมล็ดพันธุ์๑ตรงนี้ ที่ประชาชนในพื้นที่ต่ำง ๆ เหล่ำนี้ไมํวำจะอยู่ํในพื้นที่ระบบ เกษตรเชิงนิเวศ หรือวำเกษตรผสมผสาน หรือวำเกษตรแบบไหนก็ตามแต่ํที่ประชาชนได้๎ ปรับปรุงพัฒนาจะได้๎รับการคุ๎มครอง คำถามก็คือวำคนที่ปรับปรุงพันธุ์๑ไม่ํวำจะเป็นบริษัท หรือไมํวำจะเป็นนักวิทยาศาสตร์๑ เขาเอาพันธุ์๑ที่ไหนมาปรับปรุง อันนี้คำถามของผม เขาขุดมาจากดินหรือ เขาเอามาจากถ้ำ หรือเขาเอามาจากฟอสซิล (Fossil) หรือ เขาก็เอาทรัพยากรเหลำนี้ไปปรับปรุงตํอแล๎วก็ ตั้งชื่อให้มํ ตกลงของใครเป็นของแท๎ ของใครเป็นของปลอมกันแนํ เพราะฉะนั้นผมคิดวำ สิ่งเหลำนี้มันมีความจำเป็นอย้ำงมากที่จะต๎องศึกษารายละเอียด ข๎ามไปอีกสไลด์๑ (Slide) หนึ่ง อันนี้คือตัวอย้ำงในชุมชนพี่น๎องชาติพันธุ์๑ที่มีความผูกพันแล๎วก็มีความเกี่ยวข๎้องกับเรื่องของ ความมั่นคงทางอาหาร พืชพันธุ์๑ที่มีอยู่ํ ผมยกตัวอย้ำงกรณีสายพันธุ์๑ข๎าว จากการศึกษาวิจัย ของนักวิชาการเรื่ององค์๑ความรู้๎ในการรักษาเมล็ดพันธุ์๑ พี่น๎องม๎งมีอยูํ ๗ สายพันธุ์๑ พี่น๎องลีซูมี ๖ สายพันธุ๑ พี่น๎องเมี่ยนมีอยูํ ๖ สายพันธุ๑ พี่น๎องอาขำมี ๖ สายพันธุ๑ พี่น๎องขมุมี ๔ สายพันธุ๑ พี่น๎้องกะเหรี่ยงมี ๑๕ สายพันธุ์๑ อันนี้เฉพาะสายพันธุ์๑ข๎าวเจ๎านะครับ เรายังไมํรวมถึงสายพันธุ์๑ อื่น ๆ รวม ๆ แล๎วสายพันธุ์๑ข๎าวที่มีอยู่ํในพื้นที่ระบบเกษตรแบบดั้งเดิมมีอยูํจำนวนมาก เพราะฉะนั้นพันธุ์๑พืชพันธุ์๑อาหารเหล่ำนี้ต่ำงหากที่มันเป็นทรัพยากรของประเทศ เราจำเป็น จะต๎้องปกป้อง กระบวนการเข๎าไปเซ็นสัญญาข๎อตกลงในเรื่องนี้ผมคิดวำมันมีความสุํมเสี่ยง อย้ำงที่ผมเสนอไปแล๎ววำในยูพอฟ (UPOV) ยูพอฟ (UPOV) ต๎้องบังคับให้๎้มีการแก่๎กฎหมาย กฎหมายเหล่ำนี้ก็จะเปลี่ยนแปลง พ.ร.บ. คุ้๎มครองพันธุ์๑พืช พ.ศ. ๒๕๔๒ ก็จะไม่ํมีทางที่จะ คุ๎มครองพันธุ์๑พืชเหลำนี้นะครับ สไลด์๑ (Slide) ตํอไปเลยครับ อันนี้สายพันธุ์๑ข๎าวของพี่น๎อง กะเหรี่ยงที่ยังคงอยู่ํ รวม ๆ แล้๎วเหลือประมาณ ๔๐ กวำชนิด ที่เราเรียกวำไรํหมุนเวียน หรือวำเกษตรเชิงนิเวศ เพราะฉะนั้นสายพันธุ์๑เหลำนี้ที่ประชาชนในพื้นที่ตามภูมิภาคต่ำง ๆ ที่ยังคงรูปแบบการเกษตรแบบนี้ได้๎รักษาไว้๎้ จุดสำคัญคือวำถ๎าหากวำมันไปอยู่ํในมือของบริษัท หรือวำนักปรับปรุงพันธุ์๑ ลูกหลานของเราที่จะเติบโตเป็นนักวิทยาศาสตร์๑ ลูกหลานของเรา ที่จะเติบโตจะทำหน๎าที่ในการปกป้องคุ้๎มครองเมล็ดพันธุ์๑ทรัพยากรเหล่ำนี้ เขาจะไม่ํมีสิทธิทำเลย เพราะฉะนั้นจุดสำคัญคือวำเราจะทำอย้ำงไรให้๎เป็นสมบัติที่มั่นคงอยูํ สถาบันเมล็ดพันธุ์๑แหํงชาติ ควรจะเกิดขึ้น ทำหน๎าที่ในการปกป้อง คุ้มครองสิ่งเหล่ำนี้ให้๎มันเป็นสมบัติของชาติที่จำเป็น
แล้๎วก็ผมคิดวำความสำคัญอีกเรื่องหนึ่ง ผมขออนุญาตไปสไลด์๑ (Slide) ตํอไป นะครับ อันนี้คือตัวอย้ำงกรณีเกิดโควิด (COVID) พี่น๎องที่จังหวัดเชียงให้มํ ที่จังหวัดตาก ที่จังหวัดแม่ํฮํองสอน รู้๎วำพี่น๎องในเมือง พี่น๎องชาวเลในชํวงโควิด (COVID) ไมํสามารถที่จะ ขายปลาได้๎้ ไมํมีเงินจะซื้อข๎าว พวกเราก็รวมกันเอาข๎าวไปสํงให้๎กับพี่น๎องที่อยู่ํในกรุงเทพฯ ก็ดี ที่อยูํที่ทะเลที่ไมํมีข้๎าวกิน อันนี้ต่ำงหากคือความมั่นคง เราสํงข์๎าวสารไปที่ภาคใต้๎ ๙ ตัน สํงไป ที่ภาคกลางอีก ๙ ตัน และยังเหลืออีกเผื่อไว้๎พี่น๎้องที่จะมีกรณีฉุกเฉิน
ประเด็นสุดท๎าย ที่ผมจะฝากกับคณะกรรมาธิการที่จะเกิดขึ้นในวันนี้ ประเด็นนี้ โจทย์๑สำคัญในทางนโยบายที่คณะกรรมการหรือวำคนที่มีอำนาจ รัฐบาลจะต๎้องคิดวำเราจะมี รูปแบบการออกแบบสถาบันที่จะปกป้องความมั่นคงทางอาหารของสังคมไทยที่มันกระจาย อยู่ํกับพี่น๎้องประชาชนได้๎อย้ำงไร เราจะทำให้๎ท๎องถิ่นเขามีอำนาจในการที่จะรักษาโดยการ ออกกฎหมายหรือไปคุ้๎มครองท๎้องถิ่นนั้น ๆ ที่มันมีพื้นที่ มีศักยภาพที่จะรักษาเมล็ดพันธุ์๑ อันนี้ ผมฝากโจทย์๑ไว้๎กับคณะกรรมาธิการนะครับ ประเด็นที่ ๓ การรักษาเมล็ดพันธุ์๑แบบชุมชน จะต๎้องเกี่ยวข๎องกับเรื่องของการจัดการทรัพยากรในพื้นที่ เพราะวำเมล็ดพันธุ์๑บางสํวนจะต๎้อง เชื่อมโยงกับระบบนิเวศในพื้นที่นั้น ๆ ประเด็นสุดท๎ายที่อยากจะฝากให้๎้กับกรรมาธิการคือวำ การที่จะทำให้๎้ความมั่นคงทางอาหาร ของพี่น๎้องประชาชนในประเทศนี้ จากกลุ่ํมต่ำง ๆ ที่ยังถือเมล็ดพันธุ์๑ไว้๎้ เราจะต๎้องมีนวัตกรรม มีวิทยาศาสตร์๑ มีเทคโนโลยีของเราเองที่จะต๎้องพัฒนาให้๎มันเป็นเพื่อการค๎า พัฒนาเมล็ดพันธุ์๑ ผมคิดวำพี่น๎องประชาชนเห็นด๎้วยที่จะพัฒนาให้๎เป็นศูนย์๑กลางเมล็ดพันธุ์๑แหํงโลก ครัวของโลก นี่ผมคิดวำพี่น๎องประชาชนเห็นด๎้วยอยู่ํแล๎ว แต่ํว่ำพัฒนาแล้๎วมันจะอยู่ํในมือของใคร พัฒนาแล๎ว ผลประโยชน์๑มันจะอยู่ํในมือของใคร จุดนี้ต่ำงหากที่อยากจะฝากกรรมาธิการที่จะได้๎พูดคุย ในการประชุมต่ํอไป ขอบคุณมากครับทำนประธาน