เสมอกัน วิจารณ์นโยบายเกษตร ชี้แจกเงินไม่ยั่งยืน ขอแก้ต้นทุน-รายได้

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๗ · ๒๗ มิถุนายน ๒๕๖๒

เสมอกัน เที่ยงธรรม หารือปัญหาราคาพืชผลทางการเกษตรที่ตกต่ำ โดยเฉพาะอ้อย ข้าว และยางพารา พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นและการกระจายรายได้ที่ไม่เป็นธรรมในห่วงโซ่อุปทาน วิพากษ์นโยบายรัฐที่เน้นการแจกเงินและของแทนการสร้างความยั่งยืน พร้อมเสนอให้มีการปรับบทบาทหน่วยงานรัฐและเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนร่วมส่งเสริมการตลาดสินค้าเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นธรรม และเร่งศึกษาแก้ไขปัญหาผ่านญัตติเพื่อให้เกษตรกรสามารถพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน

นายเสมอกัน เที่ยงธรรม สุพรรณบุรี

เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม เสมอกัน เที่ยงธรรม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสุพรรณบุรี จากพรรคชาติไทยพัฒนา ท่านประธานครับ ผมขออนุญาตเสนอญัตติด่วน เรื่อง ขอให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาศึกษา แก้ไขปัญหาราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำ กระผมขออนุญาตไม่อ่านตัวญัตตินะครับ เพราะว่าตัวญัตติพร้อมผู้รับรองทั้ง ๕ คนนี้ได้อยู่ในมือท่านประธานเรียบร้อยแล้ว กระผม อยากจะขออภิปรายสนับสนุนในญัตติที่ผมขอเสนอ ผมได้เสนอมาเป็นคนที่ ๑๐ จากการที่ผมได้ฟังเพื่อนสมาชิกทุก ๆ ท่านที่ผ่านมา ผมเชื่อว่า ทุกวันนี้สภาเราได้รับทราบ แล้วก็ได้รู้สึกเป็นที่เรียบร้อยแล้วว่าจริง ๆ แล้วเหมือนจะเป็น ประเพณีของสภาในทุกสมัย ญัตติแรก ๆ หลังจากมีการเลือกตั้ง หลังจากมีการเปิดสภาแล้ว จะต้องเป็นญัตติที่เกี่ยวกับราคาพืชผลทางการเกษตรของพ่อแม่พี่น้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชาวไทย ปัญหาคืออะไรครับ ปัญหาหลัก ๆ เลย ประเทศไทยเรา ผมจะขออนุญาตพูดถึง พืชเศรษฐกิจหลัก อ้อย ข้าวโพด มันสำปะหลัง ข้าว ปาล์ม ยางพารา และที่ขาดไม่ได้เลยก็คือ ผลไม้ประจำฤดูกาล มันเกิดขึ้นมาอะไรครับ เพราะว่าจำนวนเยอะ จำนวนล้นตลาด ผู้บริโภค น้อยกว่าผู้ผลิต แล้วถามเหตุผลว่าทำไมเราถึงต้องมาใส่ใจเกษตรกรให้เป็นหลัก เมื่อสักครู่นี้ ท่านผู้อภิปรายก่อนหน้าผมบอกว่าจำนวนเกษตรกรน้อยลง ตอนนี้เหลืออยู่ประมาณ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ของประเทศหรือประมาณ ๑๔ ล้านรายเศษ แต่ถ้าเกิดเรามองถึงจำนวน ครอบครัวของพวกเขาด้วยแล้ว ผมเชื่อว่าน่าจะเป็นจำนวนประมาณครึ่งหนึ่งของประชากร ทั้งหมดในประเทศ แปลว่าอะไรครับ แปลว่าครึ่งหนึ่งของประชากรทั้งหมดในประเทศ นี่คือกำลังซื้อหลักของประเทศ แล้วถ้าเกิดรายได้ของกลุ่มคนที่กำลังซื้อหลักของประเทศ ลดลง ก็ทำให้ทุก ๆ คนขายของได้ลดลงด้วย ถ้าเกิดไม่มีการอัดฉีดจากภาครัฐ ผมเชื่อว่า จะสะเทือนไปถึงร้านค้า ไม่ว่าจะเป็นโชห่วย ไม่ว่าจะเป็นเอสเอ็มอี (SMEs) ส่วนที่จะอยู่ได้ ก็คือเป็นโมเดิร์น เทรด (Modern Trade) ก็คือเป็นร้านค้าอย่างเช่นที่มาจากต่างประเทศ เป็นต้น แล้วปัญหาต่อไปคืออะไรครับ ปัญหาต่อไปคือ ถ้าสังเกตได้ ต้นทุนทุกอย่าง ในการผลิตของเราเพิ่มขึ้นทุกวัน แต่ว่าราคาย้อนลง ราคานี้กลับกลายเป็นตกต่ำลงทุกวัน และทุกวันนี้มีการรณรงค์เรื่องสุขภาพกัน ผมเชื่อว่าทุกคนในนี้รักษาสุขภาพกันหมด พี่ ๆ เพื่อน ๆ สมาชิกทุกคนพยายามลดแป้งและน้ำตาล แปลว่าอะไรครับ แปลว่าทุก ๆ คน พยายามกินข้าวน้อยลง บริโภคน้ำตาลน้อยลง น้ำตาลทำมาจากอ้อย ประเทศไทยเราเป็น ประเทศอันดับต้น ๆ ของโลกในการผลิตน้ำตาลและส่งออกน้ำตาล แต่ในขณะเดียวกัน ปริมาณการบริโภคหรือการใช้น้ำตาลทั่วโลกกลับลดลงเรื่อย ๆ อีกสิ่งหนึ่งผมอยากจะให้ ท่านประธานลองคิดว่าเป็นเรื่องแปลกไหมครับ ข้าวเราเคยเป็นผู้ส่งออกอันดับหนึ่งของโลก ยางพาราเราเป็นยักษ์ใหญ่ ๑ ใน ๓ ของโลก น้ำตาลถ้าผมจำไม่ผิดเราก็เป็นอันดับ ๒ รองจาก ประเทศบราซิล แต่ ๓ ผลิตผลการเกษตรอันนี้ผมไม่เคยเห็นชาวนา ไม่เคยเห็นเกษตรกรรวยจาก ผลิตภัณฑ์ทั้ง ๓ ตัวนี้เลยครับ ทั้ง ๆ ที่เราเป็นยักษ์ใหญ่ เราไปไหนเราสามารถพูดได้ ฉันเป็น อันดับ ๑ ฉันเป็นอันดับ ๒ หรือฉันก็เป็น ๑ ใน ๓ แต่ปรากฏว่าเป็นพืชผลที่ราคาตกต่ำที่สุด ในโลกเหมือนกัน ตรงนี้ก็เกินปัญญาของผมที่ผมจะหาสาเหตุว่าเป็นเพราะอะไร ผมถึงเสนอ ญัตติให้สภาผู้แทนราษฎรช่วยกันศึกษา ปัญหาต้นทุนครับ ปุ๋ยขึ้นทุกวัน ตอนนี้ที่กำลังจะตาม ขึ้นมาก็คือไฟฟ้าการเกษตร ถึงแม้ว่าจะถูกกว่าไฟฟ้าเพื่อการอุปโภค บริโภค แต่ก็ยังอยู่ใน สัญญาณที่ว่าค่อย ๆ ขึ้นเรื่อย ๆ ในเรื่องของราคา เป็นที่น่าสังเกตอีกอย่างหนึ่ง ไม่ว่าผลิตภัณฑ์ สินค้าเกษตรต่าง ๆ จะถูกจะแพง คนกลางก็ได้อย่างเดียว ผมไม่เคยเห็นเจ้าของโรงสีคนไหนจน ผมไม่เคยเห็นเจ้าของโรงงานน้ำตาลจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งน้ำตาล ผมเชื่อว่าถ้าเอามา ลำดับญาติกันแล้วทั้งประเทศนี้มีไม่น่าจะเกิน ๑๐ นามสกุล แต่ละนามสกุลรวมกันแล้วนี่ ผมว่าขนาดใหญ่ อาจจะสูสีกับ จีดีพี (GDP) ของประเทศได้ แล้วทำไมเกษตรกรที่ปลูกอ้อย ปีที่แล้วประมาณ ๑๒๐ กว่าล้านตันอ้อย ถ้าเกิดเทียบเป็นจำนวนไร่คิดง่าย ๆ ก็อาจจะสักประมาณ ๑๐ กว่าล้านไร่ ผมยังไม่เคยเห็นมีเกษตรกรคนไหนรวยเลยครับ อย่างที่บอกครับ มีผู้อภิปรายว่าเกษตรกรแต่ก่อนขายข้าว ขายอ้อย เดี๋ยวนี้กลายเป็นขายรถ ขายบ้าน เพราะว่า รถก็ไม่มีใช้โดนยึด บ้านก็ต้องไปเช่าเขาอยู่ ส่วนที่ดินก็ยังเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ที่ดินโดนยึด มีที่ที่จะปลูกได้ก็โดนจับ เพราะว่าเราไปบุกรุกที่ป่า ซึ่งเป็นป่าสงวน ซึ่งอย่างของผม ในจังหวัดสุพรรณบุรี อำเภอด่านช้าง เกือบทั้งอำเภอเป็นพื้นที่ป่าสงวนหมด ผมได้ลองไป ลงพื้นที่ดู บอกเป็นป่าสงวน แต่ผมเข้าไปมันคือป่าเสื่อมโทรม ถามว่าป่าเสื่อมโทรม แล้วเป็นอย่างไรต่อครับ ป่าเสื่อมโทรมนี้จริง ๆ แล้วต้องขอบคุณชาวบ้าน ต้องขอบคุณ เกษตรกรด้วยซ้ำ เพราะว่าป่าเสื่อมโทรมที่เห็นกลับกลายเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์ แต่เป็น อุดมสมบูรณ์ด้วยพืชไร่ ผมเชื่อว่าอย่างน้อยก็ยังดีกว่าการที่เราปล่อยให้มันแห้งแล้ง ให้มันมีอ้อยบ้าง ให้มันมีมันบ้าง ให้มันมีข้าวโพดบ้าง อย่างน้อยผมเชื่อว่าเรื่องพวกนี้มันก็ยังลดในเรื่องของมลภาวะได้ครับ แล้วก็สาเหตุที่ผมอยากจะขอเสนอให้มีการศึกษาพิจารณานี้ ผมมองว่าเราคงไม่สามารถ ที่จะไปควบคุมกลไกของราคาได้ เราต้องยอมรับครับ เรามีแต่พูดว่าเราเป็นเบอร์ ๑ ในการส่งออกข้าว เราเป็นเบอร์ ๑ เบอร์ ๒ ในการส่งออกน้ำตาล เราเป็นเบอร์ ๑ เบอร์ ๒ ในการส่งออกยางพารา เรายอมรับเถอะครับว่า จริง ๆ แล้วเราไม่มีศักยภาพในการเป็น เจ้าตลาด ฉะนั้นสิ่งที่เราจะทำได้คืออะไรครับ เราต้องช่วยเกษตรกรลดต้นทุนครับ ทุกวันนี้ ผมเชื่อว่าทุก ๆ คนชอบใช้ของจากประเทศจีน เพราะอะไรครับ ไม่ใช่เพราะเป็นของดีครับ แต่เป็นของถูกแล้วทุกคนคิดว่ามันคุ้มค่ากับราคาที่ซื้อไป คุณจะไปซื้อของจากประเทศยุโรป ชิ้นละ ๑๐๐ บาทใช้ได้ ๑ ปี คุณยอมซื้อของจากประเทศจีนชิ้นละ ๒๐ บาทใช้ได้ ๓ เดือน ๓ เดือนเปลี่ยนที เขารู้สึกว่า ๓ เดือนเขาใช้เงินทีละ ๒๐ บาท เขาประหยัดกว่า มันสะท้อนให้เห็นว่าหลัก ๆ เลยปัญหาคือต้นทุนครับ ประเทศไทยเราทุกวันนี้ต้นทุนการผลิต ข้าวแพงกว่าประเทศเวียดนาม ผมก็ไม่ทราบเหมือนกันว่าเป็นเพราะเหตุอันใด อาจจะเป็น เพราะค่าแรงหรือเปล่า ค่าแรงที่เราขยันกันขึ้น

อีกประเด็นหนึ่งที่ผมอยากจะฝากไว้นะครับ เกษตรกรไทยเราตอนนี้ชินกับ การได้รับของแจกฟรี ทุกรัฐบาลครับ เดี๋ยวไม่ว่าจะเป็นประกันราคา ไม่ว่าจะเป็นจำนำ ไม่ว่าจะเป็นจ่ายเงินชดเชย สุดท้ายแล้วคืออะไรครับ สุดท้ายแล้วเกษตรกรก็คือนอนรอ ความหวัง ทำไมเราไม่ลองทำว่า เราสอนให้เกษตรกรทำมาหากินเป็น เราสอนให้เกษตรกร ไปตกปลาเป็น เพื่อที่เขาจะได้ไปตกปลาทานได้ ทุกวันนี้เราทำอะไรครับ เราไม่ได้เพียงแค่ ปล่อยปลาในบ่อแล้วให้เกษตรกรไปตกกิน ทุกวันนี้เราเอาปลาแล้วก็ปรุงอาหาร เสร็จเรียบร้อยแล้วส่งไปให้เกษตรกรกิน พอกินหมดรัฐบาลปลาก็หมด เกษตรกรก็อดกิน ต่อไป

อีกเรื่องหนึ่งระบบราชการเป็นที่น่าแปลกไหมครับ องค์การตลาดเพื่อการเกษตร เพิ่งได้รับรางวัลเป็นตลาดที่ดีเยี่ยมติดอันดับ ๑ ใน ๕ ของโลก แต่ว่าเกษตรกรไม่สามารถเข้าไป ซื้อสินค้าในตลาด อ.ต.ก. ได้เลยเพราะอะไรครับ เพราะราคาแพงมาก ๆ ชื่อจริง ๆ แล้ว องค์การตลาดเพื่อการเกษตรกร ผมว่าน่าจะมีหน้าที่ส่งเสริมสินค้าเกษตรของไทยไม่ใช่ผลักดัน ให้หน้าที่นี้เป็นของกระทรวงพาณิชย์ ผมเคยทำงานเป็นลูกจ้างอยู่กระทรวงพาณิชย์ อยู่กรมส่งเสริมการส่งออกอยู่สักพักหนึ่ง นักวิชาการพาณิชย์ที่กระทรวงพาณิชย์ผมเชื่อว่า เก่งกันหลายคนครับ แต่ปัญหาคือไม่สามารถเก่งได้ทุกด้าน จริง ๆ กระทรวงพาณิชย์ กรมส่งเสริมการส่งออกน่าจะทำหน้าที่เพียงแค่โฆษณาประชาสัมพันธ์ เป็นตัวกลาง ในการพาผู้ชำนาญการในด้านสินค้าต่าง ๆ สินค้าอุตสาหกรรมก็น่าจะเป็นกระทรวง อุตสาหกรรม สินค้าเกษตรก็น่าที่จะเป็นกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกไปช่วยกันขาย แต่ทุกวันนี้เป็นอย่างไรครับ ทุกวันนี้ข้าวราคาตกก็ให้กระทรวงพาณิชย์ไปช่วยขาย สินค้าอุตสาหกรรมตัวไหนไม่ดีก็ไปให้กระทรวงอุตสาหกรรมเป็นคนช่วยขาย ซึ่งแต่ละคนแล้วบุคลากรเขาไม่ได้มีความสามารถเฉพาะทางในด้านนั้น อย่าลืมนะครับ รัฐบาลหรือข้าราชการเราไม่เหมาะ เราไม่มีความชำนาญในการขายของ ทำไมเราไม่เชิญ เอกชนที่ชำนาญในการขายของมาช่วยเกษตรกร มาช่วยเอาสินค้าเกษตรของ เกษตรกรไทยเราเอาไปขาย แล้วเราก็ช่วยกันล้อมกรอบว่าอย่าให้เขาไปรวมกันโกง แต่ให้เขาไปรวมกันตอบแทนบุญคุณแผ่นดินไทย

อีกเรื่องหนึ่งนี่นะครับ สุดท้ายนี้เลยก็ได้ผมไม่อยากจะใช้เวลาเปลืองนะครับ ผมอยากจะเห็นอะไรครับ ผมอยากจะเห็นว่าญัตติที่เสนอต่าง ๆ เกี่ยวกับพืชผล ราคาเกษตรตกต่ำนี่ครับ อยากจะให้เป็นครั้งสุดท้ายในการเสนอญัตติประเภทนี้กับสภาชุดนี้ แต่ไม่ได้หมายความว่าอนาคตต่อไปเกษตรกรจะตายหมด อยากจะให้เกษตรกรทุก ๆ คน ได้ลืมตาอ้าปากได้เสียที ตั้งกันขึ้นมา ศึกษาขึ้นมา ศึกษาแล้ว ลงไปทำแล้ว แต่ผมก็ยัง ไม่เข้าใจอยู่ดีครับว่าไปทำกันแล้วนี่ ทำไมเกษตรกรไทยเรายังลืมตาอ้าปากไม่ได้เสียทีหนึ่ง

สุดท้ายนี้ผมจึงขอเสนอญัตติดังกล่าวตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พุทธศักราช ๒๕๕๑ ข้อ ๔๒ เพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาดำเนินการศึกษาแก้ไขปัญหา ราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำและส่งผลการพิจารณาให้รัฐบาลรับไปดำเนินต่อไป กราบขอบคุณครับ